رفتن به مطلب
لطفا جهت استفاده از تمام مطالب ثبت نام کنید ×
انجمن های دانش افزایی چرخک
لطفا جهت استفاده از تمام مطالب ثبت نام کنید

جستجو در تالارهای گفتگو

در حال نمایش نتایج برای برچسب های 'استفتائات'.

  • جستجو بر اساس برچسب

    برچسب ها را با , از یکدیگر جدا نمایید.
  • جستجو بر اساس نویسنده

نوع محتوا


تالارهای گفتگو

  • تالار خصوصی و کاربران ایرانی سلام
    • مسائل تخصصی مربوط به سایت و انجمن
  • تالار ایران - جهان
    • اخبار ایران و جهان
    • آشنایی با شهرها و استانها
    • گردشگری ، آثار باستانی و جاذبه های توریستی
    • گالری عکس و مقالات ایران
    • حوزه فرهنگ و ادب
    • جهان گردی و شناخت سایر ملل و کشورها
  • تالار تاریخ
    • تقویم تاریخ
    • ایران پیش از تاریخ و قبل از اسلام
    • ایران پس از اسلام
    • ایران در زمان خلاقت اموی و عباسیان
    • ایران در زمان ملوک الطوایفی
    • تاریخ مذاهب ایران
    • انقلاب اسلامی و دفاع مقدس
    • تاریخ ایران
    • تاریخ ملل
  • انجمن هنر
    • فيلم شناسي
    • انجمن عكاسي و فیلم برداری
    • هنرمندان
    • دانلود مستند ، کارتون و فیلم هاي آموزشي
  • انجمن موسیقی
    • موسیقی
    • موسیقی مذهبی
    • متفرقات موسیقی
  • انجمن مذهبی و مناسبتی
    • دینی, مذهبی
    • سخنان ائمه اطهار و احادیث
    • مناسبت ها
    • مقالات و داستانهاي ائمه طهار
    • مقالات مناسبتی
  • انجمن خانه و خانواده
    • آشپزی
    • خانواده
    • خانه و خانه داری
    • هنرهاي دستي
  • پزشکی , سلامتی و تندرستی
    • پزشکی
    • تندرستی و سلامت
  • انجمن ورزشی
    • ورزش
    • ورزش هاي آبي
  • انجمن سرگرمی
    • طنز و سرگرمی
    • گالری عکس
  • E-Book و منابع دیجیتال
    • دانلود کتاب های الکترونیکی
    • رمان و داستان
    • دانلود کتاب های صوتی Audio Book
    • پاورپوئینت
    • آموزش الکترونیکی و مالتی مدیا
  • درس , دانش, دانشگاه,علم
    • معرفی دانشگاه ها و مراکز علمی
    • استخدام و کاریابی
    • مقالات دانشگاه ، دانشجو و دانش آموز
    • اخبار حوزه و دانشگاه
  • تالار رایانه ، اینترنت و فن آوری اطلاعات
    • اخبار و مقالات سخت افزار
    • اخبار و مقالات نرم افزار
    • اخبار و مقالات فن آوری و اینترنت
    • وبمسترها
    • ترفندستان و کرک
    • انجمن دانلود
  • گرافیک دو بعدی
  • انجمن موبایل
  • انجمن موفقیت و مدیریت
  • انجمن فنی و مهندسی
  • انجمن علوم پايه و غريبه
  • انجمن های متفرقه

وبلاگ‌ها

  • شیرینی برنجی
  • خرید سیسمونی برای دوقلوها
  • irsalam

جستجو در ...

نمایش نتایجی که شامل ...


تاریخ ایجاد

  • شروع

    پایان


آخرین بروزرسانی

  • شروع

    پایان


فیلتر بر اساس تعداد ...

