رفتن به مطلب
لطفا جهت استفاده از تمام مطالب ثبت نام کنید ×
انجمن های دانش افزایی چرخک
لطفا جهت استفاده از تمام مطالب ثبت نام کنید

جستجو در تالارهای گفتگو

در حال نمایش نتایج برای برچسب های 'اعتكاف'.

  • جستجو بر اساس برچسب

    برچسب ها را با , از یکدیگر جدا نمایید.
  • جستجو بر اساس نویسنده

نوع محتوا


تالارهای گفتگو

  • تالار خصوصی و کاربران ایرانی سلام
    • مسائل تخصصی مربوط به سایت و انجمن
  • تالار ایران - جهان
    • اخبار ایران و جهان
    • آشنایی با شهرها و استانها
    • گردشگری ، آثار باستانی و جاذبه های توریستی
    • گالری عکس و مقالات ایران
    • حوزه فرهنگ و ادب
    • جهان گردی و شناخت سایر ملل و کشورها
  • تالار تاریخ
    • تقویم تاریخ
    • ایران پیش از تاریخ و قبل از اسلام
    • ایران پس از اسلام
    • ایران در زمان خلاقت اموی و عباسیان
    • ایران در زمان ملوک الطوایفی
    • تاریخ مذاهب ایران
    • انقلاب اسلامی و دفاع مقدس
    • تاریخ ایران
    • تاریخ ملل
  • انجمن هنر
    • فيلم شناسي
    • انجمن عكاسي و فیلم برداری
    • هنرمندان
    • دانلود مستند ، کارتون و فیلم هاي آموزشي
  • انجمن موسیقی
    • موسیقی
    • موسیقی مذهبی
    • متفرقات موسیقی
  • انجمن مذهبی و مناسبتی
    • دینی, مذهبی
    • سخنان ائمه اطهار و احادیث
    • مناسبت ها
    • مقالات و داستانهاي ائمه طهار
    • مقالات مناسبتی
  • انجمن خانه و خانواده
    • آشپزی
    • خانواده
    • خانه و خانه داری
    • هنرهاي دستي
  • پزشکی , سلامتی و تندرستی
    • پزشکی
    • تندرستی و سلامت
  • انجمن ورزشی
    • ورزش
    • ورزش هاي آبي
  • انجمن سرگرمی
    • طنز و سرگرمی
    • گالری عکس
  • E-Book و منابع دیجیتال
    • دانلود کتاب های الکترونیکی
    • رمان و داستان
    • دانلود کتاب های صوتی Audio Book
    • پاورپوئینت
    • آموزش الکترونیکی و مالتی مدیا
  • درس , دانش, دانشگاه,علم
    • معرفی دانشگاه ها و مراکز علمی
    • استخدام و کاریابی
    • مقالات دانشگاه ، دانشجو و دانش آموز
    • اخبار حوزه و دانشگاه
  • تالار رایانه ، اینترنت و فن آوری اطلاعات
    • اخبار و مقالات سخت افزار
    • اخبار و مقالات نرم افزار
    • اخبار و مقالات فن آوری و اینترنت
    • وبمسترها
    • ترفندستان و کرک
    • انجمن دانلود
  • گرافیک دو بعدی
  • انجمن موبایل
  • انجمن موفقیت و مدیریت
  • انجمن فنی و مهندسی
  • انجمن علوم پايه و غريبه
  • انجمن های متفرقه

وبلاگ‌ها

  • شیرینی برنجی
  • خرید سیسمونی برای دوقلوها
  • irsalam

جستجو در ...

نمایش نتایجی که شامل ...


تاریخ ایجاد

  • شروع

    پایان


آخرین بروزرسانی

  • شروع

    پایان


فیلتر بر اساس تعداد ...

