رفتن به مطلب
لطفا جهت استفاده از تمام مطالب ثبت نام کنید ×
انجمن های دانش افزایی چرخک
لطفا جهت استفاده از تمام مطالب ثبت نام کنید

ارسال های توصیه شده

اصطلاح ”ارزش“ (Social Value) به همان اندازهٔ واژهٔ ”نهاد“ (Value) و ”نظام اجتماعی“ (Instituion) دارای اهمیت است. واژه ارزش مانند بسیاری از واژههای جامعهشناسی دارای معانی بیشماری است. وجه مشترک تعریف ارزش از نظر بسیاری از جامعهشناسان و مردمشناسان آن است که:

”ارزشها عبارت از نتیجهٔ غائی هدف و مقاصد کنش اجتماعی است. ارزشها چندان مربوط به اصول موجود نیست بلکه مربوط به اصول آرمانی است.

یعنی در حقیقت ارزشها، گویای ”احکام اخلاقی“ است.

”ژان کازنو“ مردمشناس فرانسوی مینویسد: ”عقاید، هنجارها، شناسائیها، فنون و اشیاء مادی که افکار و گرایشها در پیرامون آن شکل گرفته و به تجربه رسیدهاند، ارزشهای اجتماعی یک گروه را تشکیل میدهند“.

در اصطلاح جامعهشناسی نیز ارزشهای اجتماعی عبارت از چیزهائی است که موضوع پذیرش همگان است. ارزشهای اجتماعی واقعیتها و اموری را تشکیل میدهند که مطلوبیت دارد و مورد درخواست و آرزوی اکثریت افراد جامعه است...

ezdevaj6.jpg

. در همین رابطه ”اگ برن“ و ”نیم کف“ مینویسند: ”ارزش اجتماعی واقعه

یا امری است که مورد اعتناء جامعه قرار دارد. ارزش اجتماعی، انگیزهٔ گرایشهای اجتماعی میشود و گرایشهای اجتماعی، تمایلات کلی هستند که در فرد بهوجود میآیند و ادراکات، عواطف و افعال او را در جهتهای معینی به جریان میاندازد“.

ارزش اجتماعی بهعنوان پدیدهٔ برتر که انکار کردن آن غیرممکن است و به افراد تحمیل میشود، در عمل هریک از جنبههای روابط اجتماعی را مورد بررسی قرار میدهد.

درستی، نادرستی، زشت و زیبا، نیک و بد، شرافتمندانه و ننگبار، خاموشی، پرحرفی، خونسردی، شغل، دموکراسی، عشق، صداقت، امانت، شعر، نقاشی، موسیقی و سایر هنرها، آداب و رسوم اعتقادات، دانستنیهای عامه، ثروت و مالکیت، پول و اموال، خانه و مسکن، مهریه، جهیزیه، شیربهاء، ازدواج، ازدواج کردن، آینه عروس، دزدی کردن، تحصیل کردن و باسواد بودن، مدرک تحصیلی بالا داشتن، جوان و پیر بودن، دختر یا زن بودن، پدر و مادر بودن، سلام و تعارف کردن، محبت کردن، سلامت، تخصص و مهارت داشتن، ایمان و تقوی، نماز خواندن و روزه گرفتن، اعمال نیک و بد انجام دادن، خوب راه رفتن، بد راه رفتن، تو خجالت نمیکشی، این کار که تو کردی زشت است و... هرکدام در جوامع مختلف ”ارزشگذاری“ شده است و کم و بیش ارزش اجتماعی محسوب میگردد.

بنابراین ارزشهای اجتماعی شامل همهٔ چیزهای مطلوب یا نامطلوب، مناسب یا نامناسب است که مورد علاقه، توجه و احترام انسانها است. هر امری و هر چیزی اعم از مادی یا معنوی که در جامعه دارای قدر و قیمت باشد و نیازهای مادی و معنوی انسان را برآورده کند یا هرچیز گرانبها و سودمند از جملهٔ ارزشهای اجتماعی است.

به عبارت دیگر هرچیزی که مفید، خواستنی و بالاخره مورد تحسین گروه است ارزش اجتماعی میباشد. بر این اساس ارزشها تمام شئون زندگی اجتماعی را در بر میگیرد و امری یا چیزی وجود ندارد که دارای ”ارزش“ نباشد.

ارزشها زیربنای هنجارها، نهادها و ساخت اجتماعی را تشکیل میدهند. چارچوبهای هستند برای مشروع ساختن رفتارهای انسانی، ارزشها به فرهنگ کلی و جامعه مفهوم و معنی میبخشند و وقتی مسئله ”قضاوت ارزشی“ یا ”ارزشیابی اجتماعی“ مطرح میشوند، عملاً مقایسه میان بهتر و بدتر صورت میگیرد.

یکی از خصوصیات جالب ارزشها این است که میتوان آنها را بر مبنای جهانی بودن آنها تقسیم کرد. مثل: صداقت، احترام به حق دیگران، آزادی و دموکراسی، ازدواج، قدرت، سلامت، محبت، احترام، مهارت داشتن و دانش، ثروت و تقوی. اما هرچه پائینتر میآئیم و به جوامع و گروهها میرسیم، متوجه میشویم که ارزشها بیشتر جنبهٔ خاص پیدا میکنند. مثل: مهریه و جهیزیه و آئینهٔ عروس برای ایرانی و یا ازدواج در سنین پائین (۱۴ سالگی) برای برخی مردم روستائی ایران.

شرق و غرب نیز تا همین اواخر براساس چند ارزش با هم اختلاف داشتند. ارزشهای کاپیتالیسم و سوسیالیسم. علاوه بر این باید دانست که ارزشها الزاماً اجتماعی نیستند. بلکه ممکن است ”فردی“ هم باشند.

یعنی ارزشهائی در جامعه وجود داشته باشد که مورد قبول فرد نباشد و برعکس.

”ارزش فردی“ در صورتیکه در شرایط لازم بهوجود بیاید ممکن است به ارزش اجتماعی مبدل گردد. این حالت بهویژه در مواردی که رهبران سیاسی پرقدرت مانند: دوگل، مائو و... بر سر کارند بیشتر حادث میگردد. ”دوگل“ در مدتی که زمامدار فرانسه بود همه چیز را به رنگ خود درآورد.

لینک به دیدگاه
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

مهمان
ارسال پاسخ به این موضوع ...

×   شما در حال چسباندن محتوایی با قالب بندی هستید.   حذف قالب بندی

  تنها استفاده از 75 اموجی مجاز می باشد.

×   لینک شما به صورت اتوماتیک جای گذاری شد.   نمایش به صورت لینک

×   محتوای قبلی شما بازگردانی شد.   پاک کردن محتوای ویرایشگر

×   شما مستقیما نمی توانید تصویر خود را قرار دهید. یا آن را اینجا بارگذاری کنید یا از یک URL قرار دهید.

×
×
  • اضافه کردن...