رفتن به مطلب
لطفا جهت استفاده از تمام مطالب ثبت نام کنید ×
انجمن های دانش افزایی چرخک
لطفا جهت استفاده از تمام مطالب ثبت نام کنید

پرسش و پاسخ هایی در باب ماه مبارک رمضان


ارسال های توصیه شده

آیا قرائت قرآن در ماه رمضان نسبت به ماههای دیگر ثواب ویژه ای دارد؟

 

 

 

پاسخ:

ماه رمضان ماه بهار قرآن است، چنانکه در روایتی از امام باقر (ع) می خوانیم:« لِكُلِّ شَيْ‏ءٍ رَبِيعٌ وَ رَبِيعُ الْقُرْآنِ شَهْرُ رَمَضَانَ »(1) «برای هر چیزی بهاری است و بهار قرآن ماه رمضان است.»

در روایات و سیره پیامبر(ص) و ائمه معصومین (علیهم السلام) تأکید ویژه ای بر قرائت قرآن در ماه رمضان می بینیم. در اینجا به برخی از این روایات اشاره می کنیم.

در روایتی از امام صادق (ع) می خوانیم:« فَاسْتَقْبِلِ الشَّهْرَ بِالْقُرْآن‏»(2) « با قرآن به استقبال ماه رمضان برو»

و در روایتی دیگر از امام صادق(ع) به نقل از رسول خدا (ص) می خوانیم:« وَ أَكْثِرُوا فِيهِ مِنْ تِلَاوَةِ الْقُرْآن»(3) «تلاوت قرآن را در این ماه زیاد کنید.»

در خصوص ثواب قرائت قرآن در این ماه نیز در ضمن خطبه شعبانیه از رسول خدا(ص) می خوانیم:« وَ مَنْ تَلَا فِيهِ آيَةً مِنَ الْقُرْآنِ كَانَ لَهُ مِثْلُ أَجْرِ مَنْ خَتَمَ الْقُرْآنَ فِي غَيْرِهِ مِنَ الشُّهُور»(4) « و هرکس که در اين ماه يک آيه از قرآن تلاوت کند، ثواب کسى را دارد که در ماههاى ديگر قرآن را ختم کرده باشد.»

در روایتی دیگر از امام رضا(ع) می خوانیم:

«وَ أَكْثِرْ فِي هَذَا الشَّهْرِ الْمُبَارَكِ مِنْ قِرَاءَةِ الْقُرْآنِ وَ الصَّلَاةِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ (ص) وَ كَثْرَةِ الصَّدَقَةِ وَ ذِكْرِ اللَّهِ فِي آنَاءِ اللَّيْلِ وَ النَّهَارِ وَ بِرِّ الْإِخْوَانِ وَ إِفْطَارِهِمْ مَعَكَ بِمَا يُمْكِنُكَ فَإِنَّ فِي ذَلِكَ ثَوَاباً عَظِيماً وَ أَجْراً كَبِيراً.» (5)

« در اين ماه با برکت (رمضان)، بسيار قرآن تلاوت کن و بر رسول خدا - صلّي الله عليه و آله- درود بسيار فرست و صدقه فراوان بده. همچنين در شبانه روز بسيار به ياد خدا باش و از نيکي به برادران و افطاري دادن به ايشان تا حدّ ممکن کوتاهي مکن که البته در آن عمل پاداشي بزرگ مي باشد.»

پی نوشت ها:

1. كليني، محمد بن يعقوب، كافي، تهران، دار الكتب الإسلامية، 1407 ه ق، ج‏2، ص 630.

2. همان، ج‏4، ص 66.

3. شیخ صدوق، فضائل الأشهر الثلاثة، قم، داوری، 1396 ق‏ ، ص 95.

4. شيخ صدوق، أمالي الصدوق، تهران، كتابخانه اسلاميه، 1362ش، ص 93.

5. علامه مجلسي، بحارالانوار، بيروت، مؤسسه الوفاء ، سال 1404 هـ ق، ج‏93، ص 381.

لینک به دیدگاه
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

چرا خدا ماه رمضان را ماه مبارکی خوانده است ؟

 

 

 

پاسخ:

علماى لغت، واژه «بركت» را به فزونى و رشد (1) همراه با ثبات و دوام معنى كرده اند.

ایام و ازمان به خودی خود نه دارای برکت هستند و نه خالی از آن می باشند. مبارک بودن برخی از ایام مانند ماه رمضان به دلیل خیرات و عنایات و نعماتی است که از جانب خدای متعال به مومنین می رسد که در نتیجه نوع رفتاری است که مومنین از خود بروز می دهند.