تاریخ عضویت

  • شروع

    پایان


گروه


درباره من


علایق و وابستگی ها


محل سکونت


مدل گوشی


اپراتور


سیستم عامل رایانه


مرورگر


آنتی ویروس


شغل


نوع نمایش تاریخ

  1. irsalam

    تاپيك ليست مقالات سايت در مورد اعتكاف

    [frame=3 70]تاپيك ليست مقالات سايت در مورد اعتكاف [/frame] [frame=3 70] همه چیز درباره اعتکاف شب آرزوها اعمال ایّام البیض (13، 14، 15 رجب) ایام اعتکاف، ایام انس با پروردگار اعتکاف؛ سایه سار رحمت در کویر غفلت ها آثار اعتکاف نکاتی در مورد اعتکاف تمرین رهایی اعتکاف توصیه هایی درخصوص مسجد واعتکاف جستجوی آرایش و آرامش دل در اعتکاف اعتکاف؛ انس با معبود یکتا اعتکاف چیست؟ [/frame]
  2. [align=justify] استفتائات از مراجع تقلید درباره اعتكاف باسمه تعالی محضر مرجع عالیقدر حضرت ایتالله العظمی خامنهای با عنایت الهی مؤمنان موفق به برپایی سنت اعتكاف شدهاند كه آوازهی خوبی نزد افراد جامعه داشته است. ولی مشكل این است كه مسائل اعتكاف در رسالهی علمیه كم است و این امر باعث جهل نسبت به برخی مسائل شده است. علاوه بر این كه در مورد بعضی مسائل اعتكاف اختلاف نظر وجود دارد. برای همین مسائلی مرتبط با اعتكاف را از شما استفتا كردیم : الف: نیت س : كارهای حرام در هنگام اعتكاف چیست؟ ـ محرمات اعتكاف همام چیزهایی است كه در تحریرالوسیله امام خمینی آمده است. س : ایا اعتكاف در غیر از مساجد چهارگانه جایز است؟ نیت آن چگونه است؟ ـ اعتكاف در غیر از مساجد چهارگانه به قصد رجای مطلوبیت (به امید كه مطلوب خداوند واقع شود) مانعی ندارد. س : ایا اعلام عمومی اعتكاف در محافل با اخلاص منافات دارد؟ ـ اعلام اعتكاف اگر برای تشویق مردم باشد، مانعی ندارد. س : اگر ازمعتكف سئوال شود كه ایا جزو معتكفین است، بهتر است پنهان كند یا آشكار كند؟ ـ آشكار كردن مانعی ندارد، مگر این كه برای ریا باشد. س : ایا روز سوم اعتكاف نیتی غیر از نیت دو روز اول دارد؟ چه در اعتكاف واجب و چه در اعتكاف مستحبی؟ ـ روز سوم كامل كردن اعتكاف است و نیت خاصی ندارد. س : معتكفی میخواهد سه روز اعتكاف كند و مدت 72 ساعت اعتكاف انجام دهد. اگر اعتكافش را از بعد از طلوع فجر مثلا از ظهر شروع كند و ظهر هم به پایان برساند به گونهای كه مجموع آن 72 ساعت شود، ایا این اعتكاف صحیح است؟ ـ اعكاف باید از شروع روز اول تا پایان روز سوم باشد و تلفیق كردن بدینگونه كه جزئی از روز اول را با جزئی از روز آخر یك روز كامل به حساب بیاورد، صحیح نیست. محل اشكال است. س : هیأت برگزاری اعتكاف كه متشكل از تعدادی از معتكفین است. وظیفهی خدمت به معتكفین و فراهم كردن نیازمندیهای آنها را بر عهده دارد. لذا باید نیازمندیهای معتكفین مثل افطاری و سحری را بخرد، ایا این مسئله به اعتكاف آنها ضرر نمیرساند؟ ـ خارج شدن از مسجد برای خرید چیزهای ضروری مثل غذا و غیره اگر در ضمن آن نیازمندیهای خود را نیز تهیه میكنند، اشكال ندارد. س : چه زمانی اعتكاف مستحب مؤكد است؟ به عبارت دیگر در چه اوقاتی اعتكاف مستحب است؟ ـ اعتكاف وقت خاصی ندارد، هرچند كه اعتكاف در ده روز آخر ماه مبارك رمضان فضیلت بیشتری دارد. س : ایا اعتكاف بچهی ممیز صحیح است؟ ـ اعتكاف او نیز صحیح است. س : حكم اعتكاف زنی كه حیض یا استحاضه بر او عارض شده است، چیست؟ چه در روز اول یا دوم یا سوم؟ ایا قضا بر او واجب است؟ ـ با حائض شدن حتی اگر در ساعات آخر روز سوم باشد، اعتكاف باطل میشود ولی در صورت استحاضه شدن اگر به وظیفهی مستحاضه نسبت به روزهاش عمل كند، اعتكاف صحیح است. س : حكم اعتكاف زنی كه شك در حیض یا استحاضه دارد، چه در روز اول یا دوم یا سوم چیست؟ ایا قضا بر او واجب است؟ ـ اگر حالت قبلی او پاك بودن است، به شكش اعتنا نكند. س : گاهی در جواب استفتائات ما را به عرف ارجاع میدهید. مراد از عرف چیست؟ چه كسی میتواند آن را تشخیص دهد؟ اگر در تشخیص آن اختلاف شود چه باید كرد؟ ـ مراد از عرف، نظر عرفی خود مكلف است. س : اگر معتكف از روی عمد یا نادانی یا فراموشی و یا سهواً مرتكب بعضی از حرامهای اعتكاف شود، ایا اعتكافش باطل میشود؟ اگر نسبت به نوع حرام، حكم مختلف میشود، لطفاً توضیح دهید. ـ برای شناخت تفصیلات این مطلب، به كتاب تحریرالوسیله اما مراجعه كنید. س : ایا میتوان به علتی یا بدون علت در روز اول یا دوم اعتكاف را قطع كرد؟ اگر در قطع كردن اعتكاف تردید كنم، ایا نیت آن از بین میرود و در نتیجه اعتكاف باطل میشود؟ ایا لازم است كه نیت مستمر باشد؟ ـ در اعتكاف مستحبی جایز است كه در روز اول و دوم اعتكاف قطع شود و نیت اعتكاف باید تا پایان روز سوم ادامه پیدا كند. س : اگر معتكف نیت چهار روز اعتكاف كند، ایا روز چهارم هم جزو اعتكاف است یا این كه باید شش روز را تكمیل كند تا روز چهارم به حساب اید؟ - روز چهارم داخل در اعتكاف نیست ولی اگر پنج روز اعتكاف كند، واجب است روز ششم را كامل كند. س : ایا عبادات بر معتكف واجب است یا صرف ماندن در مسجد كافی است؟ ـ عبادات مستحب، فینفسه بر معتكف واجب نیست. س : ایا اعتكاف در ماه رجب مستحب است و چه زمانی از آن؟ ـ دلیل خاص بر استحباب اعتكاف در خصوص ماه رجب نیافتیم. س : اگر اعتكاف در همسر اثر منفی بگذارد، با توجه به استحباب اعتكاف كدام لازمتر است؟ رسیدگی به همسر یا اعتكاف؟ ـ تا هنگامی كه اعتكاف شوهر مستلزم ترك نفقهی واجب زن نشود، اشكال ندارد. ب: خارج شدن از مسجد س : حكم رفتن به حیاط بیرونی كه ملحق به مسجد است چیست؟ ـ رفتن به جاهایی كه در حكم مسجد است، اشكال ندارد اما رفتن به خارج است مسجد جایز نیست مگر مواردی كه خروج از مسجد به خاطر آنها جایز باشد. س : رفتن به سرویسهای بهداشتی متعلق به مسجد كه در خارج از مسجد است، در موارد زیر چه حكمی دارد؟ الف) برای حمام كردن ب) برای غسل مستحب ج) برای این كه با وضو باشد د) وضو گرفتن برای خواندن قرآن یا نماز مستحبی ـ خارج شدن از مسجد به دلایل مذكور اشكال ندارد ولی باید به قدر حاجت اكتفا كند و طول ندهد. س : خارج شدن از مسجد برای شستن دندانها و دستها؟ ـ ملحق به خارج شدن از مسجد برای تجدید طهارت است. س : ایا برای رفتن به تشییع جنازه در هنگام اعتكاف، وقت مشخصی است؟ اگر معتكف یكی از دوستانش را دید، ایا میتواند چند دقیقه را با او سپری كند؟ خكم رفتن زیر سایه در این هنگام (چه در ماشین و یا غیر آن) چیست؟ ـ وقت مشخصی ندارد و رفتن به تشییع جنازه اگر آنقدر طولانی نشود كه باعث محو صورت اعتكاف شود، اشكال ندارد و در صورت امكان واجب است كه زیر سایه ننشیند و احتیاط مستحب این است كه زیر سایه حركت نكند. س : ایا پشت بام مسجد تابع مسجد است یا بستگی به وقف كننده دارد؟ ـ پشت بام مسجد به حكم مسجد است مگر این كه احراز شود كه هنگام وقف مسجد، پشت بام آن از وقف خارج شده است. س : اگر مكانهایی برای وضو و شستن دستها و دندانها در خارج از مسجد فراهم شده باشد، ایا واجب است مكان خاصی در داخل مسجد تهیه شود تا معتكف از مسجد خارج نشود؟ ـ صرف نیاز به خروج از مسجد برای طهارت و نظافت برای جواز خروج كافی است و تهیه مكانی در داخل مسجد واجب نیست. استفاده از بوی خوش س : استفاده از صابون و خمیردندان عطری چه حكمی دارد؟ ایا استفاده از بوی خوش بر آن صدق میكند؟ ایا همان حكم احرام حج و عمره را دارد؟ اگر در لباسها و بدن معتكف عطر باشد، بدون آن كه معتكف آن را استشمام كند ایا جائز است؟ اگر آن را استشمام كند ولی لباس دیگری نداشته باشد حكم چیست؟ خوردن غذاهایی كه بوی خوش دارد چه بوی طبیعی یا مصنوعی، چه حكمی دارد؟ ـ قبلاً گذشت كه برای شناخت محرمات اعنكاف به تحریرالوسیله امام خمینی مراجعه شود. معاملات س : ایا معتكف میتواند خودش اقدام به خرید كند، چه ضروری و چه غیر ضروری؟ ـ اگر برای خرید نیازمندیهای اعتكاف باشد فی نفسه مانعی ندارد ولی در صورتی كه باعث خارج شدن از مسجد میشود مشروط به این است كه در حال اعتكاف به آن نیاز داشته باشد و جایز نیست معتكف خودش اقدام به خرید و فروش كند مگر در مواردی كه در حال اعتكاف به آنها نیاز دارد. س : ایا جایز است كه معتكف كسی را برای خرید چه ضروری و چه غیر ضروری وكیل كند؟ ـ اگر برای خرید نیازمندیهای هنگام اعتكاف باشد، اشكال ندارد، اما در غیر آن موارد، اگر وكیل كردن در هنگام اعتكاف باشد اشكال دارد. س : ایا اجاره و دیگر معاملات غیر از خرید و فروش در هنگام اعتكاف جایز است؟ ـ بنا بر احتیاط واجب مانند خرید و فروش در هنگام اعتكاف سایر معاملات نیز جایز نیست. س : ایا جایز است دانشجویان معتكف درسهای دانشگاهی خود را مرور كنند؟ ـ اشكال ندارد. س : ایا اجرای دیگر عقود و ایقاعات در هنگام اعتكاف جایز است؟ ـ مانعی ندارد. س : اگر معتكف بعد از اعتكاف نیاز به كالایی داشته باشد ایا جایز است كه در هنگام اعتكاف آن را تقاضا كند و گرفتن كالا بعد از اعتكاف باشد؟ ـ اگر باعث خارج شدن از مسجد نشود، صرف قرار گذاشتن بدون عقد خرید، اشكال ندارد. س : مورد ضروری كه خرید و فروش در آنها برای معتكف جایزاست، چیست؟ ـ مواردی كه در هنگام اعتكاف برای خودش یا هزینههای خودش و نفقهی خانوادهاش به آن نیاز دارد. عنوان مسجد جامع س : ایا اعتكاف در مسجدی غیر از مسجد جامع باطل است و ایا ممكن است هر محلهای مسجد جامعی غیر از مسجد جامع شهر یا روستا داشته باشد؟ مسجد جامع به چه مسجدی گفته میشود؟ ایا ممكن است كه در شهر چند مسجد جامع باشد؟ ـ قبلاً گذشت كه اعتكاف در هر مسجدی حتی غیر از مسجدهای چهارگانه تا هنگامی كه بر آن مكان اسم مسجد صدق كند، جایز است، مشروط بر این كه به قصد رجا باشد یعنی به امید این كه مطلوب خداوند واقع شود و مختص به مسجد جامع نیست و ممكن است كه یك شهر یا روستا چند مسجد جامع داشته باشد. سئوالهای عمومی س : آيا اعتكاف در غير از مساجد چهارگانه جايز است؟ و نيّت آن چگونه مى‏باشد؟ ج: اعتكاف در غير از مساجد چهارگانه به قصد رجاء مطلوبيت (به اميد اينكه مطلوب خداوند واقع شود) مانعى ندارد. س: رفتن به سرويسهاى بهداشتى متعلق به مسجد كه در خارج از مسجد است در موارد زير چه حكمى دارد؟ الف. براى حمام كردن. ب. براى غسل مستحب. ج. براى اينكه با وضو باشد. د. وضو گرفتن براى خواندن قرآن يا نماز مستحبى. ه . خارج شدن از مسجد براى شستن دندانها و دستها. خارج شدن از مسجد به دلايل مذكور اشكال ندارد، ولى بايد به قدر حاجت اكتفا كند و طول ندهد. س : موارد ضرورى كه خريد و فروش در آنها براى معتكف جايز است چيست؟ ج: مواردى كه در هنگام اعتكاف براى خودش و نفقه خانواده‏اش به آن نياز دارد. س : اگر معتكف مبتلا به مرضى شود كه مجبور به افطار روزه است، چه بايد بكند و حكم اعتكاف او چيست؟ ج : اعتكاف بدون روزه صحيح نيست لذا با افطار روزه، اعتكاف باطل مى‏شود. س: من علاقه زيادى دارم كه در مراسم اعتكاف در مركز استان شركت كنم ولى چون در شهرستان زندگى مى‏كنم و اگر بخواهم به مركز استان بروم بايد نماز خود را شكسته بخوانم، آيا از اين نظر مشكلى نخواهم داشت؟ ج : كسى كه بخواهد در سفر، معتكف شود، مى‏تواند نذر كند كه در سفر، روزه بگيرد و مى‏تواند اعتكاف نمايد. س: حكم اعتكاف زنى كه حيض يا استحاضه بر او عارض شده است چيست؟ چه در روز اول يا دوم يا سوم؟ و آيا قضا بر او واجب است؟ ج : در صورت حائض شدن؛ حتى اگر در ساعات آخر روز سوم باشد اعتكاف باطل مى‏شود؛ ولى در صورت استحاضه شدن اگر به وظيفه مستحاضه نسبت به روزه‏اش عمل كند، اعتكافش صحيح است. س : اگر معتكف مثلاً یك ساعت از ابتدای روز، بعد از طلوع فجر، تاخیر كند، ایا این روز به عنوان روز اول اعتكاف حساب میشود، چه تاخیر عمدی باشد یا اضطراری؟ ـ گذشت كه در اعتكاف باید از ابتدای روز اول شروع كند لذا روزی كه ناقص مانده جزو اعتكاف محسوب نمیشود، هرچند كه تاخیر از روی اضطرار باشد. س : ایا عدالت امام جماعت مسجد جامع در صحت اعتكاف شرط است؟ چرا؟ ـ عدالت امام جماعت مسجد در صحت اعتكاف شرط نیست. س : اگر قضای اعتكاف به علت بطلان واجب باشد و ده روز پایانی ماه رمضان تمام شود ایا جایز است كه برای درك فضیلت، قضای اعتكاف را در ماه رمضان اینده به جای آورد یا این كه باید فوراً قضا كند؟ ـ قضا در هر ماهی كه خواست اشكال ندارد مگر این كه نذر كرده باشد كه در ماه خاصی اعتكاف كند. س : اگر خارج شدن از مسجد برای معتكف جایز باشد، برای مثال تشییع جنازه، حكم زیر سایه رفتن او چیست؟ ـ حكم آن قبلاً گذشت، به جواب سئوال 3 خارج شدن از مسجد رجوع شود. س : اگر معتكف مبتلا به مرضی شود كه مجبور به افطار روزه است چه باید بكند وحكم اعتكاف او چیست؟ ـ اعتكاف بدون روزه صحیح نیست لذا با افطار روزه اعتكاف باطل میشود. س : اگر كسی بخواهد در خارج از شهر خود اعتكاف كند، برای مثال در مكه مكرمه و از ساكنین مكه نباشد و قصد ده روز هم نكند، ایا نذر كافی است و صیغهی آن چیست؟ اگر نذر، صحیح است، ایا میتواند در خلال ماه رمضان نذر كند؟ ـ نذر روزه در سفر مانعی ندارد و با این نذر، روزه و اعتكافش صحیح است ولی احتیاط آن است كه نذر، قبل از شروع مسافرت باشد و صیغهی آن عبارت است از «لله علی ان اصوم فی سفری الی كذا». س : ایا گفتوگو در مورد چیزهای مباح، هنگام اعتكاف جایز است؟ ـ اشكال ندارد. س : در پایان از حضرتعالی تقاضان داریم كه كلامی برای مؤمنان در مورد اعتكاف و نقش آن در تربیت فرد و آثار مثبت آن برای جامعه بیان كنید. با توجه به این كه سخن مبارك شما در كتابچههایی كه هیأت اعتكاف آماده میكنند، منتشر خواهد شد. ـ شابسته است كه مؤمنان بدین نكته توجه داشته باشند كه دایم و در همهی حالات در محضر خداوند هستند، لذا هیچیك از اوامر و نواهی الهی را عصیان نكنند. خداوند همه را به مرضات خود موفق بدارد. آية اللّه‏ العظمى بهجت (رحمت الله علیه) س : آيا اعتكاف به زمانهاى ويژه‏اى اختصاص دارد؟ و بهترين زمان جهت اعتكاف چيست؟ ج : در هر زمانى كه روزه در آن ايام صحيح است اعتكاف نيز جايز و صحيح است و بهترين اوقات اعتكاف، ماه رمضان و برترين اوقات رمضان، دهه آخر آن است. س : اعتكاف به نيابت از ميّت يا حىّ چه حكمى دارد؟ ج : اعتكاف به نيابت از ميّت صحيح است و صحت آن به نيابت از حىّ محل تأمل است. س : آيا در اعتكاف، زن بايد از شوهر خود اجازه بگيرد؟ ج : در صورتى كه اعتكاف او منافى با حق شوهر باشد، اجازه لازم است و با عدم منافات هم احتياط در اجازه است. س : آيا فرزند لازم است كه براى اعتكاف از پدر خود اجازه بگيرد؟ ج : اگر اعتكاف فرزند مستلزم آزار و اذيت آنها باشد، اجازه پدر و مادر لازم است. س : آيا معتكف مى‏تواند از اعتكاف منصرف شود؟ ج : برگشت و انصراف از اعتكاف در واجب معين و هم چنين در غيرمعين، بعد از تمام شدن دو روز جايز نيست و منظور از دو روز، غروب روز دوم است و در صورتى كه هنگام نيّت اعتكاف، شرط رجوع داشته است، مى‏تواند هر وقت خواست از اعتكاف دست بردارد؛ هرچند روز سوم هم باشد. س : مكانهايى همچون بام و زير زمين مسجد كه شك داريم جزو مسجد است يا نه، آيا مى‏توان در حين اعتكاف به آنجا رفت؟ ج : در حال اعتكاف نزول به سرداب (زيرزمين) مسجد و رفتن به بام مسجد جايز است، ولى مقدار اضافى اگر جزئيتش مشكوك باشد، رفتن به آنجا جايز نيست. س : آيا آنچه بر مُحرم حرام است، بر معتكف هم حرام است؟ ج : محرمات احرام بر معتكف حرام نيست، مگر بعضى از محرمات. س : آيا اعتكاف بچه مميّز صحيح است؟ ج : صحيح است. آية اللّه‏ العظمى مكارم شيرازى 1- اعتكاف از مستحبات است ولی به نذر و مانند آن واجب می شود و قصد عبادت شرط است. 2- اعتكاف بیش از سه روز هم جایز است؛ ولی هر گاه دو روز اضافه می كند، روز سوم را برآن بیافزاید(بنابر احتیاط). 3- اعتكاف باید در مسجد جامع باشد و منظور از مسجد جامع، مسجدی است كه قشرهای مختلف مردم شهر در آن شركت دارند، بر خلاف مسجد محل و مسجد بازار كه قشرخاصی درآن شركت می كنند. 4- خارج شده از مسجد عمدا موجب بطلان اعتكاف است و از روز فراموشی نیز بنابر احتیاط، چنین است. 5- اعتكاف برای زنان هم جایز است ولی احتیاط واجب آن است كه از همسرشان اجازه بگیرند. 6- احتیاط آن است كه در اعتكاف برای غیر، قصد اهدائ ثواب كند، خواه حی باشد یا میت، بنابراین می توان به قصد اهدا ثواب كند، خواه حی باشد یا میت بنابراين مي توان به قصد چند نفر نيت را نمود. 7- لازم نیست روزه برای اعتكاف باشد، بلكه می تواند روزه ی ماه مبارك یا روزه ی قضا و مانند آن را به جا آورد، ولی روزه ی استیجاری مشكل است. 8- اعتكاف مسجد را در دو روز اول می توان رها كرد؛ ولی روز سوم رها كردن جایز نیست. 9- بهتر است كه مدت اعتكاف در یك مسجد باشد؛ ولی در دو مسجد متصل به هم مانعی ندارد. 10- در جایی كه مشكوك است جزء مسجد می باشد یا نه، و ظاهر حال گواهی بر چیزی نمی دهد، اعتكاف صحیح نیست. 11- زنان نیز فقط در مسجد می توانند معتكف شوند. 12- كودكان ممیز نیز می توانند اعتكاف كنند. 13- در موارد زیر، شخص اعتكاف كننده می تواند از مسجد خارج شود: الف: براي هر گونه كار ضروري شرعي يا عرفى، مانند رفتن به دستشویی و غسل واجب و تهیه ضروریات . ب: همچنین برای گواهی دادن در دادگاه و نماز جمعه و تشییع جنازه و عیادت مریض ، اما برای هر كار مستحبی جایز نیست. 14- نشستن بر فروش غصبی هنگام اعتكاف موجب بطلان اعتكاف نمی شود، برخلاف محل غصب(مثلا جای دیگران را غصب كند) بنابر احتیاط. 15- جایز است در اعتكاف ، در آغاز نیت، شرط كند كه هرگاه عذر عرفی یا شرعی برای او پیدا شود، بتواند اعتكاف را به هم زند در این صورت هر وقت عذری پیدا شود، می توان آن را به هم زند، حتی در روز سوم . 16- اعتكاف كمتر از سه روز كامل جایز نیست و روز از اول طلوع فجر تا غروب آفتاب است. 17- اعتكاف در شبستان و سرداب و صحن مسجد جایز است. مگر در مواردی كه ثابت شود حیاط جزء مسجد نیست یا ظاهر حال چنین باشد. 18- موارد ذیل بر معتكف حرام است: بوییدن عطریات و بوهای خوش هر چند به قصد لذت نباشد، خرید و فروش، بلكه مطلق تجارت با بودن ضرورت(بنابر احتیاط) ولی پرداختن به امور مباح دنیوی مانند خیاطی و امثال آن اشكال ندارد، جدال بر سر مسائل دینی یا دنیوی به قصد غلبه كردن بر طرف مقابل و اظهار فضیلت، و در این امور فرقی میان شب و روز نیست،... 19- پرداختن به امور دنیوی و مطالعات مربوط به آن برای معتكف جایز است و هر چند بهتر ترك این امور و توجه به عبادات و طاعات می باشد. 20- هرگاه اعتكاف خود را با یكی از امور گذشته باطل كند، اگر به سبب نذر بر او واجب معین بوده باید قضا كند و اگر واجب غیر معین بوده و این امر در روز سوم بوده نیز باید قضا كند و اگر در روز اول بوده لازم نیست قضای اعتكاف واجب فوری نیست، بلكه وقت آن وسیع است. س : در چه مساجدى مى‏توان اعتكاف كرد؟ با توجه به استقبال فوق العاده‏اى كه از مسئله اعتكاف، مخصوصا از سوى جوانان مى‏شود، و سال به سال افزايش پيدا مى‏كند، و شرايطى كه براى مساجدى كه در آن مى‏توان اعتكاف كرد ذكر مى‏كنند، سبب محدوديت هايى شده، دقيقا بفرماييد اعتكاف در چه مساجدى جايز است؟ آيا فقط در مساجد چهارگانه يا در هر مسجد جامعى مى‏توان اعتكاف كرد؟ و منظور از مساجد جامع چيست؟ خواهشمنديم جواب واضحى دهيد تا تكليف اعتكاف كنندگان محترم روشن شود. ج : با مراجعه به ادلّه مسئله و روايات متعدّدى كه در اين باره در منابع روايى وارد شده، روشن مى‏شود كه در تمام مساجدى كه در آن نماز جماعت به طور مرتّب بر پا مى‏شود، اعتكاف جايز است. بنابراين محدوديّت خاصّى در اين گونه مساجد نيست. س : آيا در ايام اعتكاف در مسجد دانشگاه، رفتن به كلاس و شركت در درس ها جايز است؟ ج : جايز نيست. س : گفتگو با تلفن همراه در مسجد در موارد غير ضرورى و مكرر چه صورت دارد؟ ج : در صورتى كه ضررى به اعمال اعتكاف نزند مانعى ندارد ولى بهتر ترك آن در غير موارد ضرورت است. آية اللّه‏ العظمى فاضل لنكرانى رحمه‏الله س : معتكف در روز سوم اعتكاف براى غسل مستحبّى از مسجد خارج مى‏شود، آيا اعتكاف باطل مى‏شود يا خير؟ ج : اعتكاف باطل نمى‏شود. س : آيا در تهران بزرگ در مسجد جامع هر محله مى‏توان اعتكاف كرد؟ ج : يكى از شرايط صحت اعتكاف اين است كه در مسجد جامع باشد، يعنى مسجد عمومى كه محل اجتماع عامه مردم است و اختصاص به اهل يك محله و گروه خاصى نداشته باشد، مثل مسجد اعظم و مسجد امام در قم و مسجد امام و مسجد جمعه در تهران و امثال آن. بنابراين در مسجد بازار و محله‏ها اعتكاف صحيح نيست. س : آيا در حال اعتكاف مى‏توان در صحن و حياط مسجد توقف كرد؟ ج : اگر صحن و حياط مسجد به گونه‏اى است كه در آن نماز مى‏خوانند و صيغه مسجديت بر آن خوانده شده، مثل مسجد امام حسن عسكرى عليه‏السلام در قم، مى‏توان در آن توقف كرد، وگرنه نبايد در آن توقف كرد. س : آيا شخص معتكف مى‏تواند براى شركت در نماز جمعه از مسجد محل اعتكاف خارج شود؟ ج : ظاهرا از مواردى است كه مى‏توان خارج شد؛ ولى بايد حداقل زمان لازم را رعايت كند و در رفت و آمد به احتياط مستحب زير سايه نرود. آية اللّه‏ العظمى سيستانى س : آيا مى‏توان در ايام البيض (اعتكاف)، روزه به نيت قضا گرفت؟ ج : اشكال ندارد. س : آيا مى‏توان براى غسل ام داوود از محل اعتكاف خارج شد؟ بر فرض خروج باعث بطلان اعتكاف مى‏شود؟ و چه احكامى از قبيل قضا و كفاره بر مكلف واجب مى‏شود؟ ج : جايز نيست خارج شود؛ زيرا استحباب آن ثابت نيست و اگر خارج شد كفاره ندارد، ولى اگر نذر كرده باشد بايد دوباره انجام دهد و اگر نذر معين بوده يا در روز سوم بوده، احتياطا بايد قضا كند. برگرفته از : - خیمه :: تیر و مرداد 1386 - شماره 33 و 34 - مبلغان :: تیر و مرداد 1387، شماره 105 - خیمه :: مرداد 1384 - شماره 19 منبع : پایگاه اطلاع رسانی حوزه نت www.hawzah.net[/align]
  3. irsalam

