رفتن به مطلب
لطفا جهت استفاده از تمام مطالب ثبت نام کنید ×
انجمن های دانش افزایی چرخک
لطفا جهت استفاده از تمام مطالب ثبت نام کنید

چرا و چگونه نمک یددار مصرف کنیم؟


ارسال های توصیه شده

چرا و چگونه نمک یددار مصرف کنیم؟

 

Photo_Irsalam.ir_17.jpg

 

[align=justify]ید یک عنصر حیاتی برای زندگی انسان است که به صورت عمده در خاک یافت میشود. البته خاک بسیاری از مناطق جهان حاوی مقادیر کافی از این ماده مغذی ضروری نیست و لذا محصولات کشاورزی و فرآورده های دامی این مناطق، دچار کمبود ید هستند. بدین ترتیب رژیم غذایی انسانها که به این منابع وابسته است نیز به مقدار کافی ید نخواهد داشت.

 

مقدار ید مورد نیاز یک فرد بالغ به طور متوسط ۱۵۰ میکروگرم در روز است (یک مقدار جزئی که میتواند به اندازه سر سوزن باشد) و مقدار مورد نیاز ید در تمام طول عمر متوسط انسان یک قاشق چایخوری است. ید به خصوص در اوایل دوران کودکی، بلوغ، حاملگی و شیردهی، به دلیل افزایش نیاز فیزیولوژیک بدن، بیشتر مورد نیاز است و دریافت مقدار کافی آن اهمیت حیاتی دارد.

 

گواتر حداقل اختلالی است که در اثر کمبود ید به وجود می آید. فرد مبتلا به گواتر به سرعت خسته میشود و فعالیت کمتری نسبت به افراد طبیعی دارد. در دوران بارداری در صورتی که جنین به مقدار کافی ید دریافت نکند، مغز در حال رشد او قادر به ایجاد شبکهای متراکم از ارتباطات سلولهای مغزی نخواهد بود و توانایی ذهنی او قربانی حفظ حیات میشود. در مناطقی که با کمبود شدید ید مواجه هستند کودکان از عقب ماندگی شدید ذهنی رنج می برند.

 

حتی در مناطقی که کمبود ید، شدت زیادی نداشته باشد نیز کودکان دچار کاهش ۱۰ تا ۱۵ درصدی در قدرت یادگیری میشوند. مشکل کاهش ظرفیت ذهنی ناشی از کمبود ید معمولا نامشهود است و تمامی کودکان شاغل به تحصیل در مناطقی که با کمبود ید مواجه است دچار افت تحصیلی میشوند و تعداد اندکی از آنان قادر به ادامه تحصیل خواهند بود.

 

به همین دلیل اختلالات ناشی از کمبود ید به عنوان مهمترین عامل قابل پیشگیری معلولیتهای ذهنی در جهان شناخته شده است. اکثر اختلالاتی که در اثر کمبود ید به وجود میآیند دائمی و غیرقابل برگشت هستند. حتی کمبود ید در حیوانات اهلی و دامها باعث سقط جنین و نازایی میشود و در دامداریها صدمات اقتصادی جبرانناپذیری به بار می آورد.

 

پیشگیری از اختلالات ناشی از کمبود ید به منظور مبارزه با اختلالات ناشی از کمبود ید باید مقادیر ناچیزی از این عنصر را به رژیم غذایی روزانه افزود. این کار به بهترین نحو و با کم ترین هزینه با یددار کردن نمک مصرفی انسان و دام انجام میشود. یددار کردن نمک های مصرفی به عنوان بهترین روش ید رسانی در بسیاری از کشورهای جهان به کار رفته است. امروزه حدود ۷۰ درصد از خانوارهای جهان به نمک یددار دسترسی دارند و یددار کردن جهانی نمک باعث خواهد شد که هر ساله مغز نود میلیون نوزاد در برابر کاهش چشم گیر قدرت یادگیری محافظت شود.

نحوه مصرف و نگهداری نمک تولیدکنندگان نمک یددار در کشور یکی از ایفاکنندگان نقش در پیشبرد برنامه مبارزه با اختلالات ناشی از کمبود ید هستند. در حال حاضر تعداد ۱۸ واحد تولیدکننده نمک مجهز به سیستم تصفیه نمک و ۱۵ واحد نیز دارای سیستم شستشوی نمک وجود دارد. تولیدکنندگان نمک برای راه اندازی سیستم تصفیه نمک با یکدیگر رقابتی سازنده داشته و روز به روز به تعدادشان افزوده میشود. نمک تصفیه، نمکی است کاملا بهداشتی که ناخالصی های آن طی مراحل فرآیند تصفیه (کریستالیزاسیون مجدد) حذف شده است.