ماه مبارک رمضان به دلیل خصوصیات منحصر به فردی که به لحاظ تقویت ایمان و تقوای مومنین دارد و زمینه های تقوا و پرهیزگاری در آن نسبت به دیگر ایام بیشتر است به عنوان ماه مبارک خوانده شده است چرا که در این ایام بندگان خدا به خاطر رفتار پرهیزگارانه خود مشمول عنایات و برکات الهی می شوند.

در حقیقت ماه مبارک رمضان مجمعی است برای برکات و خیراتی که یک انسان مومن می تواند از جانب خدای متعال دریافت کند.

اگر به روایاتی که در فضیلت این ماه مبارک وارد شده است توجه کنیم ابعاد این سخن بیشتر روشن می شود.

قال رسول الله‏ صلى‏الله‏علیه‏و‏آله: شَهرُ رَمَضانَ شَهرٌ فَرَضَ الله‏ُ عز و جل عَلَیكُم صِیامَهُ؛ فَمَن صامَهُ إیمانا وَاحتِسابا خَرَجَ مِن ذُنوبِهِ كَیَومَ وَلَدَتهُ اُمُّهُ ؛ ماه رمضان، ماهى است كه خداوند، روزه آن را بر شما واجب ساخت. پس هر كس آن را از روى ایمان و به امید پاداش الهى روزه بدارد، از گناهانش بیرون مى‏آید، همچون روزى كه مادرش او را زاده است. (2)

و قال رسول الله‏ صلى‏الله‏علیه‏و‏آله: إنَّ لله‏ِِ فی كُلِّ یَومِ جُمُعَةٍ سِتَّمِئَةِ ألفِ عَتیقٍ مِنَ النّارِ كُلُّهُم قَدِ استَوجَبوها، و فی كُلِّ ساعَةٍ مِن لَیلٍ أو نَهارٍ مِن شَهرِ رَمَضانَ ألفَ عَتیقٍ مِنَ النّارِ كُلُّهُم قَدِ استَوجَبوها، و لَهُ یَومَ الفِطرِ مِثلُ ما أعتَقَ فِی الشَّهرِ وَالجُمُعَةِ ؛ خداوند را در هر روز جمعه، ششصد هزار آزادشده از آتش است كه همه آنان شایسته آن‏اند؛ و (خداوند را) در هر ساعت از شب یا روز ماه رمضان، هزار آزادشده از آتش است كه همه آنان شایسته آن‏اند؛ و او را در روز فطر، به اندازه آزادشدگان در این ماه و جمعه است .(3)

قال الإمام الصادق علیه‏السلام: إنَّ لله‏ِِ عز و جل فی كُلِّ لَیلَةٍ مِن شَهرِ رَمَضانَ عُتَقاءَ و طُلَقاءَ مِنَ النّارِ إلاّ مَن أفطَرَ عَلى مُسكِرٍ، فَإِذا كانَ فی آخِرِ لَیلَةٍ مِنهُ أعتَقَ فیها مِثلَ ما أعتَقَ فی جَمیعِهِ ؛ خدا را در هر شب ماه رمضان، آزادشدگان و رهاشدگانى از آتش است، مگر كسى كه با شراب افطار كند . پس چون آخرین شبِ آن فرا رسد، به اندازه همه كسانى كه در این ماه آزاد كرده است، آزاد مى‏كند. (4)

قال رسول الله‏ صلى‏الله‏علیه‏و‏آله ـ فی فَضلِ شَهرِ رَمَضانَ ـ هُوَ شَهرٌ أوَّلُهُ رَحمَةٌ، و أوسَطُهُ مَغفِرَةٌ، و آخِرُهُ الإِجابَةُ وَالعِتقُ مِنَ النّارِ ؛ ـ درباره فضیلت ماه رمضان ـ ماهى است كه آغاز آن رحمت، میانه آن آمرزش و پایان آن اجابت [دعا] و آزادى از آتش است . (5)

قال رسول الله صلى‏الله‏علیه‏و‏آله ـ یُبَشِّرُ أصحابَهُ ـ : جاءَكُم رَمَضانُ، جاءَكُم شَهرٌ مُبارَكٌ اِفتَرَضَ الله‏ُ عَلَیكُم صِیامَهُ، تُفَتَّحُ فیهِ أبوابُ الجِنانِ، و تُغَلَّقُ أبوابُ الجَحیمِ، و تُغَلُّ فیهِ الشَّیاطینُ، فیهِ لَیلَةٌ خَیرٌ مِن ألفِ شَهرٍ، مَن حُرِمَ خَیرَها فَقَد حُرِمَ .