تاریخ عضویت

  • شروع

    پایان


گروه


درباره من


علایق و وابستگی ها


محل سکونت


مدل گوشی


اپراتور


سیستم عامل رایانه


مرورگر


آنتی ویروس


شغل


نوع نمایش تاریخ

14 نتیجه پیدا شد

  1. irsalam

    استفتائات درباره روزه

    مقام معظم رهبری اگر پیش از ظهر اعلام کردند که امروز اوّل ماه رمضان است، تکلیف روزه آن روز چه می شود؟ اگر مبطلات روزه را مرتکب نشده، بنابر احتیاط واجب باید نیت روزه کند و روزه بگیرد و بعدا نیز آن روز را قضا کند و اگر یکی از آنها را مرتکب شده، روزه او باطل است؛ ولی [به احترام ماه رمضان] باید تا اذان مغرب از کاری که روزه را باطل می کند، خودداری نموده و بعد از ماه رمضان آن روز را قضا کند. اگر چند نفر عادل شهادت بدهند که دو نفر عادل ماه را دیده اند، آیا اوّل ماه رمضان یا شوال ثابت می شود؟ خیر، باید دو نفر عادل خودشان برای انسان شهادت بدهند که ماه را دیده اند و اگر رؤیت ماه را با واسطه نقل کنند، کافی نیست؛ مگر آنکه از گفته آنان، اطمینان به رؤیت هلال پیدا شود. هم افق به چه معنی می باشد و نقاط هم افق چه نقاطی هستند؟ مراد از «هم افق» مکانی است که از لحاظ امکان یا عدم امکان رؤیت با شهر مورد نظر، همسان باشد. اگر بین مراجع تقلید در ثبوت عید فطر، اختلاف پیش آید، وظیفه مکلف چیست؟ آیا هر مقلد باید به نظر مرجع تقلید خود مراجعه کند؟ در ثبوت اوّل ماه، تقلید راه ندارد؛ بلکه اگر شخص از گفته و اعلام نظر مرجع تقلید، اطمینان به رؤیت ماه پیدا کند، باید روزه خود را افطار کند و اگر شک داشت، باید آن روز را روزه بگیرد. اگر شخص روزه دار در اثر فراموشی چیزی بخورد، آیا تذکر دادن به او واجب است؟ خیر، تذکر دادن به او واجب نیست. حکم استفاده از نخ دندان ـ که فلوراید و طعم نعنا دارد ـ در حال روزه چیست؟ اگر آب دهان را فرو نبرد، اشکال ندارد. کسی که پیش از اذان صبح، با حالت احتلام از خواب بیدار می شود، آیا می تواند تا نزدیک اذان، غسل نکند و تیمم کند؟ اگر غسل را به تأخیر اندازد تا جایی که وقت تنگ شود، گناه کرده است. در این صورت باید پیش از اذان صبح، تیمم کند و روزه او صحیح است. آیا می شود در ماه رمضان، برای فرار از روزه مسافرت کرد؟ مسافرت کردن در ماه رمضان ـ هر چند به عنوان فرار از روزه باشد ـ اشکال ندارد؛ ولی این امر تا قبل از روز بیست و سوم مکروه است. آیا کفّاره افطار عمدی روزه، با کفّاره مریض تفاوت دارد؟ آری، در دو مورد با هم تفاوت دارد: 1. در مقدار، 2. در مصرف. در کفّاره افطار عمدی روزه، باید برای هر روز شصت فقیر را سیر کند (یا به هر کدام یک مدّ طعام بدهد) و یا دو ماه روزه بگیرد. اما در کفّاره مریض، اگر بیماری تا رمضان آینده ادامه داشته باشد، باید برای هر روز یک مدّ طعام به فقیر بدهد. در کفّاره افطار عمدی، اگر به شصت فقیر دسترسی دارد، نمی تواند به هر کدام از آنها بیش تر از یک مدّ طعام بدهد؛ ولی در کفّاره مریض این امر لازم نیست. آیا کفّاره روزه را می توان در امور فرهنگی، جشن ازدواج و مانند آن صرف کرد؟ خیر، صرف آن در این امور جایز نیست و باید با آن، فقیران را اطعام کرد. کسی که قضای روزه ماه رمضان بدهکار است، آیا می تواند روزه نذر کند؟ اگر قصد داشته باشد که روزه نذری را بعد از روزه قضا بگیرد نذرش صحیح است. کسی که در ماه رمضان در سفر است، آیا می تواند نذر کند روزه بگیرد؟ خیر، جایز نیست.
  2. استفتائات از محضر آیت الله العظمی وحید خراسانی سؤال آیا نیمه شب شرعی بین غروب خورشید تا طلوع آفتاب است یا تا اذان صبح؟ پاسخ:نیمه شب، بنابر احتیاط واجب حدّ وسط بین غروب خورشید و طلوع فجر صادق (اذان صبح) می باشد. سؤال. مراد از زوال چیست؟ پاسخ:نیمه روز را زوال می گویند، و روز از لحظه طلوع خورشید تا لحظه غروب آن به حساب می آید. سؤال. وقت خواندن نماز عشاء تا چه زمانى است؟ پاسخ:آخر وقت نماز عشاء براى مختار نصف شب است، و اگر نخواند باید بنابر احتیاط واجب بعد از نیمه شب تا اذان صبح بدون نیت اداء و قضا آن را فوراً بجا آورد و اما براى مضطر به جهت خواب يا فراموشى تا طلوع فجر صادق امتداد دارد، و بنابر احتياط واجب شب را از اول غروب تا اذان صبح حساب كند نه تا اول آفتاب. و بنابر اين نصف شب مى شود نصف اين زمان. سؤال. اگر کسی نماز مغرب و عشاء را تا نیمه شب شرعی نخوانده آیا از نیمه شب تا اذان صبح به نیت اداء باید بخواند یا قضاء؟ پاسخ:در صورتی که اضطراراً نماز مغرب و عشاء را قبل از نیمه شب نخوانده مثل اینکه خوابش برده و یا فراموش کرده، تا اذان صبح به نیت اداء بخواند، ولی در صورتی که عمداً آن را به تأخیر انداخته بنابر احتیاط واجب باید فوراً به انجام آن مبادرت نموده و آن را بدون نیّت اداء و قضاء بخواند. سؤال. وقت فضیلت نماز صبح را بیان بفرمائید؟ پاسخ:وقت فضیلت نماز صبح از فجر صادق (اذان صبح) تا ظاهر شدن سرخی طرف مشرق است و در این وقت فضیلت، هرچه زودتر بخواند افضل است. سؤال. وقت فضیلت نماز مغرب و عشاء چیست؟ پاسخ:وقت فضیلت نماز مغرب از اول مغرب است تا هنگامیکه سرخی طرف مغرب (شفق) از بین برود و وقت فضیلت نماز عشاء از زمانی است که سرخی طرف مغرب (شفق) از بین برود تا زمان ثلث اول شب و تعجیل در وقت فضیلت، افضل است. سؤال. شخصى يقين داشته كه وقت نماز رسيده است، يا از راه معتبر، دخول وقت براى او ثابت شده و نماز خوانده، بعد فهميده كه نمازش قبل از وقت بوده، آيا نماز او صحيح است؟ پاسخ:در فرض مذكور اگر تمام نمازش قبل از وقت بوده، نماز باطل بوده و اعاده آن واجب است، ولى اگر بداند در اثناء نماز او، وقت داخل شده، نماز او صحيح است اگرچه احتياط مستحب آن است كه نمازش را اعاده كند. نماز مستحبی برای کسی که نماز قضای واجب به عهده دارد. سؤال.اگر کسی نماز قضای واجب به گردن دارد می تواند نماز مستحبی بخواند؟ پاسخ:در صورتی که وقت نماز قضای واجب تنگ نباشد می تواند نماز مستحبی بخواند. سؤال. اگر زن بفهمد که در حال نماز پوشش واجب را رعایت نکرده تکلیفش چیست؟ پاسخ:در صورتی که در حین نماز ملتفت شود که جائی از بدن او مثل مو یا گردن یا جاهای دیگری که پوشاندنش واجب است را نپوشانده بنابر احتیاط واجب نمازش را تمام نموده و اعاده کند، اما اگر بعد از نماز متوجه شود که در حین نماز از روی غفلت و نسیان، پوشش واجب خود را رعایت نکرده، نمازش صحیح است. سؤال. آيا خانمها در هنگام نماز روى پا و كف پا را (مثلا در حال سجده یا تشهد) بايد بپوشانند؟ پاسخ:پوشاندن روی پا تا مچ برای بانوان لازم نیست، ولی برای اینکه اطمینان کند که مقدار واجب را پوشانده است باید مقداری پایین تر از مچ ها را هم بپوشاند، و همچنین احتیاط مستحب این است که کف پاها را هم بپوشاند. سؤال. آيا با لباسي كه در آن محتلم شده ايم ميتوانيم نماز بخوانيم؟ آيا لباس نجس است يا نه؟ پاسخ:اگر آلوده به منى باشد ، نجس است و نماز در آن صحیح نیست . سؤال. اگر با لباس چرمی که از کشورهای غیر اسلامی آمده نماز بخواند ولی شک داشته باشد که این چرم از جنس پوست حیوانات بوده یا از جنس مواد شیمیایی است آیا نمازش صحیح است؟ پاسخ:در فرض مذکور نماز خواندن در آن لباس مانعی ندارد. سؤال. آيا مى توانيم جلوى قبر معصوم (عليه السلام) و ضريح ايشان نماز بخوانيم؟ پاسخ:در فرض مذكور در صورتى كه مستلزم هتك يا اسائه ادب شود جايز نيست و در صورتى هم كه مستلزم هتك و خلاف ادب نباشد بنابر احتياط واجب ترك شود. و در صورتى كه فاصله زيادى تا قبر معصوم (عليهم السلام) داشته يا بين او و قبر معصوم (عليه السلام) چيزى قرار گرفته باشد كه سبب شود نماز او خلاف ادب به حساب نيايد، خواندن نماز جايز است ولى ضريح مقدس يا پرده روى آن حائل به حسب نمى آيد. سؤال. آيا نماز خواندن در هواپيما و قطار جايز است و در صورت جواز چگونه بايد مراعات قبله را بنمائيم؟ پاسخ:نماز خواندن در اتومبيل و كشتى و ترن و مانند اينها، هنگامى كه ايستاده اند مانعى ندارد، اما در صورتى كه در حال حركت بوده به گونه اى كه مانع از آرامش بدن نمازگزار و انجام واجبات نماز اختيارى باشد صحيح نمى باشد، مگر اينكه به واسطه تنگى وقت يا جهت ديگر ناچار باشد در جايى كه چنين حركتى دارد مانند اتومبيل و كتشى و ترن نماز بخواند، و در اين صورت به قدرى كه ممكن است بايد آرامش بدن و قبله را رعايت نمايد، و اگر آنها از قبله به طرف ديگر حركت كنند، به طرف قبله برگردد. سؤال. اگر نماز واجب او به تأخير افتاده و نمى داند كه قضا شده يا نه، به چه نيتى نماز را بخواند و اگر به نيت اداء خوانده و بعد بفهمد قضاء شده آيا نمازش صحيح است؟ پاسخ:در مفروض سؤال در صورتى كه نمى داند قضاء شده يا نه، بايد بنا بگذارد بر اينكه هنوز وقت باقى است و لذا مى تواند نيت اداء نمايد، و همچنين مى تواند نيت مافى الذمه كند، و اگر نماز را به نيت اداء بخواند و بعد بفهمد قضاء شده در صورتى كه به قصد امتثال امر واقعى خوانده صحيح است، و همچنين برعكس اگر به نيت قضاء خوانده و بعد بفهمد اداء بوده در صورتى كه به قصد امتثال امر واقعى خوانده صحيح است. سؤال. اگر كسى عمداً تكبيرة الاحرام را تكرار كند آيا نمازش صحيح است؟ پاسخ:اگر تكرار سهوى باشد نماز صحيح است، و اگر عمدى باشد در صورتى كه علم به حكم شرعى داشته يا اينكه جاهل مقصر بوده (يعنى در جهل خود معذور نبوده) نماز او باطل است. و اما اگر جاهل قاصر بوده (يعنى در جهل خود معذور بوده) بطلان نماز بنابر احتياط واجب است. و در فرض بطلان نماز به تكرار تكبيرة الاحرام، اگر مجدداً براى بار سوم تكبيرة الاحرام گفت مجدداً نماز بر پاشده و صحيح مى باشد. سؤال. اگر کسی قنوت نماز را فراموش کرده و به رکوع برود آیا می تواند قضای آن را به جا آورد؟ پاسخ:اگر نماز گزار قنوت را فراموش کرده و پیش از آنکه به اندازه رکوع خم شود، یادش بیاید، مستحب است بایستد و بخواند، و اگر در رکوع یادش بیاید، مستحب است بعد از رکوع قضا کند، و اگر در سجده یادش بیاید مستحب است بعد از سلام آن را قضا نماید. سؤال. آیا می شود در نماز قنوت را به فارسی خواند؟ پاسخ:خواندن دعا به زبان فارسی در قنوت نماز واجب و نماز مستحبّی به نماز ضرری نمی زند و نماز صحیح است، امّا وظیفه قنوت انجام نشده و کفایت از دعای عربی نمی کند. البته باید دعا به صورت مناجات با خدا باشد . سؤال. آیا هر سه سلامی که در تسلیم آمده واجب است؟ پاسخ:خیر، گفتن سلام اوّل (السلام علیک ایها النبیّ و رحمه الله و برکاته) مستحب است و در سلام نماز گفتن یکی از دو جمله «السلام علینا و علی عباد الله الصالحین» یا «السلام علیکم» کفایت می کند، و مستحب است که به جمله «السلام علیکم» جمله «و رحمه الله و برکاته» را اضافه نماید، و در صورتی که «السلام علینا و علی عباد الله الصالحین» را اوّل بگوید مستحب است که بعد از آن «السلام علیکم و رحمه الله و برکاته» را هم بگوید
  3. استفتائات از محضر آیت الله فاضل لنکرانی سئوال :آيا در شبهاى مهتابى لازم است بعد از اذان صبح مقدارى خواندن نماز صبح را تأخير انداخت تا روشنى صبح بر نور ماه غلبه محسوس پيدا كند؟ جواب: به نظر اينجانب وقت نماز صبح موقعى است كه فجر صادق طلوع كند چه ديده شود و چه ديده نشود و در اين جهت فرقى بين شبهاى مهتابى و غير مهتابى نيست. البته بايد يقين به طلوع فجر حاصل شود و با شك نبايد وارد نماز شود. سئوال :وقت نماز ظهر و عصر تا غروب است يا تا اذان مغرب؟ جواب: تا اذان مغرب است. سئوال :آيا مى توان در مورد وقت نماز و روزه به اذانى كه از صدا و سيماى جمهورى اسلامى ايران پخش مى شود اكتفا و عمل كرد؟ جواب: كسانى كه در محل پخش يا قريب الأفق باشند مى توانند طبق اذان صدا و سيماى جمهورى اسلامى ايران عمل كنند. سئوال :آيا حضرتعالى ساعات شرعى مستخرج مؤسسه ژئوفيزيك دانشگاه تهران را اجازه تبعيت مى فرماييد؟ جواب: براى كسانى كه اطمينان پيدا مى كنند، مانعى ندارد. سئوال :در كشور سوئد در بعضى از مناطق به مدت 52 روز خورشيد در آسمان غروب نمى كند. و در بعضى از مناطق ديگر طول روز 23 ساعت است. و در بعضى از مناطق ديگر طول روز 17 ساعت است. تكليف نماز و روزه برادران مسلمان در اين مناطق چيست؟ جواب: در فرض اوّل ملاك را براى نماز و روزه بلاد و شهرهاى متعارفه كه شب و روز آنها تقريباً مساوى است (مثل مكه و مدينه) قرار دهند، يعنى نماز ظهر و عصر را بخوانند، شش ساعت بعد نماز مغرب و عشاء را بخوانند و يازده ساعت بعد نماز صبح را بخوانند و روزه را هم به همين ملاك بگيرند و در همين فرض مى توانند ملاك را وطن و شهر خود قرار دهند، مثلا اگر از تهران رفته اند با اذان ظهر تهران، نماز ظهر و عصر را بخوانند و با اذان مغرب و عشاء، نماز مغرب و عشاء را و با اذان صبح، نماز صبح را بخوانند و روزه را نيز به همين ملاك بگيرند و در عين حال اگر سفر به آن منطقه لزومى ندارد به مناطقى سفر كنند كه بتوانند عبادات خود را در اوقات شرعيه انجام دهند. در فرض دوم و سوّم نماز صبح را قبل از طلوع خورشيد بخوانند و نماز ظهر و عصر را در نيمه دوم روز (بعد از زوال) بخوانند و نماز مغرب و عشاء را بعد از غروب (مغرب) بخوانند و روزه را از قبل از اذان صبح تا مغرب بگيرند هرچند مقدارى طولانى است و در فرض دوّم كه روز 23 ساعت است، اگر سفر لزومى ندارد و ممكن است به منطقه اى سفر كنند كه شب طولانى تر باشد تا بتوانند با فاصله بيشتر بين نمازها، نماز بخوانند و روزه بگيرند. سئوال :شخصى خمس نمى دهد و سال خمسىبراى خود معين نكرده، آيا با لباسى كه مى خرد نمازش صحيح است؟ جواب: اگر با پولى كه خمس به آن تعلق گرفته و خمس آن را نداده لباس بخردنماز در آن باطل است و حكم لباس غصبى را دارد. سئوال : آيا زن براى اقامه نماز بايد چادر سر كند؟ يا با روسرى و لباس معمولى كه جاى چادر را مى گيرد نماز صحيح است؟ جواب: براى نماز خواندن،زن بايد بدنش را ـ همانگونه كه در توضيح المسائل بيان شده ـ بپوشاند و شرط نيست ساتر خصوص چادر باشد، اگرچه چادر بهتر است، بلكه سزاوار است خانمها چه در نماز و چهدر غير نماز از چادر استفاده كنند خصوصاً كه چادر در كشور اسلامى ايران از مظاهر وشعائر اسلام مى باشد «و من يعظّم شعائر الله فانها من تقوى القلوب». سئوال :كسى لباسش را كه نجس بود شست و يقين به پاك شدن آن پيدا كرد و نماز خواند بعد فهميد كه پاك نشده، آيانمازش صحيح است؟ جواب: بنابر احتياط واجب نماز را اعاده كند و اگروقت گذشته قضا كند. سئوال :اگر زن با بلوز وشلوار و جوراب و روسرى (بدون چادر يا روپوش) نماز بخواند، آيا نمازش صحيح است؟ جواب: بهتر آن است كه از چادر استفاده كند. سئوال :شخصى آمپول زده و كمى خون آمدهكه آن را با پنبه برطرف و خشك كرده ولى موقع نماز فراموش كرده آنجا را تطهير كند،آيا نمازش صحيح است؟ جواب: اگر خون را با پنبه يا پارچه خشك برطرفكرده است چنانچه محل نجاست خون بيشتر از درهم نباشد مانعى ندارد و نماز صحيح استولى اگر خون را با پنبه الكلى يا دستمال مرطوبى برطرف كرده است چنانچه در اثناء يابعد از نماز يادش بيايد بايد پس از تطهير نماز را اعاده كند. سئوال :كسى كه به علتى نتواند بعد از بول خود را بشويد، اگر باپارچه اى تميز كند، آيا مى تواند نماز بخواند؟ جواب: با فرض آنكه آب براى او ضرر داشته باشد مى تواند با خشك كردن محل بول نماز بخواند، ولى محلّ نجس است و تطهير آن منحصربه آب است. سئوال :دندانهاى مصنوعى به واسطه خونِ دهان يا به سبب ديگر نجس شده آيا تطهير آن براى نماز لازم است يا نه؟ جواب: اگر ظاهر دهان پاك باشد نماز صحيح است. سئوال :دندانم را پر كرده ام و دهانم نجس شده، آيا بايد براىنماز دهانم را آب بكشم؟ جواب: اگر ظاهر دهان پاك است نماز صحيح است. سئوال :شخصى بخاطر بيمارى هرشب محتلم مى گردد و قادر نيست هر روز غسل كند و لباس خود را تطهير كند آيا مى تواند با تيممو لباس نجس نماز بخواند؟ جواب: با عدم تمكّن از غسل، وظيفه اوتيمم است هرچند مدت عذر طولانى باشد. ولى بايد لباس را براى نماز عوض كند و با لباس پاك نماز بخواند و اگر غير از لباس نجس، ساتر ديگرى نداشته باشد بايد به دستورى كهدر توضيح المسائل ـ مسأله 802 ـ در مورد نماز برهنگان گفته شده عمل كند. بلى اگر بهخاطر سرما يا عذر ديگر نمى تواند برهنه نماز بخواند نماز خواندن او در همان لباسنجس صحيح است. سئوال:لباسها و كفشهايى ازخارج مى آورند كه قسمتهايى از آنها چرم است ولى نمى دانيم چرم مصنوعى است يا چرمطبيعى و آيا از حيوان حرام گوشت است يا حلال گوشت، پوشيدن و نماز خواندن در آنها چهحكمى دارد؟ جواب: در فرض س كه محتمل است چرم مصنوعى باشد محكومبه طهارت است و نماز در آنها اشكال ندارد. سئوال:در صورتى كه ملافه، لباس و يا وسايل پزشكى كه همراه بيمار است، نجس و يااحتمال نجاست داده شود و تعويض آن براى بيمار غير ممكن و يا مشكل باشد، نماز خواندن در آنها چه حكمى دارد؟ جواب: در فرض س نماز خواندن با آنها، اشكالى ندارد و صحيح است. سئوال:بيمارى كه مبتلا به خونريزى درزير پوست مى باشد، گاهى به علل گوناگون، خون از روى پوست جريان پيدا مى كند، تكليفنماز و طهارات ثلاث در حال خونريزى چيست؟ جواب: خونريزى مزبورمانع از صحّت نماز نيست و طهارات را در حالى انجام دهد كه خونريزى نباشد و در صورتوقوع تكرار كند. سئوال :نماز خواندن باكراوات چه حكمى دارد؟ جواب: كراوات مربوط به مسيحى ها و شعار آنهااست لذا بهتر است مسلمانان از آن اجتناب كنند. گرچه با شيوع آن در بين مسلمانان ازآن جنبه خارج شده است و لذا نماز خواندن با آن فعلا اشكالى ندارد. سئوال:دندان طلا براى زينت حلال استيا حرام؟ جواب: زينت كردن مرد به طلا مطلقاً حرام و نماز با آنباطل است. سئوال:آيا استفاده از روكش طلابراى دندانها در مورد مردان اشكال دارد يا نه؟ و نماز چنين اشخاصى چه حكمى دارد؟ جواب: اگر براى اصلاح دندان باشد ـ نه براى زينت ـ مانعى ندارد. سئوال :آيا استفاده از حلقه پلاتينبر مرد حرام است؟ و آيا نماز با آن صحيح است؟ جواب: اگر پلاتين فلز ديگرى غير از طلا محسوب مى شود يا طلا بودن آن مشكوك است استعمال آن مانعىندارد و نماز با آن صحيح است ولى چنانچه از جنس طلا باشد استعمال آن براى مرد حرامو مبطل نماز است. سئوال :آيا نمازخواندن باچادرهاى بدن نما صحيح است؟ جواب: اگر چادر نازك و بدن نما باشدنماز با آن باطل است. مگر اينكه زير چادر لباسهاى ديگرى پوشيده باشد كه ستر صلاتى موجود و حاصل باشد. سئوال :بطورىكه مشهود است بسيارى از خانواده ها براساس يك سنّت غلط به دامادهاى خود انگشترِ طلايا ساعت طلا يا گردنبند طلا يا صليب هديه مى دهند و آنها نيز از آن استفادهمى كنند، بفرماييد ساختن اين چيزها و هديه دادن آنها چه صورت دارد؟ جواب: استفاده مردان از انگشتر طلا و ديگر زيور آلات طلا حرام و نماز با آنباطل است و ساختن آنها چنانچه استفاده از آنها مشترك بين زن و مرد نباشد و همين طورخريد و فروش و هديه دادن آنها حرام مى باشد. سئوال :اگر مادر، بچه خودرا كه بدن او نجس است در حال نماز در آغوش بگيرد آيا نمازش اشكال پيدامى كند؟ جواب: اگر همراه بچه عين نجاست نباشد و يا همراه او لباس متنجسى كه به تنهايى بتوان با آن ستر عورت كرد نباشد مانعى ندارد. سئوال 260:آيا نجس بودن دست يا پاىمصنوعى خللى به نماز وارد مى كند؟ جواب: مانعى ندارد. سئوال :پدر اينجانب خمس نمى دهد، آيا مى توانم در خانه و روى فرشاو نماز بخوانم؟ جواب: اگر علم به تعلق خمس به زمين خانه يا فرشنداريد، نماز خواندن اشكالى ندارد. سئوال :شخصى است كه تابحال خمس نداده و حاضر به پرداخت خمس هم نيست، آيا جايز استبه خانه او وارد شويم و روى فرش منزلش نماز بخوانيم يا وضو و غسل در خانه اش انجامدهيم؟ جواب: وارد شدن بر او براى صله رحم و ارشاد و امر به معروفبى اشكال است و اگر يقين به بودن خمس در منزل و فرش و زندگى او نباشد نماز در آنمانع ندارد و آب هم اگرمباح باشد وضو و غسل با آن صحيح است. سئوال :زنى كه از وظايف لازم زناشويى سرپيچى مى كند و ناشزه شده به طورى كه طبقدستور شرع حق نفقه و لباس و مسكن ندارد در صورتى كه در خانه شوهر يا با لباسى كهشوهر در اختيار او گذاشته است نماز بخواند آيا نمازش صحيح است؟ جواب: در فرض س اگر شوهر راضى نباشد نمازش باطلاست. سئوال : منزل موروثى متعلق به چند وارثاست، آيا نمازخواندن بعضى از ورثه در آن خانه بدون رضايت ساير ورثه صحيحاست جواب: به طور كلى در خانه و ملكى كه مشترك است اگر بعضى ازشريكها بخواهند نماز بخوانند يا تصرف ديگرى بكنند بدون اجازه ساير شركا جايز نيست ونماز در آن باطل است. سئوال : برادرانم سهمالارث من و ديگر خواهرانم را نداده و تمام خانه را تصرف كرده در آن نشسته اند باآنكه ما راضى نيستيم، نمازخواندن آنها در خانه صحيح است يا نه؟ جواب: تصرف و نماز خواندن در مال مشترك بدون رضايت شريكهاى ديگر جايز نيستو نماز در آن باطل است . سئوال :آيا نمازخواندن در قبرستان جايز است؟ جواب: مانعى ندارد اگرچه كراهتدارد. سئوال : آيا نماز خواندن درنمازخانه هاى اماكن عمومى و يا دولتى جايز است؟ جواب: جايزاست. سئوال :آيا خواندن، روى تخت بيمارستانصحيح مى باشد يا نه؟ جواب: در صورتى كه تخت بى حركت و محل سجدهثابت و آرام باشد نماز خواندن روى آن اشكالى ندارد. سئوال :مدتى در زمينهايى كه توسط طاغوت از مالكين اصلى بهكشاورزان داده شده بود بدون توجه در آنها نماز خوانده ام حال متوجه شده ام، نمازهاىگذشته ام چه صورتى دارد؟ جواب: اگر به كلّى غافلاز حكم مسأله بوده ايد نمازهاى گذشته صحيح است و قضا ندارد، ولى فعلا كه ملتفت شده ايد بايد مراعات كنيد و احراز اباحه مكان نماز را بكنيد. بلى چون در زمان حضرتامام خمينى (رحمه الله) به عنوان حكم ثانوى مالكيت زمينهاى فوق نسبت به كشاورزانپذيرفته شده است نمازهايى كه بعد از آن خوانده شده صحيح است. سئوال : نماز خواندن بر سجّاده يا قاليچه هايى كه بر آنها آياتقرآن نوشته شده است چه صورتى دارد، در حالى كه در موقع نشستن و به سجده رفتن آياتقرآن زير پا قرار مى گيرند؟ جواب: اگر شخص متوجه است و از روىبى اعتنايى آن را زير پا قرار مى دهد، هتك حرمت قرآن است و جايز نيست. علاوه براين، نماز هم اشكال دارد . سئوال : :آيا نمازخواندن در محلّى كه صداى موسيقى بلند است صحيح است؟ جواب: نمازخواندن در محلى كه آلات لهو و لعب مانند تار و غيره استعمال مى كنند و نمازگزارمى شنود محل اشكال است و اگر بعد از شروع در نماز صداى موسيقى مهيج كه مناسب مجالسلهو و لعب است بگوش برسد و گوش ندهد نماز صحيح است. ولى اگر قبل از شروع به نماز ازمحل ديگر صدا به گوش برسد در صورت امكان نماز را جاى ديگر بخواند. سئوال : اينجانب وارد منزل دوستم شدم و براى نماز از قبله سؤال كردم و او جهتى رامعين كرد و من توجه نداشتم كه بايد يقين به قبله داشته باشم و نماز را خواندم،اكنون نماز چه صورتى دارد و بعدها اگر چنين پيشامدى كرد چه وظيفه اى دارم؟ جواب: اگر از گفته صاحب منزل اطمينان پيدا كرده ايد نمازتان صحيح است، مگر اينكه علم به خلاف پيدا كنيد وبطور كلى در صورت قدرت، واجب است علم به قبله تحصيل كنيد و با عدم قدرت و تنگى وقت نماز، به ظنّ قوى اكتفا كنيد و اگر از گفته صاحب خانه گمان به قبله پيدا كنيد ولى بتوانيد از راه ديگر مثل قبله نما و غيره گمان قوى ترى پيدا كنيد، نبايد به حرفصاحب خانه اكتفا كنيد. سئوال :نماز خواندن روى تختى كه جهت قبله آن مخالف بوده و امكان تغيير آن مشكل است، چه حكمى دارد؟ جواب: در فرض س هرمقدار كه ممكن است به سمت قبله نمازبخوانند، ولى اگر نماز را به سمتى بخواند كه نگويند رو به قبله نماز خوانده بايدبعداً نماز را رو به قبله اعاده يا قضا كند. سئوال:اگر بيمار به جهت خوف ضرر نماز را در جهت خلاف قبله بخواند و بعد از اتمام نماز متوجه شود خوف او بى مورد بوده است، تكليف او چيست؟ جواب:بايد اعاده كند. سئوال : چنانچه براى بيمار،خواندن نماز به سوى قبله امكان نداشته باشد، آيا جهات ديگر، برايش يكسان است؟ جواب: در فرض سؤال به هرجهتى كه به قبله نزديكتر است نمازبخواند. در هرحال، نمازهايى را كه به سوى قبله نخوانده است بايد اعاده و قضاكند. سئوال:در اثر بيمارى سر شخصى بطوركامل معكوس شده و صورتش به پشت برگشته است وظيفه او در نماز چيست؟ جواب: بايد صورتش به طرف قبله باشد و ركوع و سجود را با اشاره انجام دهد به گونه اى كه صورتش را از قبله برنگردد
  4. استفتائات از محضر آیت الله العظمی جوادی آملی س : آيا خواندن در تشهد نماز الشهادة الثالثة المقدسه يعني «أشهد أنّ عليّاً اميرالمؤمنين(ع) وليّالله واولاده المعصومين حجج الله» جايز است يا جايز نيست آيا مبطل نماز است يا مبطل نماز نيست؟ آيا خواندن در ركوع و سجود و قنوتِ نماز «الحمد لله الذي جعلنا من المتمسّكين بولاية عليبنابيطالب» جايز است يا جايز نيست آيا مبطل نماز است يا مبطل نماز نيست؟ ج: اهلبيت عصمت و طهارت(عليهم السلام) عِدْل قرآن و حكم و حجّت بالغهٴ الهيند. از شهادت سوم در نماز جدّاً پرهيز شود. درخواست ادامهٴ تولّي آن ذوات مقدّس در قنوت و مانند آن ... س : آيا افزودنِ شهادت بر ولايت علي (ع) در تشهد نماز، به قصد رجاء جايز است؟ ج: در امامت و ولايت اميرِ مؤمنان (ع) ترديدي نيست، ولي در تشهد نماز گفته نشود. س : نظر حضرتعالى دربارهي افزودن اين شهادت (أشهد أنّ فاطمة الزّهراء عصمة الله الكبري ‏و حجّة الله على الحجج) به قصد ثواب و رجاء، در فصول اذان و اقامه، پس از شهادت به ‏ولايتِ اميرِ مؤمنان (عليه السّلام) چيست؟ ج: الف) هيچ ترديدى در عصمت حضرت فاطمه زهرا (عليها السّلام) نيست.‏ ب) هيچ شكّى در حجّت الهى بودن آن حضرت نيست.‏ ج) شهادت مزبور در خارج اذان و اقامه گفته شود؛ نه در فصول آنها. س: آيا افزودنِ شهادت بر ولايت علي (ع) در تشهد نماز، به قصد رجاء جايز است؟ ج: در امامت و ولايت اميرِ مؤمنان (ع) ترديدي نيست، ولي در تشهد نماز گفته نشود. ‏ س: آيا مسح سيديهاي قرآني نيز مستلزم داشتن وضو است يا خير؟ ج: مسح سيديهاي قرآن بدون وضو حرام نيست. س: در نماز آيا جوهر خودكارهاي معمولي مانع از آب وضو ميشود يا خير؟ ج: اگر جِرم جوهر مانع رسيدن آب وضو به محلّي كه بايد شسته شود باشد وضو صحيح نيست و اگر جِرم آن برطرف شده فقط رنگ آن باقي باشد وضو صحيح است. س:به فتواي حضرتعالي، در ايام [ليالي] مقمره، با شنيدن اذان از صدا و سيما، اقامه نماز صبح جايز است يا نه؟ زيرا حضرت امام بر اين نظر بودند كه بايستي حدود 15 دقيقه از اذان صبح بگذرد سپس نماز اقامه شود؟ ج: ليالي مُقمره با شبهاي ديگر تفاوتي ندارد. س: نظر حضرتعالي درباره نماز استداره [ در مسجد الحرام] كدام است؟ آيا در چنين شرايطي ما مجاز به خواندن نماز بر جماعت هستيم؟ ج: نماز استداره در صورت عدم تقدم مأموم به امام صحيح است. س: حکم فراگيري علم تجويد به طور کامل در مورد قرائت قرآن و به طور خاص در مورد قرائت نماز چه مي باشد؟ ج: 1- فراگيري قرائت صحيح براي نماز لازم است. 2- رعايت برخي از قواعد تجويد در نماز لازم نيست. 3- رعايت قواعد تجويد در قرائت قرآن خوب است. س: شخصى ناخواسته و به خاطر پرش حنجره كلمهاى از قرائتش را جهراً (با صداى بلند) مىخواند در حالي ‏كه مى بايست بدون جهر بخواند، حال بايد آن را تكرار كند يا نه؟ ج: احوط تكرار است.‏ س: رعايت نكردن صحيح بعض مستحباب نماز (مثلاً بالا بردن صحيح دست در تكبير) چه حكمى دارد؟ ج: اشكال ندارد.‏ س: ماهيت قيام متصل به ركوع چيست؟ آيا وجودى جدا از قيام هنگام قرائت دارد؟ ج: قيام متصل به ركوع مانند قيام در حال تكبيرة الاحرام ركن است و قيام در حال قرائت واجب غير ركنى است.‏ س: در صورت جدايى قيام هنگام قرائت از قيام متصل به ركوع معناي اتصال چيست؟ ج: معناي اتصال آنست كه ركوع بعد از قيام باشد و بين قيام قبلي و ركوع بعدي حالتى غير از قيام فاصله نشود.‏ س: در صورتى كه هنوز ذكر قنوت تمام نشده، دستش را حركت دهد يا پايين آورد و يا قبل از بالا بردن شروع ‏به قنوت خواندن كند، نمازش چه حكمى دارد؟ ج: اشكال ندارد.‏ س: آيا حكم كلّى براى جاهل و ناسىِ احكام نماز وجود دارد؟ ج: براى نسيان موضوع يا حكم، جهل به موضوع يا حكم در صورت قصور (در غير ركن) حكم كلى ثابت است. ‏در خصوص جهر و اخفات و در اتمام به جاى قصر جاهل مقصّر هم معذور است و حكم عام در همه موارد عفو و ‏عذر است.‏ س: بعد از نمازي كه سجده سهو در آن واجب شده است بجا آوردن سجده سهو، براى آن نماز مقدم است يا ‏سجده به خاطر سهو نمازهاى گذشته؟ ج: انجام سجده سهو فورى است ترتيب واجب نيست اولى تقديم سجدهٔ سهو نمازى است كه به آن اشتغال ‏داشت.‏ س: اگر در سجده سهو، اشتباهاً ذكرى ديگر بگويد، حكمش چيست؟ ج: سجده سهو باطل نمىشود.‏ س: آيا گفتن ذكرهاى مستحبى كه معمول هستند در نماز استيجارى واجب است يا خير؟ ج: قول يا فعل مستحب اگر صريحاً در عقد اجاره قيد شود يا مورد انصراف عقد باشد رعايت آن لازم است وگرنه ‏لازم نيست.‏
  5. استفتائات از محضر آیت الله العظمی مکارم شیرازی س: بتازگی شنیده ام که نمی توان از خاک کاظمین برای مهر نماز استفاده کرد! آیا چنین مطلبی صحت دارد؟ ج : خیر، چنین مطلبی صحیح نیست ولی فضیلت تربت کربلا را ندارد. س: در مواقعی که مُهر وجود ندارد و سجده بر سنگ و چوب مشکلی نیست، آیا در خصوص الیاف پنبه نیز مشکلی هست یا خیر؟ ج : در موارد عادی هم سجده بر سنگ و چوب اشکال ندارد و سجده بر الیاف پنبه جایز نیست. س: برادران جانبازى که از گردن به پائین قطع نخاع هستند و قدرت انجام وضو و تیمّم و گرفتن نایب را ندارند، تکلیفشان براى نماز چیست؟ ج : اگر توانایى بر وضو و تیمّم و گرفتن نائب ندارند، با همان حال نماز بخوانند کافى است و در پیشگاه خداوند مقبول است. س: کسى که به علّت جراحات جنگى بول و غائط او بى اختیار خارج مى شود، با توجّه به این که هیچ گونه احساسى ندارد تا بفهمد چه موقع از او خارج مى شود، آیا مى تواند با یک وضو، دو نماز بخواند؟ ج : در صورتى که بول و مدفوع مرتّباً از او خارج مى شود، براى هر نماز یک وضو بگیرد و اگر احتمال مى دهد که بعد از گرفتن وضو براى نماز اوّل چیزى از او خارج نشده، مى تواند نماز دوم را با آن بخواند. س : من بعد از تصادفی که کرده ام کتفم شکسته است و یکی از دستانم را نمیتوانم تکان دهم . و یکی دو روز است که میتوانم خم شوم و نماز ایستاده بخوانم ولی در هنگام سجده نمیتوانم دست چپم را بر زمین بگذارم در صورتی که اگر نماز نشسته بخوانم و مهر را بر روی یک صندلی بگذارم می توانم هر دو دستم را بر زمین بگذارم . حال سوال من این است که کدام صورت از نماز خواندن بهتر است . نشسته یا ایستاده؟ ج : نماز را ایستاده انجام دهید بصورتی که نوشته اید. س: برادران مجروح و یا معلولى که نمى توانند در هیچ صورت رو به قبله نماز بخوانند آیا جهت هاى غیر قبله براى آنان یکسان است؟ ج : فرقى با هم ندارد. س: بعضى از مجروحین، زخمهاى بدنشان به گونه اى است که در مدّت شبانه روز خون مى آید این افراد براى نماز چه باید بکنند؟ ج : باید در صورت امکان زخم را ببندند تا به جاى دیگر سرایت نکند و با همان حال نماز بخوانند. س: اشخاصى که عمل جرّاحى روده بزرگ انجام داده اند و محلّ خروج مدفوع را بسته و مدفوع توسط کیسه اى جمع آورى مى گردد در موقع نماز تکلیفشان چیست؟ ج : اگر کیسه به صورت محمول است اشکالى ندارد و اگر بدن آلوده شود چنانچه عسر و حرجى نباشد آن را بشویند و اگر عسر و حرجى هست به همان حالت نماز بخوانند. س: برادران معلولى که از پاى مصنوعى استفاده مى کنند و به وسیله آن نماز را ایستاده مى خوانند، گاهى به علّت خستگى پا و یا احتمال زخم شدن آن، پاى مصنوعى را درآورده و نشسته نماز مى خوانند; آیا بر این افراد واجب است که همواره به کمک پاى مصنوعى نماز را ایستاده بخوانند یا مى توانند در این گونه موارد نماز را نشسته بخوانند؟ ج : اگرعسر و حرج نداشته باشد ایستاده نماز بخوانند ولو با تکیه بر عصا و مانند آن باشد و اگر موجب عسر و حرج و ناراحتى است نشسته نماز بخوانند. س: آیا فردى که از گردن قطع نخاع است، و خود قادر بر انجام وضو نیست، ولى مى تواند نایب بگیرد، جایز است بدون وضو نماز بخواند؟ ج : در صورتى که خودش قادر به وضو نیست، و گرفتن نایب براى او عسر و حرج ندارد، باید نایب بگیرد. در غیر این صورت، بدون وضو نماز مى خواند. س: آیا افراد قطع نخاع که قادر بر کنترل و حفظ وضوى خود نیستند، و متوجّه باطل شدن وضو نمى شوند، براى هر نماز باید وضوى جداگانه اى بگیرند، یا مثلا براى نماز ظهر و عصر یک وضو کفایت مى کند؟ ج : براى نماز ظهر و عصر یک وضو کفایت مى کند. س: بدن برخى از بیماران بسترى در بیمارستان به واسطه خون گیرى و مانند آن نجس است، و بعضى نیز داراى لباس نجس مى باشند. در صورتى که امکان غسل و دسترسى به لباس پاک نباشد، براى اداى نماز چگونه باید عمل کنند؟ ج : باهمان حال نماز مى خوانند، و اگر غسل بر آنها واجب شده باشد، تیمّم مى کنند. س: آیا با خون هموروئید (بواسیر) داخلى یا خارجى، مى توان نماز خواند؟ ج : در صورتى که زخمها در خارج بوده باشد، نماز خواندن مانعى ندارد و ملحق به قروح و جروح است; ولى اگر زخم، داخل باشد و خون بیرون آید، نماز خواندن با آن اشکال دارد; مگر در مواردى که عسر و حرج داشته باشد. س: بیمارى که ایستاده نماز مى گذارد، بناگاه احساس سرگیجه و عجز مى کند. آیا مى تواند بقیّه نماز را به حالت نشسته یا خوابیده بخواند؟ ج : مانعى ندارد; ولى اگر تا آخر وقت قدرت پیدا کند، احتیاط اعاده است. س: آیا فردی که بدلیل معلولیت نمازهای خودرا نشسته می خواند، می تواند نماز قضای فرد میت را نیز بخواند؟ ج : اشکال ندارد. س: هر گاه در حال نماز دهان نمازگزار بیمار خون بیاید نمازش چه حکمى دارد؟ ج : اگر خون در دهان بوده باشد موجب بطلان نماز نیست. ولى اگر به ظاهر لب به مقدار درهم (یک بند انگشت) یا بیشتر رسیده باشد باید نماز را رها کند و دهان را آب بکشد و سپس آن را اعاده نماید. و اگر کمتر از درهم باشد و با آب دهان آمیخته شود و خارج گردد آن هم براى نماز اشکال دارد. س: بیمارى که بنا بر عللى نمى تواند پس از ادرار محل را با آب بشوید، اگر با پارچه اى خود را تمیز کند مى تواند نماز را بخواند؟ ج : در فرض مسأله که ضرورت است اشکالى ندارد. س: نجس بودن صندلى چرخدار یا عصاى بیماران، براى نماز چه حکمى دارد؟ ج : اشکالى ندارد. س: بیمارانى که بدن و لباس آنها نجس است و قادر بر جلوگیرى از سرایت نجاست به جایى که مى نشینندنیستند،آیا مى توانند جهت اقامه نماز جماعت یا فراگیرى احکام یا شرکت در سایر مراسم دینى در مساجد حاضر شوند؟ ج : در صورتى که فرش یا زیراندازى زیرپایشان بیندازند که مسجد را نجس نکنند مانعى ندارد. س: بیمارانى که از پاى مصنوعى استفاده مى کنند و بدین وسیله نماز را ایستاده مى خوانند، گاه به علّت خستگى پا و یا احتمال زخم شدن آن، پاى مصنوعى را در آورده، نشسته نماز مى خوانند. لطفاً بفرمایید: الف) آیا بر این افراد واجب است همواره به کمک پاى مصنوعى نماز را ایستاده بخوانند؟ ب)اگرایستادن لازم بوده،تکلیف نمازهایى که در حال نشسته خوانده چیست؟ ج : الف) اگر عسر و حرج نداشته باشد ایستاده نماز بخوانند، ولو با تکیه بر عصا و مانند آن باشد. و اگر موجب عسر و حرج و ناراحتى است نشسته نماز بخوانند. ب) چنانچه جاهل قاصر بوده نمازهاى او صحیح است. س: بیمارى که ایستاده نماز مى گذارد، بناگاه احساس سرگیجه و عجز مى کند، آیا مى تواند بقیه نماز را به حالت نشسته یا خوابیده بخواند؟ ج : مانعى ندارد، ولى اگر تا آخر وقت قدرت پیدا کند احتیاط اعاده است. س: تکلیف بیمارى که نمى تواند به مقدار رکوع در حالت رکوع باقى بماند، (یعنى تنها قسمتى از ذکر را مى تواند در حالت رکوع بگوید) چیست؟ ج : همان مقدار که مى تواند بگوید مثلا یک سبحان الله
  6. استفتائات از محضر آیت الله العظمی صافی گلپایگانی س: سخن گفتن در اثناء اذان و اقامه چه صورت دارد؟ پ: سخن نگفتن در اثناء اذان و اقامه مستحب است. س: هنگامي كه وقت اذان به افق شهر از راديو يا تلويزيون اعلام مي‎شود، مي‎توان نماز خواند يا بايد صبر كرد تا اذان راديو يا مسجد تمام شود؟ پ: ملاكِ شروعِ به نماز، داخل شدن وقت است. پس اگر از اذان راديو و تلويزيون يا مسجد اطمينان به دخول وقت پيدا شود، مي‎توان پيش از تمام شدن اذان، نماز را خواند؛ هر چند مقداري تأخير براي رعايت احتياط، خصوصاً در اذان صبح، مطلوب است. س: هنگام صبح اگر شك كنيم كه آفتاب طلوع كرده يا نه، بايد نماز را به نيت ادا بخوانيم يا قضا؟ پ: مي‎توانيد به نيّت ادا بخوانيد و مي‎توانيد به قصد مافي‎الذمه بجا آوريد، به اين معني كه اگر قضا شده باشد، قضا و اگر آفتاب طلوع نكرده، ادا باشد. س: اگر بعد از نماز شك كنيم وضو داشته‎ايم يا نه، نماز چه حكمي دارد؟ پ: نماز صحيح است و به شك در وضو بعد از نماز اعتنا نكنيد. س: فرو بردن ريزه‎هاي غذا كه در بين دندان‎ها است، در حال نماز چه صورت دارد؟ پ: اشكال ندارد. س: اگر دستمال يا چيز نجس ديگري همراه نمازگزار باشد، چه حكمي دارد؟ پ: بودن اشيايي مانند دستمال كوچك، كليد، چاقو و پول نجس به همراه نماز گزار، در صورتي كه نجاست آن به بدن و لباس سرايت نكند، اشكال ندارد. س: استفاده از زنجير، انگشتر و حلقه نامزدي طلا براي مردان چه صورت دارد؟ پ:زينت به طلا براي مرد در هر حال حرام است و نماز با آن باطل است. س:اگر با لباسي كه مقداري خون دارد نماز بخواند، حكمش چيست؟ پ:اگر مقدار خون، كم‎تر از درهم ]تقريباً به اندازه سكه دو ريالي[ باشد، نماز صحيح است؛ جز خون‎هاي سه گانه خانم‎ها و خون كافر و سگ و خوك، كه حتّي با كم‎تر از درهم آن هم نمي‎توان نماز خواند. س:اگر لباس كسي كه مشغول نماز است خوني باشد، واجب است به او اطلاع دهيم؟ پ:تذكر دادن لازم نيست و نماز او با عدم اطلاع صحيح است. ولي اگر نمازگزار حكم شرعي بطلان نماز با خون بيش‎تر از درهم را نمي‎داند،از باب ارشاد جاهل لازم است حكم شرعي مسأله براي او بيان شود. س:نماز خواندن با مانتو و روسري چه صورت دارد؟ پ:اگر شرايط لباس نمازگزار در آن رعايت شود و مقداري از صورت كه شستن آن در وضو واجب نيست و زير چانه و دست‎ها از مچ به بالا و موي سر كاملا پوشيده باشد، اشكال ندارد؛ هر چند نماز با چادر براي رعايت پوشش در نماز آسان‎تر و بهتر است. س: آيا نماز خواندن روي تخت جايز است؟ پ: اگر هنگام نماز، تخت، حركت زيادي نداشته باشد و بدن روي آن آرام گيرد، نماز صحيح است. س :در نماز جمعه از روزنامه‎اي كه اسم خدا در آن نوشته شده است به عنوان زير انداز استفاده مي‎كنيم، اشكال دارد؟ پ: نشستن و ايستادن روي چيزي كه اسم خدا در آن نوشته شده است، حرام است و نبايد روي آن نماز خواند. س: اگر كسي به اين مسأله توجه نداشته كه بسم ‎الله ‎الرحمن الرحيم را در نماز بايد به قصد همان سوره‎اي كه مي‎خواهد بخواند بگويد، معمولا اول بسم الله را مي‎گفته و سپس سوره را در ذهن تعيين مي‎كرده است، آيا بايد نمازهايي كه تاكنون خوانده قضا كند؟ پ: در مورد س، نمازهايي كه قبلا خوانده قضا ندارد؛ ولي بايد در نمازهاي بعد رعايت كند و بسم الله... را به قصد همان سوره‎اي كه مي‎خواهد بخواند، تلاوت كند. س: اگر اشتباهاً سوره را قبل از حمد بخوانيم، سجده سهو واجب مي‎شود؟ پ: خير، سجده سهو واجب نمي‎شود، البته بايد پس از قرائت حمد، مجدداً سوره كاملي خوانده شود. س: در نماز بجاي سوره قل هو اللّه احد مي‎توانيم يك سوره ديگر از قرآن بخوانيم اما چهار سوره است كه خواندن هر يك از آن‎ها به تنهايي كافي نيست بلكه بايد با سوره ديگري خوانده شود. آن چهار سوره كدامند و چگونه بايد خوانده شوند؟ پ: در نماز بجاي قل هو الله احد... خواندن هر يك از چهار سوره «انشراح»، «والضحي»، «فيل» و «ايلاف» به تنهائي كفايت نمي‎كند، بلكه دو سوره والضحي و الم‎نشرح، و هم چنين دو سوره فيل و ايلاف در نماز، هر كدام يك سوره حساب مي‎شوند. س: در ركوع نماز بايد دست‎ها روي زانو باشد يا اگر بالاتر از زانو هم گذاشته شود، اشكال ندارد؟ پ: اگر به مقداري كه بتواند دست را بر زانو بگذارد خم شود كافي است، و دست گذاشتن بر روي زانو در حال ركوع واجب نيست. و اگر بدن در حال ذكر ركوع، آرامش داشته باشد، مي‎توان دست‎ها را رها كرد؛ اما مستحب است مردها كف دست‎ها را روي استخوان زانو بگذارند و خانم‎ها بالاي زانو قرار دهند. س: كسي كه با سرعت به سجده مي‎رود اگر سرش بيش از يك بار به مهر بخورد حكمش چيست؟ پ: در مواردي كه سر بدون اختيار از محل سجده برمي‎گردد و دوباره بدون اختيار به محل سجده مي‎رسد، يك سجده محسوب مي‎شود و نماز صحيح است؛ اما اگر مي‎تواند بعد از برگشتن سر از محل سجده از فرود دوباره آن به مُهر جلوگيري كند؛ بايد از برگشتن سر به سجده خودداري كند و آن رايك سجده به حساب آورد (حتّي اگر ذكرسجده را نگفته باشد) و بعد از نشستن، دوباره به سجده برود و آن را سجده دوم خودحساب كند. س: اگر در حال خواندن نماز، بچه‎اي مهر را بردارد، چه بايد كرد؟ پ: اگر چيزي كه سجده بر آن صحيح است در دسترس او باشد، بايد برهمان سجده كند؛ و گر نه ـ اگر وقت وسعت دارد ـ نماز را بشكند و دوباره با چيزي كه مي‎توان بر آن سجده كرد، نماز بخواند. امّا اگر وقت تنگ است و نماز قضا مي‎شود، بايد به لباس خود سجده كند؛ و اگر آن هم ممكن نبود، به پشت دست سجده كند. س: اگر هنگام گذاشتن پيشاني روي مهر نماز، قسمتي از موي سر يا چادر بين پيشاني و مُهر حائل شود، وظيفه چيست؟ پ: بايد به طوري كه پيشاني از روي مهر بلند نشود و سجده زياد نگردد، مو يا چادر را كنار بزنند و بعد از استقرار پيشاني روي مهر، ذكر سجده را بگويند. البتّه اگر پيشاني به مقداري كه در سجده لازم است، روي مهر باشد، كنار زدن چادر يا مو از پيشاني لازم نيست. س: آيا براي انجام سجده واجب قرآن، رعايت حجاب براي خانم‎ها لازم است يا خير؟ پ: در سجده واجب قرآن، اگر مواضع هفتگانه سجود بر زمين باشد و پيشاني بر مُهر يا چيزي كه سجده بر آن صحيح است قرار گيرد، كافي است و رعايت حجاب و روبه قبله بودن و وضو داشتن لازم نيست. س: اگر كسي آيه سجده را از ذهن بگذراند ولي بر زبان نياورد، ‎مثلاً ‎از ‎روي ‎قرآن ‎نگاه ‎كند، ‎آيا ‎سجده ‎بر ‎او ‎واجب ‎مي‎شود؟ پ: صرف خطور در ذهن موجب وجوب سجده نمي‎شود. س: آيا در سجده‎هاي مستحب هم، بايد شرايط سجده واجب رعايت شود؟ پ: در سجده‎هاي مستحب، مثل سجده شكر، رعايت شرايط سجده واجب لازم نيست. س: آيا قنوت را مي‎توان به زبان فارسي خواند؟ پ: دعا به غير عربي در قنوت اشكال ندارد. س: آيا ترك قنوت اشكالي دارد؟ پ: قنوت مستحب است وترك آن سهواً ياعمداً مبطل نماز نيست. س: آيا چرخاندن انگشتر و نگاه به نگين در حال قنوت استحباب دارد؟ پ: انگشتر عقيق به دست كردن براي نماز و نيز نگاه كردن به كف دست در قنوت استحباب دارد؛ (بحار، ج 85، ص‎195) ولي براي استحباب چرخانيدن انگشتر و نگاه به آن دليلي نيافتيم
  7. استفتائات از محضر آیت الله سیستانی سؤال: مسافرت به كره ماه جهات قبله را براى اداى نماز چگونه تشخيص بدهيم ؟ پاسخ: شخص مزبور نماز را به طرف زمين مى خواند . سؤال: من قبله نما خريدم قبله را سمت دستشويى نشان مى دهد . حالا اشكالى ندارد كه ما در دستشويى به سمت قبله مى نشينيم ؟ پاسخ: بنا بر احتياط واجب شخص در حال قضاء حاجت نبايد رو به قبله يا پشت به قبله باشد . سؤال: نماز در هواپيمائى كه وسيله اى نباشد تا قبله را بفهمى چه حكمى دارد؟ پاسخ: مى تواند از مهماندار بپرسد و اگر يقين حاصل شد بهرطرف كه گمان مى رود نماز بخواند و اگر گمان هم حاصل نشد به يك طرف نماز بخواند. سؤال: من در آلمان هستم و متأسفانه نمى دانم جهت قبله كدام طرف است؟ تكليف من چيست؟ پاسخ: اگر مسجدى در آنجا هست از روى محراب آن مى توانيد قبله را تشخيص دهيد و همچنين مى توانيد از قبله نما استفاده كنيد. سؤال: من 5 ماه نماز را با 35 درجه اختلاف به جا آوردم تکلیف چیست؟ پاسخ: نمازهایی که خوانده اید صحیح است . سؤال: دستشوئی که پشت به قبله هست چه حکمی دارد ؟ پاسخ: به احتياط واجب جلوی بدن يعنی شکم و سينه از پشت به قبله منحرف سازد . سؤال: آيا زنان بايد در هنگام نماز، جوراب بپوشند؟ پاسخ: لازم نيست. سؤال: اگر با لباسی كه به آن عطر يا ادكلن زده باشيم نماز بخوانيم چه حكمی دارد؟ همچنين به بدن عطر يا ادكلن زده باشيم چه حكمی برای نماز خواندن دارد ؟ پاسخ: اشكالی ندارد . سؤال: آيا خانمها با لباس تنگ مى توانند نماز بخوانند البته نامحرمى او را نبيند ؟ پاسخ: مى تواند . سؤال: نماز خواندن با آستين كوتاه چه حكمى دارد ؟ پاسخ: نماز صحيح است . سؤال: آیا در مورد شرایط لباس نماز گزار ، پر پرنده حرام گوشت هم حکم مو را دارد ؟ پاسخ: مانعي ندارد . سؤال: موی گربه نجس بوده و نماز ندارد آیا این موضوع صحت دارد؟ پاسخ: موی گربه نجس نیست و اگر به بدن یا لباس چسبیده باشد نماز را باطل نمیکند. سؤال: اندازه شلوار و پیراهن نمازگذار چقدر باید باشد این سئوال در هنگام وضو چطور ؟ پاسخ: در نماز باید عورت پوشیده باشد و بیش از آن لازم نیست گر چه بهتر است از ناف تا زانو پوشیده باشد ودر وضو هیچ ساتری لازم نیست . سؤال: ایا پوشیدن شورت برای مقلدین شما در نماز اجباری است ؟ پاسخ: پوشیدن ان لازم نیست و میتواند به لباس دیگری که پوشیده است اکتفا کند. سؤال: در صورتی که زن در محیطی امن و مطمئن یخواهد نماز بخواند که هیچ نا محرمی وجود ندارد آیا برای نماز نیاز به حجآب دارد؟ در صورت بله دلیل انرا بفرمایید؟ پاسخ: پوشش در هنگام نماز (ولو نامحرمی نباشد) لازم است. سؤال: به اقتضای شغلم که پرستاری است آستين لباسم تا آرنج می پوشاند چهارده ساعت در شيفت کار می کنم لطفا بگوييد آيا می توانم با همين لباسم ( يونيفرم) نماز بخوانم؟ پاسخ: پوشاندن دستها تا مچ در نماز لازم است. سؤال: آيا مى توان با شورت آغشته به مذى نماز خواند؟ پاسخ: مانعى ندارد. سؤال: نماز خواندن با لباسهايی که به آن خمس گرفته بود و ما نمی دانستيم به آن خمس گرفته آيا بايد قضا کنيم ؟ پاسخ: در اين صورت نماز صحيح است سؤال: نماز مغرب و عشا چه موقع قضا میشود؟ پاسخ: وقت ان دو تا نصفه شب است و در فرد مضطر مثل شخصی که فراموش کرده است نماز بخواند یا حائض بوده است تا طلوع فجر ادامه دارد. سؤال: تا چه ساعتی می توان نماز عشاء را به جا آورد ؟ پاسخ: تا نصف شب ادامه دارد در صورت اضطرار تا اذان صبح ادامه دارد. سؤال: وقت فضیلت نماز عصر و نماز عشاء را بیان فرمائید؟ پاسخ: وقت فضیلت نماز عصر از هنگامی است که سایه شاخص برسد و تا رسیدن به شش هفتم ادامه دارد و وقت فضیلت نماز عشاء با رفتن شفق شروع می شود و تا شب به یک سوم برسد ادامه دارد . سؤال: حد زمان شرعی نماز عصر غروب آفتاب است یا اذان مغرب ؟ پاسخ: به احتیاط واجب نباید نماز ظهر و عصر را تا غروب آفتاب به تاخیر انداخت بلی در صورت شک در سقوط قرص آفتاب و احتمال اختفای آن پشت ساختمان ها و مانند آن جایز است نماز را قبل از زوال حمر مشرقیه به تاخیر انداخت . سؤال: تعیین وقت نماز در قطب شمال یا قطب جنوب چگونه است ؟ پاسخ: اگر شخص در مکانی باشد که مدت شبانه روز انجا بیشتر از 24 ساعت باشد به احتیاط واجب نماز های خود را طبق اقرب مکانی که شبانه روز انجا 24 ساعت است بجا می اورد. سؤال: اگر نماز مغرب وعشا از نیمه شب بگذرد بخوانیم چه حکمی دارد؟ پاسخ: اگر مضطر نباشد از نصف شب بیاورد و در صورت اضطرار تا اذان صبح وقت دارد. سؤال: وقت شرعی نماز صبح را بیان کنید ؟ پاسخ: از طلوع فجر صادق تا طلوع خورشید . سؤال: آیا با پنهان شدن قرص خورشید می توان افطار نمود و نماز مغرب را خواند؟ پاسخ: به احتیاط واجب تا ذهاب حمره مشرقیه صبر کند . سؤال: ميتوان به خاطر عزاداری امام حسين (ع) نماز اول وقت را به تأخير انداخت؟ پاسخ: بهتر است که نماز را در اول وقت آن انجام داد. سؤال: مى خواستم وقت قضا شدن نماز مغرب و عشا را بدانم؟ پاسخ: وقت آن در صورت اختيار تا نيمه شب و در حالت اضطرار تا اذان صبح ادامه دارد . سؤال: اگر نماز مغرب و عشا از نيمه شب بگذرد چه حکمی دارد؟ پاسخ: اگر مضطر نباشد از نصف شب بياورد و در صورت اضطرار تا اذان صبح وقت دارد. سؤال: نظر حضرتعالی درباره اينکه نماز در وقت مخصوص به خود بخوانند ثواب بيشتری دارد چيست ؟ لطفا وقت مخصوص نماز عصر وعشا را بيان کنيد ؟ پاسخ: خواندن فريضه در وقت فضيلت آن بلکه در اول وقت فضيلت بهتر است . سؤال: چگونه نيمه شب را بشناسيم آيا ساعت دوازده و نيم چنانكه در ميان مردم شايع است می تواند علامتی باشد؟ پاسخ: نصف شب همان نيمه ساعات ما بين غروب تا طلوع فجر است پس اگر آفتاب مثلاً در ساعت هفت عصر غروب كند و طلوع فجر در رأس ساعت چهار باشد ساعت يازده و نيم شب، نصف شب خواهد بود و اين قاعده كلی است هر چند كه با اختلاف زمان و مكان فرق می كند. سؤال: آيا اذانى كه از صدا وسيما پخش مى شود براى ما كافى است در علم به دخول وقت يا نه؟ پاسخ: بايد اطمينان به دخول وقت پيدا كنيد. سؤال: آيا در روز جمعه ممكن است اذان ظهر 15 دقيقه قبل از دخول وقت شروع شود؟ بخاطر اينكه در خطبه جمعه زياد وقت حاصل شود؟ پاسخ: اذان باید در اول وقت گفته مى شود نه قبل از دخول وقت. سؤال: حكم اذان و اقامه چيست؟ كدام يك واجب است؟ پاسخ: هر دوی آنها مستحب مؤكد است. سؤال: اگر بين دو نماز به اندازه ده دقيقه (دعا خواندن) فاصله بيفتد، آيا اذان نماز دوم باز هم ساقط است؟ و اگر كسى اذان دوم را در اين شرايط مى گويد حكم نماز او چيست؟ پاسخ: ساقط است، به هر حال به نمازش ضررى نمى زند. سؤال: خواندن اذان و اقامه در مسجد وقتی نماز جماعت بر قرار است برای ماموم یا کسی که می خواهد نماز خود را فرادی بخواند به عنوان یک عمل مستحبی لازم است ؟ پاسخ: اذان و اقامه در چنین مواردی ساقط است . سؤال: در نمازهاى پنج گانه چند بار الله اكبر ميگوئيم؟ پاسخ: تكبير واجب همان تكبيرة الاحرام است كه دراول نمازگفته ميشود و تكبيرهاى ديگر مستحب است. سؤال: درچه صورت بالا بردن دست موقع تکبیر الاحرام نماز را باطل میکند؟ پاسخ: در هیچ مورد نماز باطل نمیشود. سؤال: هنگام قرائت نماز آيا نازك تلفظ كردن كلمه الله اگر پيش از آن لام مكسور آمده باشد مانند الحمد لله واجب است؟ درشت تلفظ كردن الله در تكبيرة الاحرام ابتداى نماز چطور؟ پاسخ: هر دو جايز است. سؤال: من حدود يك سال و نيم است كه بالغ شده ام. حدود سه ماه هم هست كه مرجع تقليد دارم. در مدت اين يكسال و نيم يكى از معلمان مدرسه مان مى گفت: اگر نماز را با تلفظ صحيح عربى نخوانيد اشكال ندارد (البته من نظر برخى مراجع كه بايد نماز را با تلفظ صحيح خواند مى دانستم اما نظر شما را نمى دانستم) و من به گفته معلم قرآنمان استناد كردم و حدود شش يا هفت ماه را با تلفظ معمولى خواندم. شش هفت ماه قبلى اش هم اصلاً نمى دانستم تلفظ صحيح مهم است يا نه. حال مى خواستم بدانم تكليف من چيست؟ پاسخ: قرائت بايد صحيح باشد و اگر به گفته معلم اعتماد پيدا كرديد نمازهاى گذشته را لازم نيست قضا كنيد. سؤال: آيا خواندن دعا به زبان فارسى يا به هر زبان ديگر غير از عربى در قنوت نمازهاى واجب جايز است؟ پاسخ: جايز است. سؤال: مى خواستم بدانم مى شود در نماز به جاى سوره توحيد سوره حمد را خواند ؟ پاسخ: نمى شود . سؤال: آيا مرد بايد نمازش را بلند بخواند ؟ پاسخ: بنابر احتياط واجب در نمازهاى صبح ومغرب و عشا . سؤال: آيا نماز را بايد با تلفظ صحيح عربى خواند؟ پاسخ: نماز را بايد با تلفظ عربى صحيح خواند. سؤال: اگر نامحرم صداى زن را در حين قرائت حمد وسوره بشنود براى زن اشكالى دارد يا خير؟ پاسخ: اشكالى ندارد. سؤال: امام جماعت مسجد به خاطر لهجه داشتن مِن بابِ مثال كلمه يوم را يووم مى خوانند آيا من كه لهجه عربى و قرائت صحيح دارم مى توانم پشت سر ايشان نماز بخوانم؟ پاسخ: عدالت و صحت قرائت امام بايد احراز شود. سؤال: از نظر حضرت عالى اخفاء در تلفظ حروف در قرائت قرآن مجيد چه حكمى دارد و آيا رعايت آن قرائت در نماز لازم است ؟ پاسخ: اين ادغام است و اشكال ندارد . اگر مقتضاى قواعد تجويد باشد صحيح است ولى در نماز رعايت قواعد لازم نيست و كافى است قرائت صحيح باشد . سؤال: اخفاء در تجويد قرآن چه حكمى دارد ؟ پاسخ: اگر سبب تغيير كلمه نشود مانعى ندارد . سؤال: آيا تلاوت قرآن توسط خانمها نزد آقايان جايز است ؟ پاسخ: اگر به كيفيتى باشد كه نوعاً تهييج باشد جايز نيست . سؤال: شخصى نماز مى خواند و شخص ديگرى با آواز بلند قرآن مى خواند, اگر نمازهاى آن شخص جهرى باشد يا اخفاتى هر دو چه وظيفه اى دارند ؟ پاسخ: شخصى كه قرآن مى خواند مناسب نيست كه با بلند خواندن حواس نمازگزار را پرت كند و شخص نمازگزار هم به وظيفه خود كه جهر يا اخفات باشد عمل كند . سؤال: حكم تلاوت و شنيدن قرآن هنگام استحمام چيست ؟ پاسخ: مانعى ندارد . سؤال: آيا سوره (قريش) و (فيل) با هم يك سوره حساب مى شوند ؟ و آيا سوره (الم نشرح) و (ضحى) يك سوره حساب مى شوند ؟ پاسخ: به احتياط واجب در نماز به يكى از آنها اكتفاء نبايد بكند و هر دو سوره را بخواند . سؤال: آیا می شود در نماز به هنگام قرائت ، برخی از حروف را بدون دلیل « مد» دارد ؟ پاسخ: مدّ مختصر اشکال ندارد . سؤال: اگر به قرائت توجه کنم متوجه معنی نمازم نمی شوم و تمام توجهم معطوف به تلفظ می شود نه نماز حال کدامیک مهم تر است توجه به نماز یا قرائت ؟ چاره چیست؟ پاسخ: باید قراءت را صحیح بخوانید ولی وسوسه نکنید. سؤال: آیا خواندن حمد و سوره نماز های مغرب و عشاء با صدای آرام جایز است ؟ پاسخ: به احتیاط واجب باید به نحو جهر خوانده شود . سؤال: اگر در حمد و سوره نماز بین تلفظ حرف س یا ص با ط با ت فرقی نباشد آیا نماز ما مشکلی دارد؟ پاسخ: باید سعی کنید قرائت صحیح را بیا موزد واگر میسر تبود نماز به همان نحو مقدور صحیح است. سؤال: آیا خواندن دعا یا قرآن برای خانمها با لحن و یا بدون لحن بین آقایا ن اشکال دارد یا نه ؟ پاسخ: اگر مهیج نباشد مانعی ندارد . سؤال: آيا می توان در نماز قبل از دوسوره حمد وتوحيد اعوذبالله من الشيطان الرجيم گفت؟ پاسخ: مانعی ندارد. سؤال: اگر مدتى ندانسته قرائت نمازمان از لحاظ مخرج حروف اشكال داشته باشد آيا بايد قضاى آنها را بخوانيم؟ پاسخ: اگر مقصر نبوده ايد قضا ندارد . سؤال: هنگام قرائت نماز آيا نازك تلفظ كردن كلمه الله اگر پيش از آن لام مكسور آمده باشد مانند الحمد لله واجب است؟ درشت تلفظ كردن الله در تكبيرة الاحرام ابتداى نماز چطور؟ پاسخ: هر دو جايز است. سؤال: اگر در حمد و سوره نماز حرف س ، ص ويا ط ، ت خوانده شود ايا نماز صحيح است ؟ پاسخ: بايد سعی کنيد قرائت صحيح را بياموزيد واگر ميسر نبود نماز به همان نحو مقدور صحيح است . سؤال: رعايت تجويد در نماز آيا واجب است يا خير مثل حروف قطب جد يا ادغامها و غيره ، وپيش نماز مسجد ما حرف سيد بدون تشديد را مدتی می کشد تا ادا کند آيا نماز او و ما صحيح است يا خير ؟ پاسخ: لازم نيست مگر در برخی از قواعد تجويد مانند حروف شمسی که لام را بايد در آن ادغام کند مانند الشمس و مانند إدغام در مثل ردّ و مدّ اگر تشديد بدهد در جائيکه تشديد ندارد صحيح نيست و خودش ممکن است معذور باشد ولی نماز شما درست نيست ولی اگر فقط کلمه را می کشد بدون آنکه حرفی اضافه شوداشکال ندارد . سؤال: آيادر سوره حمد لين الضالين را بکشيم ؟ پاسخ: واجب است . سؤال: اگر در هنگام اقامه نماز ذکری را اشتباه بخوانيم و متوجه شده و آن کلمه را مجدد بخوانيم آيا نماز باطل است ؟ پاسخ: باطل نميشود . سؤال: آيا می شود در نماز به هنگام قرائت ، برخی از حروف را بدون دليل « مد» دارد ؟ پاسخ: مدّ مختصر اشکال ندارد . سؤال: اگر کسی پس از خواندن تشهد وبعد از صلوات آن وعجل فرجهم را هم بگويد نمازش صحيح است يا خير ؟ پاسخ: مانعی ندارد ولی مستحب است بعد از صلوات بگويد : وتقبّل شفاعته وارفع درجته . سؤال: تلفظ«کفوأ» به صورت«ون» درست است يا «ان»؟ پاسخ: هر دودرست است. سؤال: آيا گفتن (الحمد الله) بعد از خواندن سوره حمد در نماز جماعت مستحب است يا نه ؟ پاسخ: بله مستحب است. سؤال: آيا گفتن (آمين) که اهل تسنن می گويند مبطل نماز است يا خير؟ پاسخ: بلی مبطل است. سؤال: آياتسبيحات اربعه حتما بايد سه بار گفته شود يا يک بار کافی است ؟ پاسخ: يک بار کفايت می کند . سؤال: در خواندن نمازها اعم از مستحب و واجب رعايت قواعد تجويدی تا چه ميزان واجب است؟ پاسخ: رعايت قواعد تجويدی لازم نيست کافی است که قرائت صحيح باشد. سؤال: آيا در قرائت نماز توقف در جايی که توقف جايز نيست اشکال دارد؟ پاسخ: اشکال ندارد. سؤال: آيا گفتن يك (سبحان الله) در ركوع و سجود در نماز واجب كفايت مى كند ؟ پاسخ: به احتياط واجب به يك (سبحان الله) اكتفا نشود . سؤال: ايا در رکوع و سجده های نماز غير از اذکار واجب ميتوان ايات قران مجيد خوانده شود؟ پاسخ: مانعي ندارد
  8. استفتائات از محضر آیت الله العظمی نوری همدانی س‏: آيا خواندن نمازهاي يوميّه در پنج وقت رجحان دارد؟ ج: رجحان پنج وقت، جدا از هم ثابت نيست. س‏: در ايام ماه مبارک رمضان در تمامي مساجد نماز جماعت برگزار مي‏شود، در اول وقت بعد از اذان صبح، از شبهاي دوازدهم لغايت بيست و سوم ماه مبارک رمضان اگر نمازگزار، نماز را بلافاصله بعد از اذان صبح بخواند، نماز او اشکال دارد يا بايد حدود ده دقيقه صبر نمايد؟ ج: با رعايت اوقاتي که در تقويم‏ها نوشته شده است اشکال ندارد و فرقي ميان اين شبها و شبهاي ديگر نيست. س‏: آيا در شب‏هاي مهتابي لازم است بعد از اذان صبح مقداري خواندن نماز صبح را تأخير انداخت تا روشني صبح بر نور ماه غلبه محسوس پيدا کند؟ ج: فرقي ميان شبهاي مهتابي و غير مهتابي نيست. س‏: آيا در وقت اختصاصي نماز ظهر يا مغرب يا غيره مي‏شود نماز مستحبي بخوانيم يا خير؟ ج: در وقت اختصاصي آخر وقت لازم است نماز صاحب وقت را بخوانيم که قضا نشود، ولي در غير اين صورت خواندن نماز مستحبي جائز است س‏: آيا اذان راديو و تلويزيون جمهوري اسلامي ايران حجّت است و مي‏شود با آن نماز خواند و روزه را افطار کرد؟ ج: بلي براي اهالي شهر محل پخش و اهالي اطراف که به آن شهر نزديک و هم افقند حجت است و نماز و افطار مطابق آن مانعي ندارد
  9. استفتائات از محضر آیت الله العظمی بهجت س : سال‏ها بود اذان صبح، طبق كتاب «أحسن التّقويم» مرحوم آية‏اللّه‏ اديب ـ رحمة‏اللّه‏عليه ـ پخش مى‏شد و ما طبق آن عمل مى‏كرديم و بعدا اعلام كردند كه طبق نظر افراد خبره، اذان صبح حدود ده دقيقه زودتر از موقع پخش مى‏شده است و ساعات جديدى تعيين كردند و البتّه اينجانب هميشه پس از اذان قدرى احتياط مى‏كردم ولى دقيقا نمى‏دانم نمازم داخل وقت بوده يا قبل از آن، تكليفم چيست؟ ج: نمازهايى كه يقين داريد تمام آن قبل از وقت خوانده شده قضا دارد، در غير اين صورت قضا ندارد. س: اين كه گفته مى‏شود: «بايد براى نماز، يقين به دخول وقت داشت» مراد يقين شخصى است يا عرفى؟ ج : منظور يقين شخصى، اعمّ از اطمينان است ولى به وسوسه اعتنا نشود. س : وقت اذان كه توسّط رسانه‏ها اعلام مى‏شود؛ آيا حجّت شرعى براى نماز و افطار و... مى‏باشد؟ ج : ميزان احراز دخول وقت است. س : مسأله طلوع فجر در ليالى مقمره‏اى كه آقايان اختلاف نظر دارند، نظر حضرتعالى چيست؟ ج : در نزد اينجانب با شب‏هاى ديگر تفاوتى ندارد و ميزان احراز طلوع فجر است. س : اگر كسى بترسد كه در صورت بيدار ماندن تا آخر شب، براى نماز صبح بيدار نشود؛ آيا جايز است بيدار بماند؟ و اگر بيدار ماندن براى انجام كار واجب باشد؛ چه حكمى دارد؟ [منظور از واجب، واجب عرفى است]. ج : بيدار ماندن جايز است، ولى بايد طورى باشد كه با اهميّت شأن نماز منافات نداشته باشد و موجب از دست رفتن وقت نماز نشود. س : اگر موفّق به شركت درنماز جمعه نشويم؛ وقت نماز ظهر چه موقع است؟ ج : در وقت نماز جمعه، خواندن نماز ظهر اشكال ندارد. س : در بعضى از سفرهاى خارجى كه با هواپيما است اشخاص، 24 ساعت طى مسافت مى‏كنند و همه‏ى اين زمان روز است و شبى را درك نمى‏كنند. بلكه گاهى از اوّل صبح شروع مى‏كنند و بعد از 24 ساعت وقتى به مقصد مى‏رسند، در مقصد، ظهر شرعى نشده؛ اوقات نماز آن‏ها در اين 24 ساعت چگونه بايد باشد؟ ج : در هر زمان كه يكى از اوقات فعليّت پيدا كرد، وظيفه خود را در همان زمان انجام مى‏دهد و در جايى كه اوقات نماز هر چند به مقايسه به نزديك‏ترين مكان‏ها معلوم نيست، بايد جايى كه مبدأ و آغاز سير او بوده براى وقت صبح و ظهر و مغرب حساب كند، بنابر احتياط وجوبى، گرچه محتمل است عدم تكليف. س : اگر انسان نماز صبح را در جايى خواند و با هواپيما به محلّى مسافرت كرد كه هنوز در آن جا فجر طلوع نكرده؛ آيا پس از طلوع فجر بايد نمازش را اعاده كند؟ ج : احتياطا خوانده شود. س : بيدار كردن اشخاص مانند اولاد و ميهمان براى نماز واجب چگونه است؟ ج : سيره بر بيدار كردن است؛ مگر در صورتى كه براى فردى كه خوابيده ضرر داشته باشد. س: در صورتى كه مريضى متوجه اوقات نماز و اداى آن نباشد؛ آيا بر اطرافيانش واجب است به او يادآورى نمايند؟ ج : در فرض سؤال اگر آگاه كردن او به وقت، مُضرّ به حالش نباشد، جايز است خصوصا با اجازه‏ى او از اوّل. س: آيا خواندن نمازهاى يوميّه در پنج وقت رجحان دارد؟ ج : پس از به جا آوردن نافله، افضل تعجيل است. س: آيا مى‏شود نافله‏ى مغرب يا نماز غفيله را بعد از نماز عشا و قبل از ذهاب حمره، به نيّت ادا خواند؟ ج : به جهت رعايت احتمال بودن وقت بين دو عمل (نماز مغرب و نماز عشا)، بدون نيّت ادا يا قضا بخواند