 

ناخالصی های نمک معمولا به دو صورت محلول و نامحلول وجود دارد. موادی مانند شن، ماسه یا خاک که حین استخراج وارد نمک میشوند از ناخالصی های نامحلول و کلسیم، منیزیم، سولفات و فلزات سنگین نظیر سرب، جیوه، آرسنیک و کادمیوم از ناخالصیهای محلول نمک محسوب میشوند.

 

وجود این ناخالصیها در نمک میتواند منجر به بروز ناراحتی های گوارشی، کلیوی، کبدی و حتی ممانعت در جذب آهن شود، به همین منظور در کشور استاندارد نمک تصفیه شده تدوین و به تصویب رسیده است و به موجب این استاندارد کارخانه های تولیدکننده نمک ملزم هستند نمک را با رعایت درجه خلوص و دیگر مشخصات آن تولید و عرضه کنند. به طور کلی توصیه میشود که نمک به مقدار کم مصرف شود و همان مقدار کم نیز نمک تصفیه شده یددار باشد.

 

نمک های تصفیه شده یددار به دلیل خلوص بالا میزان ید را بهتر و به مدت بیشتری حفظ می کنند. نمکهای یددار نباید به مدت طولانی در معرض نور خورشید یا رطوبت قرار گیرند چرا که ید خود را از دست میدهند. بهتر است نمک یددار را در ظروف بدون منفذ پلاستیکی، چوبی، سفالی یا شیشهای رنگی با سرپوش محکم نگهداری کرد. همواره باید به تاریخ مصرف نمک و وجود پروانه ساخت از وزارت بهداشت و قید عبارت تصفیه شده بر روی بستهبندی دقت کرد.

 

کمبود ید در ایران تحت کنترل قرار گرفته است ایران کشوری موفق در کنترل و پیشگیری از اختلالات ناشی از کمبود ید بوده است. براساس تصمیم دولت در سال ۱۳۷۳ کلیه نمکهای مصرفی خانوارهای ایرانی در کشور یددار شده و در بین کشورهای منطقه مدیترانه شرقی، ایران نخستین کشوری است که اقدام به بررسی کشوری گواتر و تولید و توزیع نمک یددار در سطح جامعه کرده است.

 

در حال حاضر بیش از نود درصد خانوارهای ایرانی از نمک یددار استفاده میکنند و بر اساس آخرین بررسی کشوری در سال ۱۳۸۰ میزان شیوع گواتر به نحو چشمگیری کاهش یافته است، به طوری که از ۵۲ درصد در سال ۱۳۷۵ به ۸/۹ درصد در سال ۱۳۸۰ رسیده است. در سال ۱۳۷۵ کشورمان با احراز دو شاخص عمده تحت عناوین مصرف بیش از نود درصد خانوارها از نمک یددار و بالاتر بودن میانه ید ادرار از ده میکروگرم در دسیلیتر در دانش آموزان مدارس از نظر استانداردهای سازمان جهانی بهداشت در حد مطلوب بوده است و به عنوان کشور عاری از اختلالات ناشی از کمبود ید در منطقه شناخته شده است.

 

دست اندرکاران سلامت جامعه علی الخصوص دفتر بهبود تغذیه جامعه معاونت سلامت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی معتقدند، برای اینکه با مشکل اختلالات ناشی از کمبود ید مواجه نشویم بر مصرف نمک یددار تصفیه شده در برنامه غذایی روزانه افراد تاکید کردند هر چند برای پیشگیری از بیماریهای قلبی - عروقی و افزایش فشارخون، مصرف کم نمک توصیه شده است اما همان مقدار کم باید از نمک یددار باشد تا ید مورد نیاز بدن تامین و نمک مصرفی نیز حتما از نوع تصفیه شده انتخاب شود تا عوارض احتمالی ناشی از وجود ناخالصی ها در نمک را از میان بردارد. رعایت این نکات مهم در سلامت تغذیهای مردم اثرات جدی و همیشگی داشته و با در نظر گرفتن شیوههای صحیح زندگی میتواند موجب شادابی، سلامت و بهبود تغذیه جامعه شود.

[/align]

لینک به دیدگاه
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

به گفتگو بپیوندید

هم اکنون می توانید مطلب خود را ارسال نمایید و بعداً ثبت نام کنید. اگر حساب کاربری دارید، برای ارسال با حساب کاربری خود اکنون وارد شوید .

مهمان
ارسال پاسخ به این موضوع ...

×   شما در حال چسباندن محتوایی با قالب بندی هستید.   حذف قالب بندی

  تنها استفاده از 75 اموجی مجاز می باشد.

×   لینک شما به صورت اتوماتیک جای گذاری شد.   نمایش به صورت لینک

×   محتوای قبلی شما بازگردانی شد.   پاک کردن محتوای ویرایشگر

×   شما مستقیما نمی توانید تصویر خود را قرار دهید. یا آن را اینجا بارگذاری کنید یا از یک URL قرار دهید.

×
×
  • اضافه کردن...