پیامبر خدا در مُژده دادن به یاران خویش فرمود: رمضان، شما را فرا رسیده است. ماهى مبارك، شما را فرا رسیده كه خداوند، روزه‏دارىِ آن را بر شما واجب ساخته است. در این ماه، درهاى بهشت، گشوده و درهاى جهنّم، بسته مى‏شوند و شیاطین به بند كشیده مى‏شوند. در آن، شبى است كه بهتر از هزار ماه است. هر كس از خیر آن محروم شود، به یقین، محروم مانده است .(6)

قال رسول الله صلى‏الله‏علیه‏و‏آله: إذا كانَ أوَّلُ لَیلَةٍ مِن رَمَضانَ فُتِّحَت أبوابُ السَّماءِ فَلا یُغلَقُ مِنها بابٌ حَتّى یَكونَ آخِرُ لَیلَةٍ مِن رَمَضانَ، فَلَیسَ مِن عَبدٍ مُؤمِنٍ یُصَلّی فی لَیلَةٍ مِنها إلاّ كَتَبَ الله‏ُ لَهُ ألفـا و خَمسَمِئَةِ حَسَنَةٍ بِكُلِّ سَجدَةٍ،... ؛ چون اوّلین شب (ماه)رمضان شود، درهاى آسمان، گشوده شوند. پس هیچ درى از آنها بسته نمى‏شود تا آن كه آخرین شب رمضان فرا رسد. هیچ بنده مؤمنى در شبى از آن، نماز نخوانَد، مگر آن كه خداوند براى هر سجده، هزار و پانصد حسنه بنویسد و برایش خانه‏اى از یاقوت سرخ كه شصت هزار در دارد، در بهشت بنا كند كه براى هر درى قصرى طلایى و آراسته به یاقوت سرخ است. پس چون اوّلین روز (ماه) رمضان را روزه بگیرد، همه گناهان گذشته‏اش تا مثل آن روز، آمرزیده شود. و هر كس به (ماه) رمضان برسد، هر روز، هفتاد هزار فرشته از نمازِ بامداد تا آنگاه كه (خورشید) پوشیده در حجاب شود، براى او آمرزش مى‏طلبند. و براى او در برابر هر سجده‏اى كه شب یا روز در ماه رمضان به جا آورده است، درختى خواهد بود كه سوار، در (امتداد) سایه آن (باید) پانصد سال راه برود.(7)

پی نوشت ها:

1.راغب اصفهانی، مفردات، ذیل واژه برکه.

2.شیخ طوسی، تهذیب الأحكام، تهران، دارالکتب الاسلامیه،1390 ه.ق، ج 4، ص 152،ح 421.

3.محدث نوری، مستدرك الوسائل، قم، موسسه آل البیت علیهم السلام لاحیاء التراث،1409 ه.ق، ج 7، ص 484، ح 8710.

4.شیخ کلینی، الكافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه ، 1388 ه.ق ، ج 4 ، ص 68 ، ح7.

5.شیخ کلینی، الكافی،پیشین، ج 4 ، ص 67، ح 4.

6.علامه مجلسی، بحارالأنوار، بیروت، موسسه الوفاء ،1404 ه.ق، ج 96، ص 366، ح 96.

7.الهندی، كنزالعمال، بيروت موسسه الرسالة، 1405ه'.ق، ج 8، ص 470.

لینک به دیدگاه
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

راه های ثبوت اول ماه را به طور مختصر بیان کنید؟

 

 

 

پاسخ:

اول ماه از چند راه ثابت مى‏شود:

۱. خود انسان ماه را ببيند.

2. دو مرد عادل شهادت بدهند كه ماه را ديده‏اند.

۳. عده‏اى كه از گفته آنان يقين پيدا مى‏شود، بگويند ماه را ديده‏اند.

۴. سى روز از اول ماه شعبان بگذرد.

۵. حاكم شرع (مجتهد جامع شرايط) حكم كند كه اول ماه است.

تبصره. آيت الله سيستانى و آيت الله وحيد معتقدند با حكم حاكم اول ماه ثابت نمى‏شود. (۱)

پى‏نوشت‏ :

1. توضيح المسائل مراجع، م ۱۷۳۰.

لینک به دیدگاه
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

با این همه پیشرفت علم و غیره رویت هلال چه وجوبی دارد ؟

 

 

 

پاسخ:

هر چند پیشرفت های علمی در بسیاری از احکام وضعیت بهتر و قابل قبول تری را در تشخیص و انجام تکالیف شرعی برای مکلفان به وجود می آورد ، اما در بسیاری از موارد هم پیشرفت ها تاثیری در نتیجه و عملکرد ندارد . نباید تصور کرد که وضعیت ظاهری و شکلی همه احکام شرعی و تکالیف دینی محدود در ابزار و امکانات عصر معصومان بیان شده و در زمان کنونی دیگر ضرورتی به توجه به آن ها نیست .