    ضرورت اعتكاف نسبت به امور دنیوی

    ضرورت اعتكاف نسبت به امور دنیوی [align=justify]هیچ گنجی بی دد و بی دام نیست جز به خلوتگاه حق، دل رام نیست انسان در گریز از هوای نفس و فرار از اشتغالات زندگی، در طریقت انس با معبود همواره نیازمند خلوتی است تا در انزوای وجود خویش در آثار صنع پروردگارش با دیده عبرت بیندیشد و با سوز دل و اشك دیده، باطن خود را از زنگار گناهان بشوید و خانه دل را مصفای حضور خالق هستی بخش سازد، و اعتكاف زمینه چنین خلوتی را فراهم می كند و فرصت و مجالی می-دهد برای پرداختن به امور نفس خویش و جلوه گری نور محبت خدا در اعماق سرای وجود انسان، تا انسان بدون دلواپسی از كارهای انجام نشده و وابستگیهای روز مره، خود را در سرای معبود خویش نظاره گر باشد. حضرت صادق(علیه السلام) فرمود: «فِی التَّوْراةِ مَكْتُوبٌ یا ابْنَ آدَمَ تَفَرَّغْ لِعِبادَتی اَمْلاءُ قَلْبَكَ غِنی وَلا آكِلْكَ إِلی طَلَبِكَ وَعَلَی اََنْ اَسُدَّ فاقَتَكَ؛ در تورات نوشته شده است: ای فرزند آدم! برای انجام عبادت من فراغتی به وجود بیاور تا من دل تو را از بی نیازی سرشار سازم و بدون اینكه تو طلب كنی، حاجتت را برآورده كنم و من خود را ملتزم می دانم كه حوائج تو را برطرف نمایم»[1] و نیز آن حضرت نقل نموده كه پیامبر اكرم ـ صلّی الله علیه و آله ـ فرمودند: «أفْضَلُ النّاسِ مَنْ عَشِقَ العِبادَةَ فَعانَقَها وَاَحَبَّها بِجَسَدِهِ وَتَفَرَّغَ لَها؛ با فضیلت ترین مردم كسی است كه عاشق عبادت باشد و با اشتیاق تمام عبادت را به آغوش بكشد و با جسمش آن را دوست بدارد و برای آن فراغتی به وجود بیاورد.»[2] در عصر ما كه زندگی ماشینی و پیچیدگی‏های آن، دیده‏های انسان را به خود خیره كرده، روابط اجتماعی گسترده شده و خلاصه دامنه سرگرمی انسان به جلوه‏ها و مظاهر مادی توسعه یافته است، تاكید بر نقش سازنده اعتكاف، ضرورتی دو چندان می‏یابد، زیرا اعتكاف انس با معشوق است كه زمینه را برای گسستن فرد از سرگرمی‏های پوچ فراهم می‏آورد; انسان را با خداوند پیوند می‏دهد و از آفت‏خدا فراموشی و از خودبیگانگی نگه می‏دارد. اعتكاف در لغت كلمه اعتكاف از «عكف » اخذ شده است كه معانی گوناگونی برای آن ذكر نمودهاند؛ از جمله: محبوس و متوقف كردن چیزی، التزام به یك مكان و اقامت در آن، ملازمت و مواظبت، حبس و توقف.از معانی بالا میتوان نتیجه گرفت كه اعتكاف به معنی اقامت گزیدن در جایی است كه فرد معتكف خود را در آن مكان محبوس كند و این التزام به آنجا ناشی از اهمیت و عظمت آن موضع باشد.[3] پیشینه اعتكاف درستی این عبادت را كه از چه زمانی آغاز شده و كیفیت اجزا و شرایط آن در بدو شكلگیری چگونه بوده است را نمیدانیم. اما همین قدر میدانیم كه خداوند در قرآن به ابراهیم خلیل و پسرش اسماعیل دستور میدهد كه خانه مرا برای طواف كنندگان و معتكفان و نمازگزاران پاك كنید.[4] پس به طور یقین این عبادت در آن زمان وجود داشته و مورد رضایت خداوند نیز بوده است. مرحوم مجلسی به نقل از مرحوم طبرسی آورده است كه «اِنَّ سُلَیمانَ كانَ یعْتَكِفُ فی مَسْجِدِ بَیتِ الْمُقَدَّسِ اَلسَّنَةَ وَالسَّنَتَینِ وَالشَّهْرَ وَالشَّهْرَینِ وَاَقَلَّ وَاَكْثَرَ یدْخِلُ فیهِ طَعامَهُ وَشَرابَهُ وَیتَعَبَّدُ فیهِ؛ براستی سلیمان همیشه در مسجد بیت المقدس به مدت یك سال و دو سال، یك ماه و دو ماه، كمتر و بیشتر، اعتكاف می كرد و غذا و آب خود را به آنجا می برد و در آنجا به عبادت می پرداخت.»[5] حضرت مریم (س) آن گاه كه به افتخار ملاقات با فرشته الهی نایل آمد، از مردم فاصله گرفت و در خلوت به سر برد تا در مكانی خالی و فارغ از هر گونه دغدغه به راز و نیاز با خدای خود بپردازد و چیزی او را از یاد محبوب غافل نكند. مرحوم علامه طباطبائی (ره) در المیزان می‏نویسد: هدف حضرت مریم (س) از دوری نمودن از مردم، بریدن از آنان و روی آوردن به سنت اعتكاف بوده است. [6] برخی از روایات اهل سنت هم نشان می‏دهد كه در دوران جاهلیت هم عملی عبادی به عنوان اعتكاف در میان مردم رایج ‏بوده است. [7] سنت اعتكاف در طول تاریخ كم و بیش در ایران اسلامی نیز برپا میشده، آنچه به صورت مستند وجود دارد این سنت الهی در دوران صفویه به همت بلند شیخ لطف الله میسی و شیخ بهایی در دو پایتخت پادشاهان صفویه، یعنی قزوین و اصفهان، بر پا میشده است ؛ امّا پس از تأسیس حوزه علمیه قم به وسیله ایت الله حائری در جوار حرم مطهر حضرت معصوم)س) سنت الهی اعتكاف رنگ و بوی دیگری به خود گرفت. اعتكاف؛ عمل پسندیده، اما موقّت باید توجه داشت كه اعتكاف، عملی دینی است، اما دین اسلام، دینِ اعتكاف نیست، بلكه دین تلاش، كار و حضور پرشور در اجتماع است؛ بدین معنا كه اسلام، اعتكاف را عملی پسندیده میشمارد، اما به طور موقت، نه دائم! مثلاً مستحب میداند كه فرد چند روز از سال را به اعتكاف بپردازد و از مسجد جامع شهر بیرون نیاید؛ اما موافق آن نیست كه فردی بیشتر عمر خود را در مسجد به سر برد و از آن بیرون نیاید؛ همچنین موافق نیست فردی به جای تلاش برای تأمین معاش و حیات مادّی و معنوی، شبانهروز به اعتكاف بنشیند. در اسلام، اعتكاف امری موقتی است نه دائم! این‏گونه است كه میگوییم اسلام دین اعتكاف نیست، هرچند اعتكاف در اسلام وجود دارد. میمون بن مهران میگوید: در خدمت حسن بن علی(علیه السّلام) نشسته بودم كه مردی آمد و عرض كرد: ای پسر رسول خدا! فلانی از من مبلغی پول طلبكار است و میخواهد مرا حبس كند. امام فرمود: به خدا من پولی ندارم كه بدهكاری تو را بپردازم. پس با آن مرد سخن گفت. میمون میگوید: امام كفشهای خود را پوشید. من عرض كردم: ای پسر رسول خدا، فراموش كردید كه در حال اعتكاف هستید؟ حضرت فرمود: فراموش نكردهام، اما از پدرم شنیدم كه از قول جدم رسول خدا(ص) فرمود: هركه در راه برآوردن نیاز برادران مسلمان خود بكوشد، چنان است كه نه هزار سال، روزهدار و شب‏زندهدار، خدا را عبادت كرده باشد.