  10. استفتائات از محضر مقام معظم رهبری س1- قبله يابى تنها به کمک قواعد علمى (جهت يابى يا روشهاى قبله يابى) چه حکمى دارد؟ س2- قبله يابى تنها به کمک قبله نما يا قطب نما چه حکمى دارد؟ ج1و2) اگر از قواعد علمى و يا قبلهنما اطمينان به جهت قبله حاصل شود مانع ندارد و مىتوان به آن اعتماد کرد. س: اگر در نماز سهواً صورت به طرف چپ يا راست برگردد آيا نماز باطل است؟ ج) اگر التفات صورت فاحش نيست به گونهاى که تمام صورت به طرف راست و يا چپ برگردانده نشود، اشکال ندارد. س: من در روز سفر نماز صبح را در فرودگاه كراچى خواندم و سپس در همان روز قبل از فجر، در قاهره فرود آمدم. آيا بايد دوباره نماز صبح را در فرودگاه قاهره بخوانم. ج) واجب نيست. س: اگر کسى عمداً وقت نماز خود را به تأخير اندازد آيا حرام است؟ آيا عقاب اخروى دارد؟ ج) اگر عمداً تأخير بيندازد تا قضا شود، گناه کرده و بايد قضاى آن نماز را بجا آورد و از گناهش توبه کند. س: شخصى در کانادا زندگى مى‏کند، و با اين‏که از قطب شمال فاصله زيادى دارد، امّا در زمستان، هنگام ظهر، که سايه‏ى شاخص به کوتاه‏ترين طول خود مى‏رسد باز هم طولش نسبتاً بلند است و بيش از طول خود شاخص است. در نتيجه در هيچ زمانى از روز سايه‏ى شاخص به دو هفتم يا چهار هفتم يا خود طول شاخص نمى‏رسد. با اين فرض، هنگام فضيلت نوافل عصر و خود نماز عصر را چگونه تعيين کند؟ ج) مراد از دو هفتم يا چهار هفتم شاخص اين نيست که تمام سايهى شاخص را در نظر بگيريم، بلکه مقدار سايهاى که پس از نهايت کوتاه شدن، شروع به بلند شدن کرده است در نظر گرفته مىشود لذا در فرض سؤال هم، تعيين زمان نماز عصر و فضيلت آن ممكن است. س: اگر شخصى به اشتباه گمان برد که وقت نماز صبح تمام شده و نماز خود را به نيّت قضا بخواند و هنگام نماز ظهر بفهمد که نماز صبح قضا نشده بود، حکم نمازى که خوانده چيست؟ ج) اگر به قصد وظيفه فعليه و آنچه بر عهده او مىباشد نماز را خوانده، صحيح است. س: آيا در پايان وقت شرعى نيمه شب، نماز عشا قضا مىشود؟ ج) واجب است نماز عشا را تا قبل از نيمه شب شرعى بخوانند و بعد از آن به قصد قربت بجا آورده و نيت ادا و قضا نكنند. س: مىخواستم بدانم که در نماز انحراف از قبله تا چه حد مجاز است و به نماز لطمهاى نمىزند؟ ج) عالماً و عامداً نبايد منحرف شود ولى اگر قبله را نداند و يا فراموش کند و از قبله منحرف شود و نماز بخواند و بعد متوجه شود، اگر به حدّ دست راست و يا دست چپ قبله نرسيده باشد (يعنى کمتر از 90 درجه باشد)، نمازش صحيح است. س: اهميت قبله در نماز چه قدر است و اگر در مکانى قرار داشتى که جهت قبله مشخص نبود و راهى براى يافتن آن هم وجود نداشت و بعد از خواندن نماز بعداً (چند روز بعد) متوجه شدى که جهت قبله اشتباه بوده بايد چه کرد؟ ج) بطور کلّى کسى که هيچ راهى براى يافتن قبله ندارد و گمانش هم به هيچ طرف نمىرود، بنابر احتياط واجب بايد به چهار طرف نماز بخواند و اگر عمداً برخلاف وظيفه عمل کرده و بعد هم متوجه شده به طرفى که نماز خوانده اشتباه بوده است، بايد بنابر احتياط نماز خود را اعاده نمايد. س: کسى که در حال اضطرار نمىتواند به طرف قبله نماز بخواند، آيا جهات غير از قبله برايش يکسان است؟ ج) اگر جهت قبله را نمىشناسد، بايد تحقيق كند تا با موازين شرعى جهت قبله را تشخيص دهد ولى اگر با اين كه جهت قبله را مىداند نمىتواند به جهت قبله نماز بخواند، بايد به طرف يمين يا يسار به مقدارى كه به 90 درجه نرسد نماز بخواند و مجزى است و با امكان منحرف شدن به كمتر از 90 درجه، انحراف تا حدّ 90 درجه يا بيشتر جايز نيست و نماز مجزى نيست و هر گاه در حالتى باشد كه به هيچ نحو نتواند رو به قبله يا رو به نقطه نزديك به قبله نماز بخواند به همان حال كه هست نماز بخواند و صحيح و مجزى است و قضا ندارد. س: به نظر حضرتعالى خواندن نماز جماعت استدارهاى در مسجد الحرام صحيح است يا خير؟ ج) نماز کسانى که پشت سر يا دو طرف امام ايستادهاند، صحيح است لکن نماز افرادى که روبروى امام قرار دارند، صحيح نيست. س: به من گفته شده كه در آمريكاى شمالى قبله به سمت شمال شرقى است. نظرتان در اين باره چيست؟ ج) ميزان در تشخيص قبله، خط امتدادى از جايگاه وقوف نمازگزار که بر روى کره زمين عبور کند و به کعبه معظمه برسد، مىباشد و تشخيص آن در هر مکانى با مکلف حاضر در آن مکان است که با ابزار علمى اطمينان بخش يا امارات شرعيه و يا شهادت شهود تشخيص دهد. س: بنده در مسافرتهاى بين شهرى به قبلههاى سر راهى رستورانها اعتماد ندارم و از قبلهنما استفاده مىكنم، در يكى از مسافرتها قبلهاى كه من به سمت آن نماز مىخواندم با قبله اى كه از قبل در نمازخانه رستوران مشخص شده بود اختلاف زيادى داشت و بنده نيز چون يقين داشتم كه وظيفه اى نسبت به آگاه كردن بقيه مسافرها ندارم، حرفى نگفتم. آيا واقعاً بر گردن من حقى بوده است؟ ج) در فرض سؤال، شما وظيفهاى نسبت به ديگران نداريد. س: شخصى در خانهاى زندگى مىكند و بدون تحقيق صحيح، رو به سمتى نماز مىخواند و بعد از گذشت مدتى معلوم مى شود كه آن سمت اشتباه بوده، حالا وظيفه اين شخص نسبت به نمازهايى كه خوانده چيست؟ ج) اگر با استناد به طريق معتبر شرعى قبله را شناسايى كرد و به سوى آن جهت نماز خواند، نمازهاى گذشته محكوم به صحت است هر چند در صورت كشف خلاف به مقدارى كه معلوم شده باشد كه نمازش پشت به قبله بوده، احتياطاً بايد قضا نمايد. س: آيا امروزه مىشود از قبلهنما و يا خورشيد، براى نشان دادن قبله استفاده كرد و چه قدر قابل اعتبارند؟ ج) اگر موجب اطمينان است، مانعى ندارد. س: شخصى با فرض علم به جهت دقيق قبله، عمداً مقدارى به سمت راست يا چپ منحرف شده و نماز مىخواند نمازهاى او چه حكمى دارد؟ ج) اگر قبله را تشخيص داده، انحراف از آن ولو به مقدار كم صحيح نيست. س: در مدرسهاى براى تعيين جهت قبله و ساخت محراب از قبله نماهاى مدرج موجود در كشور استفاده شده است اما برخى معتقدند اعتماد به قبله نماى فوق معتبر نبوده و مىبايستى به شاخص رجوع كرد. نظر معظمله در خصوص اعتبار قبلهنما براى تعيين قبله چيست؟ ج) اگر اطمينان آور است، اعتماد به آن مانع ندارد. س: شخصى براى مدتى به جهتى که توهم مىکرده قبله است نماز خوانده و بعداً فهميده كه قبله كمى متمايل به راست يا چپ است چه حكمى دارد؟ ج) نمازگزار، بايد علم به جهت قبله داشته باشد و شهادت دو فرد عادل كه از روى نشانههاى حسّى شهادت دهند نيز كفايت مىكند و اگر اين دو ممكن نبود، تمام تلاش خود را به كار برده و طبق گمانى كه به دست مىآورد عمل مىكند، حال اگر از طريق معتبرى، جهت قبله را تعيين و به آن سمت نماز خواند و بعد فهميد اشتباه كرده، در صورتى كه انحراف او تا 90 درجه باشد، نمازش صحيح است و اگر بيشتر از اين مقدار باشد در صورتى كه وقت نماز نگذشته، بايد اعاده كند و اگر وقت گذشته، قضا ندارد. س: حکم نماز خواندن جلوى آينه چيست؟ آيا مکروه است؟ ج) آينه اگر به گونهاى باشد كه در حال نماز، شخص صورت خود را در آن مىبيند و ذهنش را مشغول مىكند بهتر است آن را بردارد و يا روى آن را بپوشاند س: حکم نماز خواندن در محلى که عکس شخصى در آنجا نصب شده چيست ولو اينکه جلوى فرد نباشد؟ ج) عكس از هر كس كه باشد اگر جلوى شخص نباشد كراهت ندارد. س: در برخى موارد، زائران بيت‏اللّه الحرام يا ساير مسافران، وقت نماز در هواپيما هستند، با توجه به اين‏كه نماز در هواپيما معمولاً مانع استقرار و طمأنينه نيست، در صورتى كه ساير شرايط، مثل قيام و قبله و ركوع و سجود مراعات شود، آيا در صورت علم يا احتمال اين‏كه پيش از اتمام وقت نماز به مقصد مى‏رسند و مى‏توانند نماز را پس از پياده شدن از هواپيما بخوانند، نماز در هواپيما كفايت مى‏كند يا بايد تأخير بيندازند و در صورتى كه نماز را در آن حال خواندند و پيش از اتمام وقت نماز پياده شدند، اعاده نماز لازم است يا نه؟ ج) با تمكّن از استقرار و استقبال قبله، نماز صحيح و مجزى است، بلكه جهت درك فضيلت اوّل وقت افضل است. س: در هواپيما به چه سمتى بايد نماز بخوانيم؟ ج) اگر نتوانيد ـ ولو با سؤال از مأموران داخل هواپيما ـ قبله را مشخص کنيد، به هر سمتى که گمان داريد که سمت قبله است، نماز بخوانيد. و در صورت شك و وسعت وقت، نماز را بايد به چهار سمت بخوانيد و در تنگى وقت به ميزانى كه فرصت داريد. س: خواهشمند است حکم نماز خواندن در قطار هواپيما و کشتى را بيان فرماييد؟ ج) نماز در اين وسايل نقليه اشکال ندارد ولى به هنگام تغيير قبله در نمازهاى واجب بايد در صورت امکان با چرخيدن جهت قبله را ‏حفظ کنيد البته در حال چرخيدن بايد از قرائت و يا ذکر سکوت کنيد.‏
  11. استفتائات از محضر امام خمینی (ره) سؤال: كسی كه در مكه است قبله او چگونه است؟ و اگر كسی از راه دور میخواهد عبادت نماید قبله او چگونه است؟ جواب: خانه كعبه كه در مكّه معظمه است، قبله میباشد، و كسانی كه ساكن مكه هستند یا در مكه عبادت میكنند باید روبروی آن نماز بخوانند، ولی كسی كه دور است اگر طوری بایستد كه بگویند رو به قبله نماز میخواند كافی است. سئوال: اگر در بیابان باشیم و ندانیم قبله كدام طرف است چگونه باید قبله را پیدا كنیم؟ جواب: برای پیدا كردن قبله علائمی برای مكانهای خاصی مثل كوفه و بصره و... از طریق ستاره قطبی و امثال آن تعیین گردیده است اما استفاده از آن علائم برای همه نقاط صحیح نیست بنابراین اگر قطبنما یا قبلهنما در اختیار نداشته باشید و احتمال یك جهت خاص را نمیدهید بنابر قول مشهود باید به چهار طرف نماز بخوانید. (ر.ک توضیح المسائل امام خمینی(ره), م 784) سؤال: در صورتی كه وقت تنگ باشد و ندانیم قبله به كدام طرف است جهت ادای نماز به چه ترتیبی باید عمل كرد؟ جواب: اگر وقت تحقیق نداشته باشید و نیز وقت برای خواندن نماز به چهار طرف نباشد، به هر طرف كه احتمال میدهید قبله باشد نماز بخوانید و اگر احتمال یك طرف خاص را هم نمیدهید یك نماز به هر طرفی كه خواستید بخوانید كفایت میكند. (ر.ک توضیح المسائل دوازده مرجع, ج1, م 784) سؤال: مهمانی به گفته صاحب خانه اعتماد نموده به طرفی نماز خوانده و مدتی را بدین منوال گذرانده است، بعداً كشف خلاف میشود كه قبله حدوداً 45 درجه اختلاف دارد، حال تكلیف نمازهائی كه در این مدت خوانده شده چیست؟ جواب: در فرض سؤال كه تحقیق نموده و با اطمینان به جهت قبله نماز خواندهاید و بعداً كشف خلاف شده است و انحراف حدود45 درجه است نمازهای گذشته او صحیح است. (ر.ک استفتائات امام خمینی(ره), ج1, احكام قبله, ص136, س33) سؤال: كره زمین گرد میباشد و مكه در یك قسمت قرار گرفته است حال اگر شخصی درست آن طرف مكه یعنی كف پایش با كف مكه بوسیله قطر كامل زمین متصل گردد این شخص به كدام طرف و سمت نماز باید بخواند؟ جواب: در فرض مرقوم اگر در نقطهای از كره زمین قرار گیرد كه از هر طرف فاصلهاش با مكه مكرمه مساوی باشد به هر یك از چهار طرف نماز بخواند صحیح است.(ر.ک استفتائات جدید امام خمینی(ره), ج1, س27, ص 134) سؤال: اگر شدت درگیری جنگ در جبهه مانع از پیدا كردن قبله شود آیا میتوان به هر طرف نماز خواند؟ جواب: باید به چهار طرف نماز بخواند و اگر چهار نماز ممكن نیست به هر مقدار كه تمكن دارد میتواند اكتفاءكند. (ر.ک استفتائات جدید امام خمینی(ره), ج1, ص 134, س28) سؤال: نماز خواندن و تشخیص قبله مسافر در داخل هواپیما و قطار چگونه است؟ جواب: باید تحقیق كند و رو به قبله نماز بخواند و اگر نتواند علم پیدا كند به طرفی كه مظنّه دارد بایستد. .(ر.ک استفتائات جدید امام خمینی(ره), ص 135, س29) سؤال: اگر نمازگذاری در حال خواندن نماز مواجه با قبله نبوده و پس از آگاهی میتواند به سمت قبله برگردد؟ و آیا اتصال پا به زمین در برگشتن به سمت قبله لازم است؟ جواب: بله باید به سمت قبله برگردد و اتصال پا به كف زمین لازم نیست. .(ر.ک استفتائات جدید امام خمینی(ره), ص 135, س30) سؤال: آیا در نماز باید حتماً نوك پاها و زانوها رو به قبله باشد؟ جواب: كسی كه نماز واجب را ایستاده میخواند، باید طوری بایستد كه بگویند رو به قبله ایستاده و لازم نیست زانوهای او و نوك پاهای او هم رو به قبله باشد. (ر.ک توضیح المسائل امام خمینی(ره), م777) سؤال: نماز خواندن به جهت قبله شرط صحت نماز واجب است؟ آیا میشود نماز مستحبی را رو به قبله نخواند؟ جواب: بله نماز خواندن به سمت قبله شرط صحت نماز واجب است ولی نماز مستحبی را میشود در حال راه رفتن و سواری خواند و اگر انسان در این دو حال، نماز مستحبی بخواند لازم نیست رو به قبله باشد.(ر.ک تحریر الوسیله امام خمینی(ره), ج1, ص 141, م1) سؤال: چگونه باید به ظهر شرعی علم پیدا كرد تا نماز ظهر را سر وقت بخوانیم؟ جواب: اگر شاخصی را در زمین فرو ببریم، وقتی كه سایه شاخص به آخرین درجه كمی رسید و دو مرتبه رو به زیاد شدن گذاشت، معلوم میشود ظهر شرعی شده و وقت نماز ظهر داخل گشته است. (ر.ک توضیح المسائل امام خمینی(ره), م729) سؤال: وقت مخصوص نماز ظهر و عصر را بیان كنید و لطفاً توضیح دهید وقت مشترك نماز ظهر و عصر از چه زمانی شروع و به چه زمانی خاتمه پیدا میكند؟ جواب: وقت مخصوص نماز ظهر از اول ظهر است تا وقتی كه از ظهر به اندازه خواندن نماز ظهر بگذرد، و وقت مخصوص نماز عصر موقعی است كه به اندازه خواندن نماز عصر، وقت به مغرب مانده باشد، كه اگر كسی تا این موقع نماز ظهر نخواند، نماز ظهر او قضا شده و باید نماز عصر را بخواند. و ما بین وقت مخصوص نماز ظهر و وقت مخصوص نماز عصر، وقت مشترك نماز ظهر و نماز عصر است. (ر.ک توضیح المسائل امام خمینی(ره), م731) سؤال: مغرب شرعی از چه زمانی حاصل میشود و نماز مغرب در چه زمانی داخل میشود؟ جواب: مغرب شرعی موقعی حاصل میشود كه سرخی طرف مشرق بعد از غروب آفتاب پیدا شود، از بین برود و از این زمان است كه وقت نماز مغرب داخل میگردد. (ر.ک توضیح المسائل امام خمینی(ره), م735) سؤال: وقت مخصوص و مشترك نماز مغرب و عشاء را بفرمائید از چه زمانی شروع میگردد؟ جواب: وقت مخصوص نماز مغرب از اول مغرب است تا وقتی كه از مغرب به اندازه خواندن سه ركعت نماز بگذرد، و وقت مخصوص نماز عشاء موقعی است كه به اندزه خواندن نماز عشاء به نصف شب مانده باشد كه اگر كسی تا این موقع نماز مغرب را عمداً نخواند باید اول نماز عشاء و بعد از آن نماز مغرب را بخواند و بنابراین بین وقت مخصوص نماز مغرب و وقت مخصوص نماز عشاء، وقت مشترك نماز مغرب و عشاء است. (ر.ک توضیح المسائل امام خمینی(ره), م736) سؤال: اول وقت و آخر وقت نماز صبح از چه زمانی شروع و به چه زمانی پایان مییابد؟ جواب: نزدیك اذان صبح از طرف مشرق، سفیدهای رو به بالا حركت میكند كه آن را فجر اول میگویند. موقعی كه آن سفیده پهن شد، فجر دوم و اول وقت نماز صبح است و آخر وقت نماز صبح موقعی است كه آفتاب بیرون میآید. (ر.ک توضیح المسائل امام خمینی(ره), م741) سؤال: آیا میشود در وسط اذان دادن نماز خواند، آیا این نماز درست است یا باید صبر كنیم تا اذان تمام شود؟ جواب: اگر با شروع اذان یقین به داخل شدن وقت نماز پیدا میكنید میتوانید نماز را شروع نمایید و الا صبر كنید تا اذان تمام شود و یقین به دخول وقت پیدا كنید(ر.ک توضیح المسائل دوازده مرجع, ج1, م 742 و ص462, س374) سؤال: اگر وقت نماز رسیده باشد ولی انسان تمیز نباشد مثلاً یك هفته گذشته كه به حمام نرفته باشد آیا اول نماز را به جا آورد بهتر است یا به حمام برود و تمیز شود؟ جواب: اگر لباس و بدن او پاك باشد نماز اول وقت بر حمام رفتن فضیلت و برتری دارد. (ر.ک توضیح المسائل دوازده مرجع, ج1, م751) سؤال: نماز و روزه فرد مسلمانی كه در قطب جنوب و یا شمال به سر میبرد در حالی كه شش ماه از سال روز و شش ماه شب میباشد چگونه است؟ و یا فرد مسلمانی كه در كره ماه به سر میبرد چگونه است؟ جواب: در مورد سؤال میتوانند نماز خود را مطابق مناطق معتدله و یا مطابق نزدیكترین شهری كه شب و روز معین دارد انجام دهند و در كره ماه هم اگر روز و شب معین نداشتند به همین نحو عمل میكنند. (ر.ك تحریر الوسیله, ج2, ص638) سؤال: اگر در میان خواندن نماز صبح خورشید طلوع كند آیا نماز خوانده شده اداء است یا قضا؟ جواب : اگر یك ركعت از نماز شما قبل از طلوع خورشید خوانده شده باشد نماز اداء است. (ر.ک توضیح المسائل دوازده مرجع, ج1, م 748) سؤال: اگر در نماز با ضیق وقت مواجه شدیم آیا میشود در نماز اولاً تسبیحات اربعه را یك بار ادا كنیم؟ ثانیاً قنوت را نخوانیم و ثالثاً نماز را نشسته بجا آوریم؟ جواب: در ضیق وقت یك بار خواندن تسبیحات اربعه و حذف قنوت مانعی ندارد و حتی در ضیق وقت میتوان سوره را هم حذف نمود اما نشسته خواندن كه تأثیری در سرعت نماز ندارد جایز نیست. (ر.ک توضیح المسائل دوازده مرجع, ج1, م1006 و م970) سؤال: اهل تسنن نماز مغرب را پیش از مغرب میخوانند آیا ما میتوانیم در هنگام حج یا غیر آن به آنها اقتدا كرده و به همان نماز اكتفا نمائیم؟ جواب: در مورد تقیّه مانعی ندارد. (ر.ک استفتائات جدید امام خمینی(ره) ج1, ص 131, س16) سؤال: گفته شده كه درباره موضوع فجر صادق در شبهای مهتابی براین است كه قدری تأمل شود تا سپیده فجر بر مهتاب غلبه نماید آیا این فتوا صحیح است؟ در صورت مثبت بودن پاسخ چند دقیقه قابل تأمل است و شبهای مهتابی چند شب در ماه قمری میباشد؟ (نظر حضرت امام (ره)) جواب: میزان شبهائی است كه روشنائی ماه بر طلوع فجر غالب است و باید برای نماز صبر كند تا روشنائی طلوع فجر احراز شود. (ر.