البته رویکرد غلطی در خصوص این مقوله از چند دهه قبل مطرح شد که تلاش می نمود همه مسائل دینی و به خصوص احکام شرعی را بر اساس علوم تجربی و کشفیات علمی تحلیل و توجیه کرده ، برای آن فلسفه ای علمی تعریف نماید . به مرور زمان و بر اساس پیشرفت های علمی شکل آن را دگرگون نماید ، در حالی که چندی نگذشت که این تصور و تئوری به شکست انجامید و نادرستی این نوع نگاه روشن شد

در متون دینی آمده که اگر سگ ظرفی را لیسید، برای تطهیر و شستشو باید آن را ابتدا خاک مالی نمود ؛ در نوع نگاه ذکر شده بیان می شود که این امر به خاطر خاصیت پاک کنندگی شدید خاک است . در نتیجه در زمان کنونی که انواع و اقسام شوینده های قوی و مواد ضد عفونی کننده وجود دارد، دیگر نیازی به استفاده از خاک نیست و پیشرفت علم ضرورت آن عمل را برطرف نموده .

در مورد نماز مسافر و طی شدن مسافت طولانی گذشته در زمانی کوتاه و موارد مشابه نظیر همین نکات بیان می شود ، در حالی که این نوع نگاه اساسا با فلسفه اصلی شریعت که تسلیم و تعبد در برابر دستورات الهی است منافات دارد . نمی توان فلسفه بسیاری از تکالیف دینی را تنها خلأ امکانات و فقر تکنولوژیک دانست تا به واسطه پیشرفت های علمی ضرورت عمل به دستورات به شکل قبلی و سنتی منتفی گردد .

البته در مواردی هم تکالیف ماهیت و حقیقتی خاص دارند . شکلی ظاهری و غیر ضروری که به مرور زمان و با تغییر ابزار می توان در رسیدن به نتیجه و حقیقت تکالیف از این ابزار جدید بهره برد ، اما تشخیص این امر هم نیازمند دلایل و منابع مشخص و مستدل و تشخیص کارشناسان فن است .

در خصوص رویت هلال هم باید گفت :

ما تکلیفی داریم مبنی بر روزه ماه رمضان که در مورد آن نیازمند تشخیص اول ماه هستیم ؛ در واقع از نظر شرعی به ما تکلیف شده که بر اساس تاریخی که آن را آغاز ماه شرعی می دانیم این عمل عبادی را انجام دهیم ، اما از آن جا که ماه های قمری با کمی تفاوت و تغییر آغاز می شوند و زمان دقیق شروع ماه چندان روشن و واضح نیست، باید دقیقا دید که تکلیف یک مسلمان در مورد انجام این وظیفه دینی چیست ؟

از نظر فقهی دستور وجوب روزه داری در ماه رمضان با این عبارت در منابع دینی به ما رسیده است :«صم للرؤیه و افطر للرّویه(1) روزه داری را با رویت هلال و افطار از روزه (عید فطر) را هم با رویت هلال انجام بده » .

بر اساس این دستور العمل روشن است که اگر از طریق دیگری (مانند گذشتن سی روز از ماه قبل ) یقین به آغاز ماه نو نداشتیم ، معیار و محور اصلی آغاز ماه رویت هلال نو است .

از طرف دیگر اصولا علوم تجربی در دو زمینه می توانند در این زمینه به ما کمک برسانند:

یکی تشخیص نجومی و محاسباتی در مورد تولد ماه .

دیگر کمک در تشخیص و رویت ماه از راه ابزارها و امکانات رصدگری .

محاسبات علمی در خصوص تشخیص آغاز ماه به چند دلیل چندان در این مسیر به کار فقیه نمی آید. زیرا هر چند پیشرفت های بسیار مهمی در امر نجوم و محاسبات حاصل شده، ولی به دلیل فراوانی ملاک های مورد محاسبه ، نتایج به دست آمده از محاسبات علمی ،از نظر متخصصان این رشته نوعا تقریبی است.

به علاوه در محاسبات نجومی، بسیار دیده می شود که گفته می شود در این زمان ماه متولد می شود ، اما زمان طلوع تا غروب ماه پیش از غروب خورشید رخ می دهد، به طوری که امکان دیدن ماه برای انسان ممکن نیست . روشن است که این نوع آغاز ماه مورد نظر شریعت نیست ، بلکه مراد از آغاز ماه شرعی بر طبق روایت ذکر شده ، شکل گیری هلالی از ماه است که قابل رویت باشد ؛ در نتیجه می توان گفت در برخی از این محاسبات ماه از نظر نجومی متولد شده اما از نظر شرعی خیر .