[8] آنچه از این روایت برمیاید این است كه مؤمنان در عین اهتمام به اعتكاف، نباید از تلاشهای اجتماعی و كوشش برای برآوردن نیازهای همگان دریغ ورزند. پس دین اسلام، دین تلاش اجتماعی و كوشش فردی است. خاستگاه شرعی اعتكاف اعتكاف از داخل شرع و شریعت سر برمیآورد و خاستگاه درون‏دینی دارد؛ یعنی بر طبق موازین شرعی و برآمده از آن است، به خلاف عزلتهای صوفیانه كه در بسیاری از مواقع برآمده از نفس افراد و سلیقهها و برداشتهای آنان است، تا آنجا كه گاه، آنان خود اعتراف میكنند كه راه آنها از شریعت جداست و به طریقت نزدیك است! و آشكار است كه بین فعلی كه منشأ آن، فرمان پروردگار باشد و فعلی كه منشأ آن خواهشهای نفسانی باشد، تفاوت بسیار وجود دارد. اعتكاف و توجه به جایگاه محوری مسجد در صدر اسلام و حتی قرون بعد از آن، مسجد جایگاه خاصی داشته است: محل ارسال پیامهای حكومتی و اعلانهای مختلف، محل تصمیمگیریهای مهم در شهر، محل دادخواهی افراد، محكمه‏ی قضات، محل خواندن صیغههای ازدواج و طلاق، محلّ برگزاری نماز جمعه و ... از این رو معتكف در مسجد (بویژه اینكه این اعتكاف در مسجد جامع شهر بوده) از اخبار و اطلاعات غافل نمیشده و از زندگی اجتماعی دور نبوده است؛ به خلاف گوشهگیریهای صوفیانه كه گاه در خانقاه (و به دور از مردمان) انجام میگرفته است. قرآن در یك آیه ای به احكام اعتكاف در مسجد پرداخته و می فرماید;وَلا تُباشِرُوهُنَّ وَاَنْتُمْ عاكِفُونَ فِی الْمَساجِدِ تِلْكَ حُدُودُ اللهِ فَلا تَقْرَبُوها كَذلِكَ یبَینُ اللهُ آیاتِهِ لِلنّاسِ لَعَلَّهُمْ یتَّقُون «و در حالی كه در مساجد به اعتكاف پرداخته اید، با زنان آمیزش نكنید. این مرزهای الهی است؛ پس به آن نزدیك نشوید! خداوند این چنین آیات خود را برای مردم روشن می سازد، باشد كه پرهیزگار گردند.»آیه فوق علاوه بر بیان یكی از احكام اعتكاف، این مسئله را بیان می كند كه اعتكاف اختصاص به مسجد-الحرام و یا مسجد النبی ندارد؛ بلكه در مساجد دیگری نیز می توان اعتكاف كرد. فوائد اعتكاف بیان فلسفه و ثمرات عبادت، باعث تشویق ‏و تقویت انگیزه می‏شود; لذا زیبنده است كه‏فایده‏های متعدد اعتكاف برای همگان - به‏ویژه معتكفان - بازگو شود. فوائدی از قبیل:تزكیه روح، ازدیاد ایمان و تقوا، كسب ثواب‏عظیم، نورانیت و نشاط قلبی، گشوده شدن ‏عقده‏های درونی و رسیدن به آرامش و امید،هدفمند شدن زندگی، كسب معارف و علوم،تقویت اراده و صبر، گسترش محبت،عطرآگین شدن فضای زندگی، و در یك كلام،تقویت و گسترش ارزشها و...... اعتكاف؛ فرصتی برای تفكر از اهداف اعتكاف، تفكّر بوده است. زندگی روزمره و اشتغال به آن، گاه فرد را دچار غفلت میكند و اعتكاف، فرصت خوبی برای تفكّر است تا اینكه انسان از حالت غفلت خارج شود و هوشیارانه به زندگی خود ادامه دهد، این عنصر در رهبانیت مسیحی و زندگی صوفیانه كمتر لحاظ میشود. آری، اعتكاف سنت حسنهای است كه فرد را از غفلت خارج می‏سازد و عزم او را در حیات اجتماعی جدیتر می‏نماید و شخص درصدد جبران گذشته براید. اعتكاف، فرصت خوبی برای اعتراف است. چنان كه نظامی گنجهای گفته است: فلسفه اعتكاف همه عبادات در یك هدف كلی مشتركند، اما برای هر یك از آنها اهداف جداگانهای نیز باید وجود داشته باشد. در غیر اینصورت، دلیلی نداشت تا به صورتهای گوناگونی در ایند. حال سؤال اینجاست كه هدف از تشریع اعتكاف چیست؟ و اعتكاف چه هدفی را دنبال میكند؟ اعتكاف عملی است مركب از چند عبادت. پس در یك نگاه اهداف عبادت، در اعتكاف هم منظور گردیده است. پس در اعتكاف نیز همان اهداف نماز، روزه، نماز شب، حضور در مسجد، دعا، توبه و استغفار مورد توجه قرار گرفته است. از مجموعه این عبادات میتوان هدفی دیگر نیز در نظر گرفت كه آن تمرین انقطاع از غیر خداوند است. معتكف در طول مدت اعتكاف از همه تعلقات دنیایی میبرد و تمام وقت به عبادت میپردازد. او در این مدت از مسجد كه خانه خداست، به خانه خود و دیگران نمیرود. كلامی غیر از قرآن و دعا و نماز به زبان جاری نمیكند. معتكف اراده خود را در مسیر اراده خدا قرار میدهد و در طول روز به خاطر او، دست از خوردن و آشامیدن میكشد و به روزهداری قیام میكند. پس هدف از اعتكاف، همان است كه در مناجات شعبانیه از خداوند میخواهیم: الهی هب لی كمال الانقطاع الیك؛ خدایا! به من نهایت بریدگی وابستگی از غیر خودت را هدیه نما. ارزش معنوی اعتكاف انقطاع از مادیات و امور دنیوی و ملازمت مسجد و دوام ذكر و عبادت خدا، به تنهایی و بدون اعتكاف نیز دارای ارزشی والا و اهمیتی فراوان است كه در این زمینه آیات، روایات و احادیث زیادی را با چنین مضمونی می‏توان یافت، اما اهمیت اعتكاف به طور مشخص در قرآن و احادیث مورد تاكید قرار گرفته است. مقابله با تهاجم فرهنگ بیگانه در فرهنگ اسلامی روی آوردن به اعتكاف، علاوه بر بهره برداری از فیض معنوی آن، جهاد مقدس نیز هست; زیرا این مراسم عبادی، معنوی، نقش بسیار مهمی در رویارویی با نفوذ فرهنگ بیگانه ایفا می‏كند. جوانی كه در مراسم اعتكاف، طعم شیرین ایمان و انس با خداوند را می‏چشد، لذت‏های مادی و شهوانی در دیدگانش، حقیر و بی‏ارزش می‏شود وبه آسانی در گرداب فساد و باورهای ضد دینی گرفتار نمی‏شود. از سوی دیگر، چنین مراسمی خود پیامی عملی و درسی عبرت‏آمیز برای مردم است. حضور جمعی از مؤمنان در مسجد برای عبادت، در حقیقت نوعی دعوت به خداپرستی و دین مداری است و آثار سازنده‏ای بر جامعه خواهد داشت، از همین رو، در رویارویی با تهاجم فرهنگی دشمن نباید نقش مؤثر سنت هایی كه در باور عمومی مردم ریشه‏های عمیق دارند، نادیده گرفته شود. بی‏تردید مساجد، حسینیه‏ها، تكایا، هیئت‏های مذهبی، زیارت و اعتكاف، نقش مهمی در تربیت جامعه و گسترش فرهنگ دینی ایفا كرده و می‏كنند. این مقوله‏ها با آثار مثبت جانبی كه دارند، اهرم‏های توانمندی در مقابله با فرهنگ بیگانه‏ می باشند. آثار اعتكاف آثار اعتكاف را میتوان از سه جهت مورد مطالعه قرار داد: الف) آثار اخروی 1:آمرزش گناهان: اگر انسان در طول مدت اعتكاف موفق به توبه شود و رضایت خدا را جلب كند، به راحتی غفران الهی را برای خود كسب مینماید و خود را در صف نیكان جای میدهد؛ زیرا این وعده الهی است كه میفرماید: « قل یا عبادی الذین اسرفوا علی انفسهم لاتقنطوا من رحمة الله إن الله یغفر الذنوب جمیعاً انّه هو الغفور الرحیم.» بگو: ای بندگان من كه بر نفسهای خویش اسراف نمودید، از رحمت خدا مأیوس نشوید. بهراستی كه خداوند همه گناهان را میبخشد و بهراستی كه او غفور و رحیم است. من اعتكف ایماناً و احتساباً غفر له تقدم من ذنبه؛ اعتكاف از روی ایمان و یقین، باعث مغفرت او میشود. 