ک استفتائات جدید امام خمینی(ره) ج1, ص 131, س19) سؤال: ظاهراً اذان صبح رادیو بر اساس طلوع فجر طبق استخراج مؤسسه ژئو فیزیك است آیا چنین وقتی شرعاً معتبر است یا باید فجر با چشم عادی دیده شود و افق روشن گردد؟ جواب: میزان تبیین حسّی است نه علمی، بنابراین باید طلوع فجر قابل رؤیت به چشم عادی باشد. (ر.ک استفتائات امام خمینی(ره) ج1, ص 132, س21) سؤال: بیدار نمودن افراد خانواده برای نماز صبح با چه كیفیتی مجاز است؟ جواب: اگربیدار نكردن آنها موجب سهل انگاری و استخفاف به امر نماز باشد، باید آنها را بیدار نماید. (ر.ک استفتائات امام خمینی(ره) ج1, ص 133, س25) سؤال: كسی كه به اندازه خواندن یك ركعت نماز وقت دارد نماز را به چه صورتی باید بخواند؟ جواب: باید نماز را به نیت ادا بخواند ولی نباید عمداً نماز را تا این وقت تأخیر بیندازد. (ر.ک توضیح المسائل دوازده مرجع, ج1, م748) سؤال: برای مردان و زنان جهت خواندن نماز چه میزان از بدن خود را واجب است بپوشانند؟ جواب: مرد باید در حال نماز اگر چه كسی او را نمیبیند عورتین خود را بپوشاند و بهتر است از ناف تا زانو را هم بپوشاند و باید در موقع نماز بدن و موی زن به جز دستها تا مچ وپاها تا مچ و گردی صورت تمام بدن پوشیده باشد. (ر.ک توضیح المسائل دوازده مرجع, ج1, م788 و789) سؤال: لباس نمازگزار چند شرط دارد آنها را نام ببرید؟ جواب: لباس نمازگزار شش شرط دارد: 1. آنكه پاك باشد 2. آنكه مباح باشد 3. آنكه از اجزاء مردار نباشد 4. آنكه از حیوان حرام گوشت نباشد 5و6. آنكه اگر نمازگزار مرد است لباس او ابریشم خالص و طلا بافت نباشد. (ر.ک توضیح المسائل دوازده مرجع, ج1, م798) سؤال: مواردی كه لازم نیست بدن و لباس نمازگزار پاك باشد را نام ببرید؟ جواب: در سه صورت اگر بدن یا لباس نمازگزار نجس باشد، نماز او صحیح است 1. آنكه به واسطه زخم یا جراحت یا دملی كه در بدن اوست لباس یا بدنش به خون آلوده شده باشد 2. آنكه بدن یا لباس او به مقدار كمتر از درهم به خون آلوده باشد 3. آنكه ناچار باشد با بدن یا لباس نجس نماز بخواند و در دو صورت اگر فقط لباس نمازگزار نجس باشد نماز صحیح است اول: آنكه لباسهای كوچك او مانند جوراب و عرق چین نجس باشد دوم: آنكه لباس زنی پرستار بچه است نجس شده باشد. (ر.ک توضیح المسائل امام خمینی(ره), م848) سؤال: اگر ببینیم كه كسی ناچار در نجس نماز میخواند و نتوانیم به او بگوییم چه باید كرد؟ جواب: اگر خودش نمیداند كه چادرش نجس است لازم نیست به او تذكر دهید. (ر.ک استفتائات امام خمینی(ره), ج1, ص 138, س41) سؤال: آیا خواندن نماز با لباس مردانه برای زنان و با لباس زنانه برای مردان جایز است یا نه؟ جواب: پوشیدن لباسهای مخصوص زنان برای مردان و بالعكس حرام است و لیكن به نظر بعضی از فقها نماز با آن اشكالی ندارد. (ر.ک توضیح المسائل دوازده مرجع, ج1, م846) سؤال: اگر با لباس مشكی نماز بخوانیم نماز ما باطل است؟ جواب: نماز با لباس مشكی مكروه است و باعث بطلان نماز نمیشود. (ر.ک توضیح المسائل امام خمینی(ره), م865) سؤال: پوشیده بودن كف پا برای خانمها در نماز واجب است؟ جواب: به نظر برخی ازمراجع عظام بنابر احتیاط كف پای خانمها باید در نماز پوشیده باشد. (ر.ک توضیح المسائل دوازده مرجع, ج1, م789) سؤال: نماز خواندن با لباسی كه فردی به عنوان هدیه دریافت میكند و مطمئن نیست كه این هدیه با رضایت طرف مقابل آورده شده یا نه و یا با مال حلال خریده شده یا نه یا با اجازه شوهر طرف مقابل بوده است یا نه، صحیح است ؟ جواب: در تمام صورتهای مذكور كه شك دارید، تصرف و نماز خواندن در آن لباس اشكالی ندارد مگر آنكه یقین كنید كه لباس از حرام تهیه شده و یا مال دیگری بوده و بدون اجازه مالك، آن را برای شما آوردهاند. (ر.ک استفتائات امام خمینی(ره), ج1, لباس نماز گزار, ص140, س47) سؤال: ادرار من بدون اراده در مقدار كمی خارج میشود هر روز چند بار ممكن است این اتفاق بیفتد تكلیف من چیست؟ جواب: در موقع نماز میتوانید اگر بدن و لباس شما نجس شده باشد تطهیر نمایید و بعد وضو گرفته نماز بخوانید. البته اگر در این مورد زیاد شك میكنید و وسواس پیدا كردهاید به شك خود اعتنا نكنید و اگر در نماز هم نمی توانید از خروج ادرار خودداری کنید به مسئله 314 توضیح المسائل مراجعه نمایید. سؤال: آیا نماز خواندن با زیرپیراهن و لباس زیر اشكال دارد یا خیر؟ جواب: برای مردان مانعی ندارد هر چند مستحب است انسان در نماز لباس كامل بپوشد. (ر.ک توضیح المسائل دوازده مرجع, ج1, ص463, م788) سؤال: آیا خواندن نماز با پوشش اسلامی مثلاً مانتو مقنعه اشكالی دارد یا خیر چون عدهای معتقدند خواندن نماز بدون چادر مثلاً در مدارس اگر چادر نباشد اشكال دارد لطفاً مرا راهنمایی فرمایید؟ جواب: نوع پوشش تفاوتی نمیكند بلكه ملاك رعایت پوشش مورد نظر در نماز است كه به جز وجه و كفین بقیه بدن باید پوشیده باشد. البته اگر نامحرم نباشد پوشاندن پا تا مفصل ساق لازم نیست. (ر.ک استفتائات جدید امام خمینی(ره), ج1, ص137, لباس نماز گزار, س35) سؤال: با لباسهای خارجی كه از كشورهای غیر مسلمان میآیند نماز خواندن صحیح است یا خیر؟ جواب: اگر لباس از چرم كشورهای غیر مسلمان نباشد اشكال ندارد. (ر.ک استفتائات امام خمینی(ره), ج1, ص141, لباس نماز گزار, س49) سؤال: اگر كسی نتواند طهارت كند از روی ناتوانی نماز را با بدن و لباس نجس بخواند نماز با این حالت اشكال دارد یا خیر؟ جواب: در فرض عدم امكان تطهیر و عدم امكان نماز در حال برهنگی نماز با همان حال صحیح است. (ر.ک استفتائات امام خمینی(ره), ج1, ص 137, س36) سؤال: در صورتی كه بر روی لباس لكه كم رنگ از خون حیض باشد كه با چند بار شسته شدن از بین نرود، آیا نماز خواندن با این لباس صحیح است یا خیر؟ جواب: اگر رنگ است نه خون صحیح است. (ر.ک استفتائات امام خمینی(ره), ج1, ص 139, س42) سؤال: آیا بعد از غسل جنابت، باید همه لباسهایی را كه هنگام جنب شدن بر تن داشتهایم برای نماز تطهیر كنیم؟ جواب: لباسی كه نجس شده باید تطهیر شود و با لباسی كه در آن عرق جنب از حرام است نباید نماز بخوانند. (ر.ک استفتائات امام خمینی(ره), ج1, ص 139, س44) سؤال: آیا طلای سفید برای مردان جایز است؟ جواب: برای مردان پلاتین (طلای سفید) اشكال ندارد بلی اگر همان طلای زرد باشد و با مخلوط كردن تغییر رنگ داده باشد جایز نیست. (ر.ک استفتائات امام خمینی(ره), ج1, ص 141, س51) سؤال: آیا گذاشتن روكش طلا روی دندان اشكال دارد؟ جواب: روكش طلا اگر برای اصلاح دندان است و نه زینت آن مانع ندارد. (ر.ک استفتائات امام خمینی(ره), ج1, ص 143, س56
  12. [align=justify] استفتائات از مراجع تقلید درباره اعتكاف باسمه تعالی محضر مرجع عالیقدر حضرت ایتالله العظمی خامنهای با عنایت الهی مؤمنان موفق به برپایی سنت اعتكاف شدهاند كه آوازهی خوبی نزد افراد جامعه داشته است. ولی مشكل این است كه مسائل اعتكاف در رسالهی علمیه كم است و این امر باعث جهل نسبت به برخی مسائل شده است. علاوه بر این كه در مورد بعضی مسائل اعتكاف اختلاف نظر وجود دارد. برای همین مسائلی مرتبط با اعتكاف را از شما استفتا كردیم : الف: نیت س : كارهای حرام در هنگام اعتكاف چیست؟ ـ محرمات اعتكاف همام چیزهایی است كه در تحریرالوسیله امام خمینی آمده است. س : ایا اعتكاف در غیر از مساجد چهارگانه جایز است؟ نیت آن چگونه است؟ ـ اعتكاف در غیر از مساجد چهارگانه به قصد رجای مطلوبیت (به امید كه مطلوب خداوند واقع شود) مانعی ندارد. س : ایا اعلام عمومی اعتكاف در محافل با اخلاص منافات دارد؟ ـ اعلام اعتكاف اگر برای تشویق مردم باشد، مانعی ندارد. س : اگر ازمعتكف سئوال شود كه ایا جزو معتكفین است، بهتر است پنهان كند یا آشكار كند؟ ـ آشكار كردن مانعی ندارد، مگر این كه برای ریا باشد. س : ایا روز سوم اعتكاف نیتی غیر از نیت دو روز اول دارد؟ چه در اعتكاف واجب و چه در اعتكاف مستحبی؟ ـ روز سوم كامل كردن اعتكاف است و نیت خاصی ندارد. س : معتكفی میخواهد سه روز اعتكاف كند و مدت 72 ساعت اعتكاف انجام دهد. اگر اعتكافش را از بعد از طلوع فجر مثلا از ظهر شروع كند و ظهر هم به پایان برساند به گونهای كه مجموع آن 72 ساعت شود، ایا این اعتكاف صحیح است؟ ـ اعكاف باید از شروع روز اول تا پایان روز سوم باشد و تلفیق كردن بدینگونه كه جزئی از روز اول را با جزئی از روز آخر یك روز كامل به حساب بیاورد، صحیح نیست. محل اشكال است. س : هیأت برگزاری اعتكاف كه متشكل از تعدادی از معتكفین است. وظیفهی خدمت به معتكفین و فراهم كردن نیازمندیهای آنها را بر عهده دارد. لذا باید نیازمندیهای معتكفین مثل افطاری و سحری را بخرد، ایا این مسئله به اعتكاف آنها ضرر نمیرساند؟ ـ خارج شدن از مسجد برای خرید چیزهای ضروری مثل غذا و غیره اگر در ضمن آن نیازمندیهای خود را نیز تهیه میكنند، اشكال ندارد. س : چه زمانی اعتكاف مستحب مؤكد است؟ به عبارت دیگر در چه اوقاتی اعتكاف مستحب است؟ ـ اعتكاف وقت خاصی ندارد، هرچند كه اعتكاف در ده روز آخر ماه مبارك رمضان فضیلت بیشتری دارد. س : ایا اعتكاف بچهی ممیز صحیح است؟ ـ اعتكاف او نیز صحیح است. س : حكم اعتكاف زنی كه حیض یا استحاضه بر او عارض شده است، چیست؟ چه در روز اول یا دوم یا سوم؟ ایا قضا بر او واجب است؟ ـ با حائض شدن حتی اگر در ساعات آخر روز سوم باشد، اعتكاف باطل میشود ولی در صورت استحاضه شدن اگر به وظیفهی مستحاضه نسبت به روزهاش عمل كند، اعتكاف صحیح است. س : حكم اعتكاف زنی كه شك در حیض یا استحاضه دارد، چه در روز اول یا دوم یا سوم چیست؟ ایا قضا بر او واجب است؟ ـ اگر حالت قبلی او پاك بودن است، به شكش اعتنا نكند. س : گاهی در جواب استفتائات ما را به عرف ارجاع میدهید. مراد از عرف چیست؟ چه كسی میتواند آن را تشخیص دهد؟ اگر در تشخیص آن اختلاف شود چه باید كرد؟ ـ مراد از عرف، نظر عرفی خود مكلف است. س : اگر معتكف از روی عمد یا نادانی یا فراموشی و یا سهواً مرتكب بعضی از حرامهای اعتكاف شود، ایا اعتكافش باطل میشود؟ اگر نسبت به نوع حرام، حكم مختلف میشود، لطفاً توضیح دهید. ـ برای شناخت تفصیلات این مطلب، به كتاب تحریرالوسیله اما مراجعه كنید. س : ایا میتوان به علتی یا بدون علت در روز اول یا دوم اعتكاف را قطع كرد؟ اگر در قطع كردن اعتكاف تردید كنم، ایا نیت آن از بین میرود و در نتیجه اعتكاف باطل میشود؟ ایا لازم است كه نیت مستمر باشد؟ ـ در اعتكاف مستحبی جایز است كه در روز اول و دوم اعتكاف قطع شود و نیت اعتكاف باید تا پایان روز سوم ادامه پیدا كند. س : اگر معتكف نیت چهار روز اعتكاف كند، ایا روز چهارم هم جزو اعتكاف است یا این كه باید شش روز را تكمیل كند تا روز چهارم به حساب اید؟ - روز چهارم داخل در اعتكاف نیست ولی اگر پنج روز اعتكاف كند، واجب است روز ششم را كامل كند. س : ایا عبادات بر معتكف واجب است یا صرف ماندن در مسجد كافی است؟ ـ عبادات مستحب، فینفسه بر معتكف واجب نیست. س : ایا اعتكاف در ماه رجب مستحب است و چه زمانی از آن؟ ـ دلیل خاص بر استحباب اعتكاف در خصوص ماه رجب نیافتیم. س : اگر اعتكاف در همسر اثر منفی بگذارد، با توجه به استحباب اعتكاف كدام لازمتر است؟ رسیدگی به همسر یا اعتكاف؟ ـ تا هنگامی كه اعتكاف شوهر مستلزم ترك نفقهی واجب زن نشود، اشكال ندارد. ب: خارج شدن از مسجد س : حكم رفتن به حیاط بیرونی كه ملحق به مسجد است چیست؟ ـ رفتن به جاهایی كه در حكم مسجد است، اشكال ندارد اما رفتن به خارج است مسجد جایز نیست مگر مواردی كه خروج از مسجد به خاطر آنها جایز باشد. س : رفتن به سرویسهای بهداشتی متعلق به مسجد كه در خارج از مسجد است، در موارد زیر چه حكمی دارد؟ الف) برای حمام كردن ب) برای غسل مستحب ج) برای این كه با وضو باشد د) وضو گرفتن برای خواندن قرآن یا نماز مستحبی ـ خارج شدن از مسجد به دلایل مذكور اشكال ندارد ولی باید به قدر حاجت اكتفا كند و طول ندهد. س : خارج شدن از مسجد برای شستن دندانها و دستها؟ ـ ملحق به خارج شدن از مسجد برای تجدید طهارت است. س : ایا برای رفتن به تشییع جنازه در هنگام اعتكاف، وقت مشخصی است؟ اگر معتكف یكی از دوستانش را دید، ایا میتواند چند دقیقه را با او سپری كند؟ خكم رفتن زیر سایه در این هنگام (چه در ماشین و یا غیر آن) چیست؟ ـ وقت مشخصی ندارد و رفتن به تشییع جنازه اگر آنقدر طولانی نشود كه باعث محو صورت اعتكاف شود، اشكال ندارد و در صورت امكان واجب است كه زیر سایه ننشیند و احتیاط مستحب این است كه زیر سایه حركت نكند. س : ایا پشت بام مسجد تابع مسجد است یا بستگی به وقف كننده دارد؟ ـ پشت بام مسجد به حكم مسجد است مگر این كه احراز شود كه هنگام وقف مسجد، پشت بام آن از وقف خارج شده است. س : اگر مكانهایی برای وضو و شستن دستها و دندانها در خارج از مسجد فراهم شده باشد، ایا واجب است مكان خاصی در داخل مسجد تهیه شود تا معتكف از مسجد خارج نشود؟ ـ صرف نیاز به خروج از مسجد برای طهارت و نظافت برای جواز خروج كافی است و تهیه مكانی در داخل مسجد واجب نیست. استفاده از بوی خوش س : استفاده از صابون و خمیردندان عطری چه حكمی دارد؟ ایا استفاده از بوی خوش بر آن صدق میكند؟ ایا همان حكم احرام حج و عمره را دارد؟ اگر در لباسها و بدن معتكف عطر باشد، بدون آن كه معتكف آن را استشمام كند ایا جائز است؟ اگر آن را استشمام كند ولی لباس دیگری نداشته باشد حكم چیست؟ خوردن غذاهایی كه بوی خوش دارد چه بوی طبیعی یا مصنوعی، چه حكمی دارد؟ ـ قبلاً گذشت كه برای شناخت محرمات اعنكاف به تحریرالوسیله امام خمینی مراجعه شود. معاملات س : ایا معتكف میتواند خودش اقدام به خرید كند، چه ضروری و چه غیر ضروری؟ ـ اگر برای خرید نیازمندیهای اعتكاف باشد فی نفسه مانعی ندارد ولی در صورتی كه باعث خارج شدن از مسجد میشود مشروط به این است كه در حال اعتكاف به آن نیاز داشته باشد و جایز نیست معتكف خودش اقدام به خرید و فروش كند مگر در مواردی كه در حال اعتكاف به آنها نیاز دارد. س : ایا جایز است كه معتكف كسی را برای خرید چه ضروری و چه غیر ضروری وكیل كند؟ ـ اگر برای خرید نیازمندیهای هنگام اعتكاف باشد، اشكال ندارد، اما در غیر آن موارد، اگر وكیل كردن در هنگام اعتكاف باشد اشكال دارد. س : ایا اجاره و دیگر معاملات غیر از خرید و فروش در هنگام اعتكاف جایز است؟ ـ بنا بر احتیاط واجب مانند خرید و فروش در هنگام اعتكاف سایر معاملات نیز جایز نیست. س : ایا جایز است دانشجویان معتكف درسهای دانشگاهی خود را مرور كنند؟ ـ اشكال ندارد. س : ایا اجرای دیگر عقود و ایقاعات در هنگام اعتكاف جایز است؟ ـ مانعی ندارد. س : اگر معتكف بعد از اعتكاف نیاز به كالایی داشته باشد ایا جایز است كه در هنگام اعتكاف آن را تقاضا كند و گرفتن كالا بعد از اعتكاف باشد؟ ـ اگر باعث خارج شدن از مسجد نشود، صرف قرار گذاشتن بدون عقد خرید، اشكال ندارد. س : مورد ضروری كه خرید و فروش در آنها برای معتكف جایزاست، چیست؟ ـ مواردی كه در هنگام اعتكاف برای خودش یا هزینههای خودش و نفقهی خانوادهاش به آن نیاز دارد. عنوان مسجد جامع س : ایا اعتكاف در مسجدی غیر از مسجد جامع باطل است و ایا ممكن است هر محلهای مسجد جامعی غیر از مسجد جامع شهر یا روستا داشته باشد؟ مسجد جامع به چه مسجدی گفته میشود؟ ایا ممكن است كه در شهر چند مسجد جامع باشد؟ ـ قبلاً گذشت كه اعتكاف در هر مسجدی حتی غیر از مسجدهای چهارگانه تا هنگامی كه بر آن مكان اسم مسجد صدق كند، جایز است، مشروط بر این كه به قصد رجا باشد یعنی به امید این كه مطلوب خداوند واقع شود و مختص به مسجد جامع نیست و ممكن است كه یك شهر یا روستا چند مسجد جامع داشته باشد. سئوالهای عمومی س : آيا اعتكاف در غير از مساجد چهارگانه جايز است؟ و نيّت آن چگونه مى‏باشد؟ ج: اعتكاف در غير از مساجد چهارگانه به قصد رجاء مطلوبيت (به اميد اينكه مطلوب خداوند واقع شود) مانعى ندارد. س: رفتن به سرويسهاى بهداشتى متعلق به مسجد كه در خارج از مسجد است در موارد زير چه حكمى دارد؟ الف. براى حمام كردن. ب. براى غسل مستحب. ج. براى اينكه با وضو باشد. د. وضو گرفتن براى خواندن قرآن يا نماز مستحبى. ه . خارج شدن از مسجد براى شستن دندانها و دستها. خارج شدن از مسجد به دلايل مذكور اشكال ندارد، ولى بايد به قدر حاجت اكتفا كند و طول ندهد. س : موارد ضرورى كه خريد و فروش در آنها براى معتكف جايز است چيست؟ ج: مواردى كه در هنگام اعتكاف براى خودش و نفقه خانواده‏اش به آن نياز دارد. س : اگر معتكف مبتلا به مرضى شود كه مجبور به افطار روزه است، چه بايد بكند و حكم اعتكاف او چيست؟ ج : اعتكاف بدون روزه صحيح نيست لذا با افطار روزه، اعتكاف باطل مى‏شود. س: من علاقه زيادى دارم كه در مراسم اعتكاف در مركز استان شركت كنم ولى چون در شهرستان زندگى مى‏كنم و اگر بخواهم به مركز استان بروم بايد نماز خود را شكسته بخوانم، آيا از اين نظر مشكلى نخواهم داشت؟ ج : كسى كه بخواهد در سفر، معتكف شود، مى‏تواند نذر كند كه در سفر، روزه بگيرد و مى‏تواند اعتكاف نمايد. س: حكم اعتكاف زنى كه حيض يا استحاضه بر او عارض شده است چيست؟ چه در روز اول يا دوم يا سوم؟ و آيا قضا بر او واجب است؟ ج : در صورت حائض شدن؛ حتى اگر در ساعات آخر روز سوم باشد اعتكاف باطل مى‏شود؛ ولى در صورت استحاضه شدن اگر به وظيفه مستحاضه نسبت به روزه‏اش عمل كند، اعتكافش صحيح است. س : اگر معتكف مثلاً یك ساعت از ابتدای روز، بعد از طلوع فجر، تاخیر كند، ایا این روز به عنوان روز اول اعتكاف حساب میشود، چه تاخیر عمدی باشد یا اضطراری؟ ـ گذشت كه در اعتكاف باید از ابتدای روز اول شروع كند لذا روزی كه ناقص مانده جزو اعتكاف محسوب نمیشود، هرچند كه تاخیر از روی اضطرار باشد. س : ایا عدالت امام جماعت مسجد جامع در صحت اعتكاف شرط است؟ چرا؟ ـ عدالت امام جماعت مسجد در صحت اعتكاف شرط نیست. س : اگر قضای اعتكاف به علت بطلان واجب باشد و ده روز پایانی ماه رمضان تمام شود ایا جایز است كه برای درك فضیلت، قضای اعتكاف را در ماه رمضان اینده به جای آورد یا این كه باید فوراً قضا كند؟ ـ قضا در هر ماهی كه خواست اشكال ندارد مگر این كه نذر كرده باشد كه در ماه خاصی اعتكاف كند. س : اگر خارج شدن از مسجد برای معتكف جایز باشد، برای مثال تشییع جنازه، حكم زیر سایه رفتن او چیست؟ ـ حكم آن قبلاً گذشت، به جواب سئوال 3 خارج شدن از مسجد رجوع شود. س : اگر معتكف مبتلا به مرضی شود كه مجبور به افطار روزه است چه باید بكند وحكم اعتكاف او چیست؟ ـ اعتكاف بدون روزه صحیح نیست لذا با افطار روزه اعتكاف باطل میشود. س : اگر كسی بخواهد در خارج از شهر خود اعتكاف كند، برای مثال در مكه مكرمه و از ساكنین مكه نباشد و قصد ده روز هم نكند، ایا نذر كافی است و صیغهی آن چیست؟ اگر نذر، صحیح است، ایا میتواند در خلال ماه رمضان نذر كند؟ ـ نذر روزه در سفر مانعی ندارد و با این نذر، روزه و اعتكافش صحیح است ولی احتیاط آن است كه نذر، قبل از شروع مسافرت باشد و صیغهی آن عبارت است از «لله علی ان اصوم فی سفری الی كذا». س : ایا گفتوگو در مورد چیزهای مباح، هنگام اعتكاف جایز است؟ ـ اشكال ندارد. س : در پایان از حضرتعالی تقاضان داریم كه كلامی برای مؤمنان در مورد اعتكاف و نقش آن در تربیت فرد و آثار مثبت آن برای جامعه بیان كنید. با توجه به این كه سخن مبارك شما در كتابچههایی كه هیأت اعتكاف آماده میكنند، منتشر خواهد شد. ـ شابسته است كه مؤمنان بدین نكته توجه داشته باشند كه دایم و در همهی حالات در محضر خداوند هستند، لذا هیچیك از اوامر و نواهی الهی را عصیان نكنند. خداوند همه را به مرضات خود موفق بدارد. آية اللّه‏ العظمى بهجت (رحمت الله علیه) س : آيا اعتكاف به زمانهاى ويژه‏اى اختصاص دارد؟ و بهترين زمان جهت اعتكاف چيست؟ ج : در هر زمانى كه روزه در آن ايام صحيح است اعتكاف نيز جايز و صحيح است و بهترين اوقات اعتكاف، ماه رمضان و برترين اوقات رمضان، دهه آخر آن است. س : اعتكاف به نيابت از ميّت يا حىّ چه حكمى دارد؟ ج : اعتكاف به نيابت از ميّت صحيح است و صحت آن به نيابت از حىّ محل تأمل است. س : آيا در اعتكاف، زن بايد از شوهر خود اجازه بگيرد؟ ج : در صورتى كه اعتكاف او منافى با حق شوهر باشد، اجازه لازم است و با عدم منافات هم احتياط در اجازه است. س : آيا فرزند لازم است كه براى اعتكاف از پدر خود اجازه بگيرد؟ ج : اگر اعتكاف فرزند مستلزم آزار و اذيت آنها باشد، اجازه پدر و مادر لازم است. س : آيا معتكف مى‏تواند از اعتكاف منصرف شود؟ ج : برگشت و انصراف از اعتكاف در واجب معين و هم چنين در غيرمعين، بعد از تمام شدن دو روز جايز نيست و منظور از دو روز، غروب روز دوم است و در صورتى كه هنگام نيّت اعتكاف، شرط رجوع داشته است، مى‏تواند هر وقت خواست از اعتكاف دست بردارد؛ هرچند روز سوم هم باشد. س : مكانهايى همچون بام و زير زمين مسجد كه شك داريم جزو مسجد است يا نه، آيا مى‏توان در حين اعتكاف به آنجا رفت؟ ج : در حال اعتكاف نزول به سرداب (زيرزمين) مسجد و رفتن به بام مسجد جايز است، ولى مقدار اضافى اگر جزئيتش مشكوك باشد، رفتن به آنجا جايز نيست. س : آيا آنچه بر مُحرم حرام است، بر معتكف هم حرام است؟ ج : محرمات احرام بر معتكف حرام نيست، مگر بعضى از محرمات. س : آيا اعتكاف بچه مميّز صحيح است؟ ج : صحيح است. آية اللّه‏ العظمى مكارم شيرازى 1- اعتكاف از مستحبات است ولی به نذر و مانند آن واجب می شود و قصد عبادت شرط است. 2- اعتكاف بیش از سه روز هم جایز است؛ ولی هر گاه دو روز اضافه می كند، روز سوم را برآن بیافزاید(بنابر احتیاط). 3- اعتكاف باید در مسجد جامع باشد و منظور از مسجد جامع، مسجدی است كه قشرهای مختلف مردم شهر در آن شركت دارند، بر خلاف مسجد محل و مسجد بازار كه قشرخاصی درآن شركت می كنند. 4- خارج شده از مسجد عمدا موجب بطلان اعتكاف است و از روز فراموشی نیز بنابر احتیاط، چنین است. 5- اعتكاف برای زنان هم جایز است ولی احتیاط واجب آن است كه از همسرشان اجازه بگیرند. 6- احتیاط آن است كه در اعتكاف برای غیر، قصد اهدائ ثواب كند، خواه حی باشد یا میت، بنابراین می توان به قصد اهدا ثواب كند، خواه حی باشد یا میت بنابراين مي توان به قصد چند نفر نيت را نمود. 7- لازم نیست روزه برای اعتكاف باشد، بلكه می تواند روزه ی ماه مبارك یا روزه ی قضا و مانند آن را به جا آورد، ولی روزه ی استیجاری مشكل است. 8- اعتكاف مسجد را در دو روز اول می توان رها كرد؛ ولی روز سوم رها كردن جایز نیست. 9- بهتر است كه مدت اعتكاف در یك مسجد باشد؛ ولی در دو مسجد متصل به هم مانعی ندارد. 10- در جایی كه مشكوك است جزء مسجد می باشد یا نه، و ظاهر حال گواهی بر چیزی نمی دهد، اعتكاف صحیح نیست. 11- زنان نیز فقط در مسجد می توانند معتكف شوند. 12- كودكان ممیز نیز می توانند اعتكاف كنند. 13- در موارد زیر، شخص اعتكاف كننده می تواند از مسجد خارج شود: الف: براي هر گونه كار ضروري شرعي يا عرفى، مانند رفتن به دستشویی و غسل واجب و تهیه ضروریات . ب: همچنین برای گواهی دادن در دادگاه و نماز جمعه و تشییع جنازه و عیادت مریض ، اما برای هر كار مستحبی جایز نیست. 14- نشستن بر فروش غصبی هنگام اعتكاف موجب بطلان اعتكاف نمی شود، برخلاف محل غصب(مثلا جای دیگران را غصب كند) بنابر احتیاط. 15- جایز است در اعتكاف ، در آغاز نیت، شرط كند كه هرگاه عذر عرفی یا شرعی برای او پیدا شود، بتواند اعتكاف را به هم زند در این صورت هر وقت عذری پیدا شود، می توان آن را به هم زند، حتی در روز سوم . 16- اعتكاف كمتر از سه روز كامل جایز نیست و روز از اول طلوع فجر تا غروب آفتاب است. 17- اعتكاف در شبستان و سرداب و صحن مسجد جایز است. مگر در مواردی كه ثابت شود حیاط جزء مسجد نیست یا ظاهر حال چنین باشد. 18- موارد ذیل بر معتكف حرام است: بوییدن عطریات و بوهای خوش هر چند به قصد لذت نباشد، خرید و فروش، بلكه مطلق تجارت با بودن ضرورت(بنابر احتیاط) ولی پرداختن به امور مباح دنیوی مانند خیاطی و امثال آن اشكال ندارد، جدال بر سر مسائل دینی یا دنیوی به قصد غلبه كردن بر طرف مقابل و اظهار فضیلت، و در این امور فرقی میان شب و روز نیست،... 19- پرداختن به امور دنیوی و مطالعات مربوط به آن برای معتكف جایز است و هر چند بهتر ترك این امور و توجه به عبادات و طاعات می باشد. 20- هرگاه اعتكاف خود را با یكی از امور گذشته باطل كند، اگر به سبب نذر بر او واجب معین بوده باید قضا كند و اگر واجب غیر معین بوده و این امر در روز سوم بوده نیز باید قضا كند و اگر در روز اول بوده لازم نیست قضای اعتكاف واجب فوری نیست، بلكه وقت آن وسیع است. س : در چه مساجدى مى‏توان اعتكاف كرد؟ با توجه به استقبال فوق العاده‏اى كه از مسئله اعتكاف، مخصوصا از سوى جوانان مى‏شود، و سال به سال افزايش پيدا مى‏كند، و شرايطى كه براى مساجدى كه در آن مى‏توان اعتكاف كرد ذكر مى‏كنند، سبب محدوديت هايى شده، دقيقا بفرماييد اعتكاف در چه مساجدى جايز است؟ آيا فقط در مساجد چهارگانه يا در هر مسجد جامعى مى‏توان اعتكاف كرد؟ و منظور از مساجد جامع چيست؟ خواهشمنديم جواب واضحى دهيد تا تكليف اعتكاف كنندگان محترم روشن شود. ج : با مراجعه به ادلّه مسئله و روايات متعدّدى كه در اين باره در منابع روايى وارد شده، روشن مى‏شود كه در تمام مساجدى كه در آن نماز جماعت به طور مرتّب بر پا مى‏شود، اعتكاف جايز است. بنابراين محدوديّت خاصّى در اين گونه مساجد نيست. س : آيا در ايام اعتكاف در مسجد دانشگاه، رفتن به كلاس و شركت در درس ها جايز است؟ ج : جايز نيست. س : گفتگو با تلفن همراه در مسجد در موارد غير ضرورى و مكرر چه صورت دارد؟ ج : در صورتى كه ضررى به اعمال اعتكاف نزند مانعى ندارد ولى بهتر ترك آن در غير موارد ضرورت است. آية اللّه‏ العظمى فاضل لنكرانى رحمه‏الله س : معتكف در روز سوم اعتكاف براى غسل مستحبّى از مسجد خارج مى‏شود، آيا اعتكاف باطل مى‏شود يا خير؟ ج : اعتكاف باطل نمى‏شود. س : آيا در تهران بزرگ در مسجد جامع هر محله مى‏توان اعتكاف كرد؟ ج : يكى از شرايط صحت اعتكاف اين است كه در مسجد جامع باشد، يعنى مسجد عمومى كه محل اجتماع عامه مردم است و اختصاص به اهل يك محله و گروه خاصى نداشته باشد، مثل مسجد اعظم و مسجد امام در قم و مسجد امام و مسجد جمعه در تهران و امثال آن. بنابراين در مسجد بازار و محله‏ها اعتكاف صحيح نيست. س : آيا در حال اعتكاف مى‏توان در صحن و حياط مسجد توقف كرد؟ ج : اگر صحن و حياط مسجد به گونه‏اى است كه در آن نماز مى‏خوانند و صيغه مسجديت بر آن خوانده شده، مثل مسجد امام حسن عسكرى عليه‏السلام در قم، مى‏توان در آن توقف كرد، وگرنه نبايد در آن توقف كرد. س : آيا شخص معتكف مى‏تواند براى شركت در نماز جمعه از مسجد محل اعتكاف خارج شود؟ ج : ظاهرا از مواردى است كه مى‏توان خارج شد؛ ولى بايد حداقل زمان لازم را رعايت كند و در رفت و آمد به احتياط مستحب زير سايه نرود. آية اللّه‏ العظمى سيستانى س : آيا مى‏توان در ايام البيض (اعتكاف)، روزه به نيت قضا گرفت؟ ج : اشكال ندارد. س : آيا مى‏توان براى غسل ام داوود از محل اعتكاف خارج شد؟ بر فرض خروج باعث بطلان اعتكاف مى‏شود؟ و چه احكامى از قبيل قضا و كفاره بر مكلف واجب مى‏شود؟ ج : جايز نيست خارج شود؛ زيرا استحباب آن ثابت نيست و اگر خارج شد كفاره ندارد، ولى اگر نذر كرده باشد بايد دوباره انجام دهد و اگر نذر معين بوده يا در روز سوم بوده، احتياطا بايد قضا كند. برگرفته از : - خیمه :: تیر و مرداد 1386 - شماره 33 و 34 - مبلغان :: تیر و مرداد 1387، شماره 105 - خیمه :: مرداد 1384 - شماره 19 منبع : پایگاه اطلاع رسانی حوزه نت www.hawzah.net[/align]
  13. استفتائات متوکل از امام هادی علیه السلام متوکل کاتب و نویسندهای نصرانی داشت که به او بسیار احترام میگذاشت و به خاطر علاقهای که به او داشت او را با کنیه (ابو نوح) صدا میزد. عدهای از کاتبان و نویسندگان کاخ این عمل را نادرست خوانده و گفتند: "جایز نیست کافر را با کنیه صدا بزنیم." متوکل از فقها استفتاء کرد و نتیجه منجر به دو نظر شد: گروهی آن را جایز دانستند و گروهی منع کردند. متوکل ناچار از امام هادی علیه السلام استفتاء نمود و ماجرا را نوشت. امام در پاسخ نوشتند: "بسم الله الرحمن الرحیم. تَبّت یَدا اَبی لَهَبٍ و تَب"؛ نابود باد ابولهب و دو دستش بریده باد. (سوره مسد/۱) این پاسخ بدیع از بینظیرترین پاسخهای عالم فتوا بشمار میرود و امام هادی(علیه السلام) با استفاده از این آیه نه تنها جواز کنیهگذاری کافر را ثابت میکند بلکه وقوع آن را نیز در قرآن یعنی معتبرترین مدرک فتوا نشان میدهد. متوکل نیز از پاسخ امام هادی (علیه السلام) قانع شد و به آن عمل کرد.(۱) ● میزان کثیر چقدر است؟ متوکل بیمار شد و نذر کرد اگر بهبود یافت پول بسیاری را صدقه بدهد. پس از آن که سلامتی را به دست آورد خواست نذر خود را ادا نماید. فقها را جمع نمود تا مقدار دقیق بسیار(کثیره) را تعیین کنند و آنان درباره تعیین واحد خاصی برای (بسیار) به جایی نرسیدند. ناچار متوکل از امام هادی علیه السلام سوال نمود و امام هادی(علیه السلام) پاسخ داد: "باید ۸۳ دینار صدقه دهی." فقها از این جواب تعجب کردند و به متوکل گفتند: بپرس مبنا و مدرک این فتوا چیست؟ متوکل بر این اساس از حضرت دلیل فتوا را خواست . حضرت جواب فرمودند: خداوند متعال در قرآن میفرماید: "لقد نصرکم الله فی مواطن کثیرهٔ(توبه/ ۲۵)؛ خداوند شما را در مواطن و جاهای بسیاری یاری کرد." و همه خاندان ما روایت کردهاند که مواطن و مواقفی که در جنگ¬ها و غزوات، خداوند، پیامبرش را در آنها یاری کرد ۸۳ موطن بوده است. (۲) در نتیجه عدد کثیر از دیگاه قرآن ۸۳ میباشد . ● حکم عمل خلاف مرد نصرانی مرد نصرانی را که با زنی مسلمان، مرتکب عمل خلاف شده بود نزد متوکل آوردند همین که خلیفه خواست بر او حد شرعی جاری کند آن مرد مسلمان گشت . یحیی بن اکثم گفت: "اسلام این مرد، شرک و عمل گذشته او را از بین برد (و دیگر حدّ او نباید اجرا گردد). یکی دیگر از فقها گفت: باید او را سه حد بزنند . و هر یک فتوایی دادند تا آن که متوکل تصمیم گرفت از امام هادی علیه السلام استفتا کند. لذا طی نامهای موضوع را بیان کرد و از امام هادی علیه السلام نظر خواست. امام در جواب نوشت: "باید آنقدر او را بزنند تا بمیرد." این فتوا به مذاق یحیی و دیگر فقها خوش نیامد، و نپذیرفتند و گفتند: "نه کتاب خدا گواه این مدعاست و نه سنّت پیامبر، آن را تایید میکند." متوکل به امام هادی (علیهالسلام) نامهای نوشت و در آن یادآور شد که فقهای مسلمین فتوای ایشان را نپذیرفتهاند و آن را خلاف کتاب و سنت میدانند و افزود: "پس برای ما منبع فتوا را بیان کن." امام در جواب نوشت: "بسم الله الرحمن الرحیم خداوند متعال در باره کافران میفرماید: فلما رأ وا بأسنا قالوا آمنّا بالله وحده و کفرنا بما کنّا به مشرکین، فلم یک ینفعهم ایمانهم لمّا رأوا بأسنا" (مؤمن/۸۴ و ۸۵) ؛ پس آنگاه که شدت قهر و عقاب ما را به چشم دیدند در آن حال گفتند ما به خدای یکتا ایمان آوردیم و به همه بتهایی که شریک خدا میدانستیم کفر ورزیدیم، اما ایمانشان پس از دیدن مرگ و مشاهده عذاب به آنها هیچ سودی نبخشید . متوکل این فتوا (و استنباط از آیه) را پذیرفت و دستور داد تا حکم آن مرد را اجرا کنند.(۳)
  14. irsalam

    استفتائات حج

    آيا نماز طواف مستحب را مي توان در حال حرکت و راه رفتن خواند؟ * آية الله تبريزي: مانعي ندارد، والله العالم. * آية الله سيستاني: اشکال ندارد. * آية الله صافي گلپايگاني: مانع ندارد، والله العالم. * آية الله فاضل لنکراني: بلي، مي توان * آية الله مکارم شيرازي: احتياط آن است که در حال وقوف بخوانند; زيرا ادلّه جواز نافله در حال حرکت، از اينجا منصرف است.
×
×
  • اضافه کردن...