در این وضعیت منجمان باید تشخیص بدهند که در زمان تولد ماه آیا ماه قابل رویت خواهد بود یا خیر که این امر تا حد زیادی تقریبی است . به همین خاطر گاه دیده می شود که منجمان اعلام می کنند که ماه قابل رؤیت نیست ، ولی رؤیت می شود و گاه نیز برعکس .

اما در مورد استفاده از ابزار پیشرفته علمی در مورد رویت ماه هم اختلافی بین علما وجود دارد که منشا اختلاف هم تفاوت مبنایی مراجع تقلید در برداشت از روایات و ادله و تفاوت نظرات در درک مراد از روایات خاص باب رویت هلال ماه است که باعث شده در موضوعیت داشتن رویت با چشم غیر مسلح و چشم مسلح اختلافاتی به وجود آید ؛ البته در این زمینه استفاده از ابزارهای جدید در برخی موارد مورد تایید مراجع تقلید است . لااقل این امور را در اطمینان بخش بودن مفید می دانند .

در هر حال در مورد رویت هلال، بعضی از مراجع رویت با چشم مسلح را قبول دارند، ولی اکثر مراجع رویت هلال با چشم مسلح را قبول ندارند ؛ در واقع نظر گروه دوم آن است که مراد از رویت در روایات ،رویت عادی و متعارف است . شامل دیدن با تلسکوب یا هر وسیله دیگری که غیر متعارف باشد، نمی شود ؛ اما مراجعی که دیدن با چشم مسلح را نیز حجت می دانند، نظر شان این است که ملاک در روایات دیدن و رویت هلال است . فرق نمی کند رویت با چشم عادی باشد یا با چشم مسلح .

به همبن خاطر در پاسخ به این پرسش که "آیا رؤیت ماه به وسیله چشم مسلح و تلسکوپ‏ها و وسایل نجومى، اعتبار دارد؟" همه مراجع (به جز حضرت آیه الله خامنه ‏اى و فاضل) فرموده اند : خیر، مگر آنکه از این راه براى شخص اطمینان پیدا شود که اول ماه است.(2)

حضرت آیه الله خامنه ‏اى و مرحوم آیت الله فاضل فرموده اند : آرى، اول ماه به وسیله چشم مسلح و تلسکوپ و یا وسایل نجومى، ثابت مى‏شود.(3)

پى نوشت‏ ها:

1. التهذیب، ج4، ص164 باب علامه اول شهر رمضان؛ وسائل الشیعه، ج10، باب 3، ص257،

2. سوال از دفتر مراجع.

3. سوال از دفتر حضرت آیه الله فاضل و آیت الله خامنه‏اى.

لینک به دیدگاه
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

تأثیرات نماز و روزه در زندگی انسان چیست؟

 

 

 

پاسخ:

بررسی همه جانبه تأثیرات این موضوع در زندگی انسان ها، نیاز به تحقیقات مفصل دارد. در پاسخ تنها به برخی از آثار و برکات نماز و روزه اشاره خواهیم کرد:

اقامه نماز در همه حال موجب آرامش دلها و قرب انسان به معبود میباشد. آثار و برکات نماز در همۀ ابعاد زندگی انسان جلوه مینماید، البته در مواقع بحرانی و مواجهه با ناراحتیها نماز موجب آرامش و اطمینان میشود، ولی این آرامش گذرا و موقت نیست و در وجود انسانی باقی میماند.

فلسفۀ نماز و عبادت در همۀ ابعاد، قابل درک برای بشر نمیباشد و در آیات و از طریق معصومان(ع) تنها بخشی از آثار و حکمتهای نماز و عبادت بیان شده که عبارتند از:

1ـ قرب معنوی

یکی از آثار بسیار مهم نماز قرب به خداوند است. این اثر، روح عبادت و نماز را تشکیل میدهد و در یکی از آیات هدف آفرینش انسان «عبادت» بیان شده(1) که حکایت کننده از بُعد معنوی نماز و اهمیت آن است. امام علی(ع) فرمود: «الصلوة قربان لکل تقی»(2) نماز وسیله تقرب هر پرهیزکاری به خداوند است. در برخی روایات از نماز به عنوان معراج مؤمن یاد شده که اشاره به آثار معنوی آن میباشد.

2ـ یاد خدا و آرامش روانی

در قرآن کریم آمده است: «اقم الصلوة الذکری»(3) نماز را براى ياد من بپادار.