2:نزدیكی به خدا: قرب الهی اثر دیگر اعتكاف است؛ یعنی همان فلاح و رستگاری كه انسان به وسیله عبادت آن را میجوید. در حدیث معراج، خداوند از پیامبر خود سؤال میكند: ای احمد! ایا میدانی در چه هنگام بنده به مقام قرب من نایل میشود؟ بعد در جواب میفرماید: زمانی كه گرسنه یا در حال سجده باشد. در جایی دیگر در همین حدیث شریف خداوند میپرسد: آیا از گرسنگی و سكوت و خلوت مطلع هستی؟ سپس جواب میدهد كه یكی از آثار آن، تقرب بنده است به سوی من ( خدا). گرسنگی، سجده، از غیر كلام خدا سخن نگفتن و خلوت، همگی در اعتكاف جمع هستند و با این عمل به خدای سبحان تقریب میجوید. 3: جلب محبت خدا: یكی از آثار برجسته اعتكاف، حب به خداوند تبارك و تعالی است: « و الذین آمنوا اشد حباً لله »؛ آنانكه ایمان آوردهاند، به شدت خدا را دوست دارند. 4: تحصیل بهشت الهی: از جمله آثار عبادت، رسیدن به بهشت و بهرهمندی از نعمتهای آن است: « وَ الَّذِینَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حَفِظونَ، و كسانى كه دامن خود را حفظ مى‏كنند».[9] بی شك اگر معتكف بتواند در ایام اعتكاف آن طور كه باید و شاید رفتار نماید و رضایت حق تعالی را جلب كند، به درجاتی كه برای مؤمنان در نظر گرفته شده، خواهد رسید. خداوند در قرآن میفرماید:« وَعَدَ اللَّهُ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِنَتِ جَنَّتٍ تجْرِى مِن تحْتِهَا الأَنْهَرُ خَلِدِینَ فِیهَا وَ مَسكِنَ طیِّبَةً فى جَنَّتِ عَدْنٍ وَ رِضوَنٌ مِّنَ اللَّهِ أَكبرُ ذَلِك هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ، خداوند به مردان و زنان با ایمان باغهایى وعده داده است كه از زیر [درختان‏] آن نهرها جارى است. در آن جاودانه خواهند بود، و [نیز] سراهایى پاكیزه در بهشتهاى جاودان [به آنان وعده داده است‏] و خشنودى خدا بزرگتر است. این است همان كامیابى بزرگ.»[10] همانطور كه در این ایه آمده، علاوه بر بهشت و نعمات الهی، رضوان خدا كه بالاترین نعمتهاست، نصیب مؤمن خواهد شد. ب) آثار دنیوی 1: تقویت اراده: از آثار حتمی اعتكاف در زندگی فردی انسان، تقویت اراده آدمی است. كسی كه مدتی برخلاف خواست درونی خویش خود را در محلی حبس و از بسیاری از امور غیر عبادی كه به طور طبیعی تمایل به آنها دارد، پرهیز نماید، همین خویشتن داری تمرینی است برای اجتناب از بسیاری خواهشهای نفسانی دیگر. برخورداری انسان از اراده قوی نه تنها در مسائل اخلاقی و دینی بسیار مهم است، بلكه نقش آن در امور روزمرّه زندگی هم بر كسی پوشیده نیست. 2: انس با معنویات: در پرتو اعمالی چون اعتكاف، كمكم ارتباط روانی بین انسان و مسجد، قرآن، نماز، نماز شب و ادعیه به وجود میاید؛ به نحوی كه انسان مشتاق ارتباط با این امور میشود و دوری از آنها برایش سخت میگردد. 3:دوری از غفلت: اعتكاف در بردارنده عباداتی چون نماز است و نماز ذكر خداوند به شمار میرود و غفلت را میزداید؛ از این رو، اعتكاف باعث دوری از غفلت میشود؛ غفلتی كه اگر به ذكر مبدل نگردد، موجبات سقوط آدمی را فراهم میآورد:« اقترب للناس حسابهم و هم فی غفلة معرضون»؛ رسیدگی به حساب انسانها، نزدیك شد و مردم در غفلت بهسر میبرند.» 4 :تواضع و فروتنی: اگر انسانها بتوانند در طول اعتكاف، خود را به دروازههای معرفت الهی برسانند و خود را در دایره بیكران هستی كوچك ببینند، استكبار و غرور از آنان رخت بر میبندد و دیگر در مقابل همنوع خود تكبر نمیورزد؛ بلكه فروتنی را پیشه خود خواهد ساخت. ج) آثار اجتماعی 1 :كاهش جرم و فساد: به عقیده جرم شناسان، بسط و گسترش مسائل معنوی باعث كم شدن جرم و فساد در جوامع میگردد. اعتكاف در این میدان میتواند نقش مهمی را ایفا كند؛ زیرا مشتمل بر چند عبادت است و آثار معنوی ویژهای حتی بر افراد غیر معتكف بر جا میگذارد. 2: آشنایی و برقراری ارتباط دوستانه: حضور مؤمنان شهر در یكجا، فرصتی است كه یكدیگر را بشناسند و ارتباط دوستانه پیدا كنند و از آثار اخوت اسلامی برخوردار شوند. این اثر را به راحتی میتوان از لابه لای خاطرات منتشر شده معتكفان به دست آورد. با توجه به همه آثار و اهدافی كه در باره اعتكاف ذكر شد، باید دقت شود كه این عمل فی نفسه از مستحبات دین اسلام می باشد و كسانی كه توان و وقت كافی برای اعتكاف دارند ، ممدوح و یك عمل خدا پسندانه است. وگرنه هر نوع كاری را با نام و یاد خداوند و برای رضایت خداوند انجام دهیم، حتی كار كردن برای بدست آوردن معیشت زندگی و خانواده هم كه باشد ، به خودی خود طاعت و عبادت محسوب می شود و اجر و پاداش آن نزد پروردگار محفوظ است. [/align] پي نوشتها: [1] اصول كافی، ج 2، ص83. [2] بحار الانوار، بیروت، ج70، ص 252؛ [3] مجله سروش وحی ، مرداد و شهریور 1384، شماره 18 [4] سوه بقره، آیه 125 [5] بحار الانوار، همان، ج 14، ص 141. [6] علامه طباطبائی، المیزان، ج‏14، ص‏34. [7] سید مرتضی، المسائل الناصریات، ص‏119. [8] من لایحضر الفقیه، ج 2، ص 189. [9] سوره مؤمنون آیه 5 [10] سوره توبه آیه 72. منبع:پایگاه اطلاع رسانی حوزه نت www.hawzah.net
  4. irsalam