یکی از نویسندگان در تفسیر آیه مینویسد: «روح و اساس و هدف و پایه و مقدمه و نتیجه و بالاخره فلسفه نماز یاد خدا است. ذکرالله است که در آیه به عنوان برترین نتیجه بیان شده است».(4)

ذکر و یاد خدا نقش تعیین کننده در آرامش روانی دارد. نماز به عنوان ذکر خدا به نمازگزار آرامش میدهد: «ألا بذکر الله تطمئن القلوب»(5) آگاه باشید یاد خدا مایه اطمینان و آرامش دلها است.

3ـ بازدارنده از گناه

یکی از آثار مهم نماز ، جلوگیری از گناه است: «إنّ الصلوة تنهی عن الفحشا و المنکر»(6).

4ـ گناه زدایی

یکی از آثار بسیار مهم نماز گناه زدایی است. نماز وسیلۀ شستشو از گناهان و باعث مغفرت و آمرزش الهی است.(7) پیامبر(ص) به یاران خود فرمود: «اگر بر در خانة یکی از شما نهری از آب صاف و پاکیزه باشد و در هر روز پنج بار خود را در آن شستشو دهید، آیا چیزی از آلودگی و کثافت در بدن میماند؟» در پاسخ عرض کردند: نه، حضرت فرمود: «نماز درست همانند آب جاری است. هر زمان که انسان نماز میخواند، گناهانی که میان دو نماز انجام شده است، از بین میرود».(8)

5ـ غفلت زدایی

بزرگترین مصیبت برای رهروان راه حق این است که هدف آفرینش خود را فراموش کنند و غرق در زندگی مادی و لذایذ زود گذر گردند، اما نماز به حکم این که در فواصل مختلف در هر شبانه روز پنج بار انجام میشود، مرتباً به انسان اخطار میکند و هشدار میدهد و هدف آفرینش او را خاطر نشان میسازد. این نعمت بزرگی است که انسان وسیله ای در اختیار داشته باشد که در هر شبانه روز چند مرتبه به او بیدار باش گوید.(9)

6ـ عامل پرورش فضایل اخلاقی

نماز روح اخلاص و خدا باوری را در انسان افزایش میدهد و نتیجه آن پرورش فضایل اخلاقی است. انسان با نماز خواندن، خود را از جهان محدود ماده و چهار دیوار طبیعت بیرون میبرد و به ملکوت آسمانها دعوت میکند و با فرشتگان هم صدا میشود و خدا را در همه حال حاضر و ناظر میداند.

7ـ همگرایی

علاوه بر آثار مذکور که معمولاً آثار فردی نماز محسوب میشوند، نماز موجب همگرایی اجتماعی و سیاسی مسلمانان میشود. برگزاری نماز جمعه و جماعت، وحدت و همگرایی مسلمانان را به نمایش میگذارد.

8ـ نفی طاغوت و ایستادگی در مقابل ستم

انسانی که فقط خدا را میپرستد و او را عبادت میکند و در مقابل او سر تعظیم فرود میآورد، هر چه غیر خدا است، در مقابل او حقیر و کوچک شمرده میشود و هیچ گاه زیر بار ظلم و ستم نمیرود و با طاغوت کنار نمیآید و همیشه سعی می که انسانی آزاد و در همه حال فقط بنده خدا باشد.

نماز در همه حال موجب صفای باطن و آرامش روحی انسان میباشد. در سختیها و بحرانها انسان را به ساحل امنیت رهنمون میکند و آثار پایدار و مستمری در زندگی فردی و اجتماعی دارد. روزه ابعاد گوناگونی دارد و آثار فراوانی از نظر مادی و معنوی در وجود انسان می‏گذارد که از همه مهم تر «بعد اخلاقی» و فلسفۀ تربیتی آن است.

الف- اثرات تربیتی و روان شناختی روزه:

1- تلطیف روح‏

بدن انسان تحت تدبیر روح است و بدن بدون تدبیر روح، مانند کشتی بدون ناخدا است.

در ماه مبارک رمضان به دلیل امساک از خوردن و آشامیدن و محدود کردن آن به ساعاتی مشخص و نیز کنترل حواس مانند چشم و گوش و تمامی مجاری ورود اطلاعات به درون ذهن انسان، فراغت روح و نفس انسانی بیشتر فراهم می شود. فعالیت روح برای پرداخت به امور مادی و دنیوی کاهش می‏یابد و امکان پرداخت به امور معنوی بیشتر می‏شود. در نتیجه روح از لطافت بیشتری برخوردار می‏گردد.

2- تقویت اراده‏

خداوند برنامه روزهداری را به گونه‏ای تنظیم کرده است که انسان باید در ساعت مقرری از خوردن و آشامیدن امساک کند و در یک ساعت خاصی، می‏تواند آزادانه بخورد و بیاشامد و از لذت‏های حلال استفاده کند.

ملزم شدن انسان‏ها به اجرای دقیق این برنامه و تکرار آن طی یک ماه، تمرین بسیار مناسبی است برای عادت دادن نفس به اموری غیر از آنچه در ماه‏های دیگر عادت کرده بود . این عمل قطعاً عزم و اراده انسان را تقویت می‏کند.

3- کنترل غرایز و تعدیل آنها

روزه‏دار باید در حال روزه- با وجود گرسنگی و تشنگی- از غذا و آب و نیز سایر لذات از قبیل لذت جنسی چشمپوشی نموده و عملاً ثابت کند که او همچون حیوانات، در بند اسطبل و آب و علف نیست. او می‏تواند زمام نفس را به دست گیرد و بر هوس‏ها و شهوات خود مسلط شود و این امر باعث می‏گردد که غرایز به کنترل او در آید و علاوه بر این، در بهرهوری از آنها تعدیلی به وجود آید.

خلاصه اینکه روزه انسان را از عالم حیوانیت ترقی داده و به جهان فرشتگان صعود می‏دهد.

تقوا و پرهیزگاری در تربیت اخلاق اسلامی یک مسلمان، نقش بسیار مهمی دارد. بهترین عبادت در ماه صیام، برای آن است که خداوند می‏فرماید: «لعلّکم تتّقون» که نتیجه و علت روزه، پرهیز از گناهان است.

وقتی پیامبر(ص) در خطبۀ «شعبانیه» فضایل ماه رمضان و روزه را برشمرد، امیرمؤمنان علی(ع) پرسید: بهترین اعمال در این ماه چیست؟ پیامبر(ص) فرمود: «الورع عن محارم الله؛ پرهیز و دوری از معاصی و گناهان». بنا بر این روزه عامل بازدارنده از گناه و عامل سرکوب کننده نفس عصیانگر است. روزهدار با انجام دادن این دستور الهی به نحو احسن روح تقوا و پرهیزگاری را در خویش زنده می‏کند؛ زیرا که با روزه و در ماه مبارک رمضان، اصلاح نفس و تربیت آن و تقوا پیشه کردن به مراتب آسان‏تر است؛ زیرا گرسنگی و دیگر محرومیت‏های روزه، شعله‏های سرکش غرایز حیوانی و هواهای نفسانی را خاموش می‏سازد.

به عبارت دیگر روزه شکم را- که منبع همة فتنه‏ها و مصدر همة شرها است- کنترل می‏کند؛ زیرا هرگاه شکم از حرام و شبهه پر شد، شهوت تحریک می‏شود و خواهش‏های باطل و تخیلات آلوده در نفس خطور می‏کند؛ چنان که در حدیث است: «انی اخاف علیکم من البطن والفرج»؛ و شهوت فرج از شهوت بطن ناشی می‏شود. اگر شکم عفیف باشد و به قدر ضرورت اکتفا کند و از حرام و شبهه دوری نماید، بدون شک فرج نیز پاکدامن می‏شود و هرگاه هر دو عفیف شد حیات دل- از صفا و جلای باطن- حاصل خواهد شد.

4- تقویت روحیه ایثار و نوع دوستی‏

انسان موجودی است اجتماعی و انسان کامل کسی است که در همه ابعاد وجودی رشد کند. روزه گرفتن بعد اجتماعی انسان را در کنار سایر ابعاد رشد می‏دهد؛ اما چگونه و با چه مکانیزمی؟ شکی نیست که روزه ،درس مساوات و برابری میان افراد اجتماع است. با انجام دادن این دستور مذهبی، اولا افراد برخودار هم وضع گرسنگان و محرومان اجتماع را به طور محسوس درمی‏یابند. به دنبال آن درک، به این نتیجه می‏رسند که باید به فکر بیچارگان و محرومان بود. البته ممکن است با توصیف حال گرسنگان و محرومان، سیران را متوجه حال گرسنگان ساخت؛ ولی اگر این مسأله جنبه حسی و عینی پیدا کند؛ اثر بیشتری دارد. روزه به این موضوع مهم اجتماعی رنگ حسی می‏دهد .اگر این بعد اجتماعی انسان رشد کند، نسبت به هم ‏نوعان خود بی اعتنا نمی‏شود و دردهای فراگیر اجتماعی(مانند فقر و گرسنگی) را حس می‏کند و مصداق این سخن حکیمانه سعدی می‏شود:

بنی آدم اعضای یک دیگرند که در آفرینش ز یک گوهرند

چو عضوی به درد آورد روزگار دگر عضوها را نماند قرار

به راستی اگر کشورهای ثروتمند جهان و اغنیا، چند روز از سال روزه بدارند و طعم گرسنگی را بچشند، باز این همه گرسنه در جهان خواهد بود؟! آیا میلیون‏ها انسان با سوء تغذیه و کمبود مواد غذایی رو به رو خواهند بود؟!