    ريشه های تاريخی اعتكاف در قرآن

    ريشههای تاريخی اعتكاف در قرآن [align=justify]مسئله اعتكاف ريشه در تاريخ قبل از اسلام داشته به طوری كه قرآن كريم در موارد زيادی از اين اصطلاح برای ديگر اديان استفاده كرده است. «اعتكاف»، مصدر باب افتعال از ريشه «ع ـ ك ـ ف» به معناى محبوس كردن و روىآوردن به چيزى است. راغب گويد: «اعتكاف به معناى روى آوردن و ملازمت با چيزى، همراه با تعظيم آن است و در اصطلاح فقه، عبارت از توقف در مسجد به قصد عبادت است. واژه اعتكاف در قرآن نيامده، ولى مشتقات ماده «عكف» از ثلاثى مجرد به صورت اسم فاعل 7 بار و در شكل اسم مفعول و مضارع هر كدام يك بار آمده است. در رابطه با پيشينه اين مسئله بايد گفت كه از برخى آيات قرآن برمىآيد كه اين عبادت در اديان توحيدى پيشين نيز مطرح بوده و پيامبران الهى و موحدان گاه براى راز و نياز با خداوند، مدتى از زندگى و جامعه دورى مىگزيدند و به مسجدالحرام يا معابد ديگر پناه مىبردند و مدتى خود را براى عبادت با خدا و راز و نياز با او محبوس مىكردند. از جمله آيه 125 سوره مباركه «البقرة» است كه خداوند در آن به ابراهيم و فرزندش اسماعيل، فرمان مىدهد تا مسجدالحرام را براى طواف كنندگان و معتكفان پاكيزه كنند: «وَعَهِدْنَا إِلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ أَن طَهِّرَا بَیْتِیَ لِلطَّائِفِينَ وَالْعَاكِفِينَ». از اين آيه، افزون بر اينكه استفاده مىشود سنت اعتكاف در شريعت حضرت ابراهيم(علیه السلام) بوده. اهميت فوقالعاده اين عبادت در شريعت آن حضرت و ديگر اديان توحيدى كه نشأت گرفته از شريعت ابراهيم(علیه السّلام) است نيز فهميده مىشود؛ زيرا خداوند از سویى دو پيامبر خود را مأمور كرده است تا مقدمات اين عبادت را فراهم سازند و از سوى ديگر، خانه خود را كه بهترين مكان در روى زمين است، جايگاه اين عبادت قرار داده است. شايد بتوان اقامت و عبادت مريم(س) در مسجدالاقصى را نيز از مصاديق اعتكاف برشمرد؛ زيرا مادر آن حضرت نذر كرد كه مريم را وقف عبادت خدا كند «إِذْ قَالَتِ امْرَأَةُ عِمْرَانَ رَبِّ إِنِّی نَذَرْتُ لَكَ مَا فِی بَطْنِی مُحَرَّرًا...» (آلعمران/35) و پس از بلوغ، سرپرست او (زكريا(علیه السّلام)) براى وى جايگاهى در مسجدالاقصى آماده كرد، تا به عبادت بپردازد. سپس مريم در مسجد اقامت گزيد و به عبادت پرداخت كه از نزد خدا با طعامهاى بهشتى پذيرایى مىشد «كُلَّمَا دَخَلَ عَلَیْهَا زَكَرِیَّا الْمِحْرَابَ وَجَدَ عِندَهَا رِزْقًا قَالَ یَا مَرْیَمُ أَنَّى لَكِ هَذَا قَالَتْ هُوَ مِنْ عِندِ اللّهِ» (آلعمران/37) از برخى آيات استفاده مىشود كه توقف نزد بتها و عبادت آنها، در آيينهاى بتپرستى نيز رواج داشته است. در آيه 52 سوره مباركه انبياء حضرت ابراهيم(علیه السّلام)، «آزر» و قومش را به سبب عبادت بتها و ملازمت با آنها نكوهش كرده است «إِذْ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوْمِهِ مَا هَذِهِ التَّمَاثِيلُ الَّتِی أَنتُمْ لَهَا عَاكِفُونَ». در معناى «عاكفون» گفتهاند كه بتپرستان در بتكدهها ملازم بتها بودند و آنها را عبادت مىكردند. آيه 138 سوره مباركه اعراف گزارش كرده كه بنىاسرائيل پس از عبور از دريا با بتپرستانى مواجه شدند كه سر بر آستان بتان خود داشتند: «وَجَاوَزْنَا بِبَنِی إِسْرَائِيلَ الْبَحْرَ فَأَتَوْاْ عَلَى قَوْمٍ یَعْكُفُونَ عَلَى أَصْنَامٍ لَّهُمْ...»، همچنين در آيه 91 سوره مباركه طه، داستان بنىاسرائيل آمده است كه پس از رفتن موسى(علیه السّلام) به كوه طور، در اطراف گوساله سامرى وقوف كرده و به پرستش پرداختند: «قَالُوا لَن نَّبْرَحَ عَلَیْهِ عَاكِفِينَ حَتَّى یَرْجِعَ إِلَیْنَا مُوسَى». در اسلام نيز همچون شرايع پيشين، سنت اعتكاف وجود داشته و مسلمانان به اين عبادت ترغيب و تشويق شدهاند، از آيه 187 سوره مباركه بقره كه در آن به برخى احكام اعتكاف اشاره شده است «وَلاَ تُبَاشِرُوهُنَّ وَأَنتُمْ عَاكِفُونَ فِی الْمَسَاجِدِ» نيز آيه 125 سوره مباركه بقره مشروعيت اين عمل در اسلام استفاده مىشود. همچنين از رواياتى كه به جا آوردن اين عمل را به پيامبر اسلام(صلّی الله علیه و آله و سلّم)مستند مىكند و مزد و پاداش فراوانى براى آن برشمرده است نيز جواز، بلكه استحباب آن در اسلام استفاده مىشود. از جمله در روايتى آمده كه پيامبر پس از ورود به مدينه، ابتدا در دهه نخست ماه مبارك رمضان و سپس در دهه دوم و در سال ديگر در دهه سوم، در مسجد اعتكاف كردند و از آن پس پيوسته در سومين دهه ماه رمضان، معتكف مىشدند. اعتكاف به نظر فقهاى اسلامى در همه ايام سال به جز روزهایى كه در آن روزه حرام شده جايز است، هرچند در ماه رمضان، به ويژه در دهه پايانى آن، افضل است. منابع: «اعتكاف»، نوشته فتاح آقازاده؛ مفردات، راغب اصفهانی، تحقيق نديم مرعشلی، انتشارات مرتضوی. منبع : پایگاه اطلاع رسانی حوزه نت www.hawzah.net [/align]
×
×
  • اضافه کردن...