ب- اثرات بهداشتی و درمانی روزه:

در طب امروز و طب قدیم، اثر معجزهآسای امساک در درمان انواع بیماری‏های جسمانی و روانی به اثبات رسیده است. عامل بسیاری از بیماری‏های جسمانی، زیاده روی در خوردن غذاهای مختلف است.

پیامبر خدا(ص) فرمود: «المعدة بیت کلّ داء و الحمیة رأس کل دواء؛ معده مرکز و خانه هر دردی است و پرهیز و اجتناب (از غذاهای نامناسب و زیادخوری) اساس و رأس هر داروی شفا بخش است».

همان‏طور که منشأ بسیاری از بیماری‏های روانی، افکار غلط، سوء ظن، گناه و شناخت غیر معقول و غیر منطقی است.

روزه در خوردن و آشامیدن برنامه‏ای خاص را ارائه می‏دهد و با ایجاد محدودیت هایی، معده و دستگاه گوارشی را تقویت می‏کند و با کنترل افکار و دوری از گناه ،روان انسان را از آلودگی‏ها باز می‏دارد.

روزه زباله‏ها و مواد اضافی و جذب نشده بدن را می‏سوزاند و در واقع بدن را «خانه تکانی» می‏کند و روح را با تلاوت قرآن و خواندن ادعیه ویژه تقویت می‏کند. با روزه، سلامتی جسمانی و روانی انسان تضمین می‏شود.بر همین اساس پیامبر اسلام(ص) فرمود: «صوموا تصحوا»(10) روزه بگیرید تا سالم شوید. روزه اگر با شرایطی که دارد انجام شود، اثرات مهم تربیتی، اجتماعی و بهداشتی برای انسان دارد.

پی نوشت ها:

1. ذاریات(51) آیۀ 56.

2. نهج البلاغه، کلمات قصار، ش 136.

3. طه(20) آیۀ 14.

4. مكارم شيرازي، ناصر، تفسير نمونه، دار الكتب الإسلامية، تهران‏، اول، ‏1374 ش. ج 16، ص 289.

5. رعد(13) آیۀ 28.

6. عنکبوت(29) آیۀ 45.

7. مكارم شيرازي، ناصر، تفسير نمونه، دار الكتب الإسلامية، تهران‏، اول، ‏1374 ش، ج 16، ص 290.

8. محمد بن الحسن الحر العاملي، وسائل الشيعه، مؤسسه آل البيت، قم، 1409 ه.ق. ج 3، ص 7.

9. نهج البلاغه، کلمات قصار، ش 252.

10. بحار 62 / 67، روایة 45.

لینک به دیدگاه
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

حکمت و هدف از روزه داری چه چیزی دانسته شده است؟

 

 

 

پاسخ:

 

غیرت دینی شما را می ستاییم. تبليغ دين و ارشاد اطرافيان به مسايل ديني از اموري است كه خداوند اجر فراواني به اي افراد وعده داده است. در آیات قرآن و از طریق پیامبر و پیشوایان دینی نیز تنها بخشی از آثار و حکمت‏ها و فوايد نماز و عبادت بیان شده است. با توجه به آیات و روایات در این زمینه، برخی از آثار و حکمت‏ها چنین است:

1 - قرب معنوی:

یکی از آثار بسیار مهم نماز قرب به خداوند است. این اثر روح عبادت و نماز را تشکیل می‏دهد و یکی از آیات قرآن هدف آفرینش انسان عبادت بیان شده است (1) که حکایتگر بُعد معنوی نماز و اهمیت آن است، امام علی(ع) فرمود: «الصلوة قربان لکل تقی؛ (2) نماز وسیله تقرب هر پرهیز کاری به خداوند است». در برخی از روایات از نماز به عنوان معراج مؤمن یاد شده که اشاره به آثار معنوی آن می‏باشد.

2 - یاد خدا و آرامش روانی:

در قرآن آمده است: «اقم الصلوة لذکری؛ (3) نماز را بر پا دار تا به یاد من باشی».

یکی از نویسندگان در تفسیر این آیه می‏نویسد: «روح و اساس و هدف و پایه و مقدمه و نتیجه و بالاخره فلسفه نماز همان یاد خدا است. همان «ذکر اللَّه» است که در آیه فوق به عنوان برترین نتیجه بیان شده است». (4) ذکر و یاد خداوند نقش تعیین کننده در آرامش روانی دارد. نماز به عنوان ذکر خدا به انسان‏های نماز گذار آرامش می‏دهد، «ألا بذکر اللَّه تطمئن القلوب؛ (5) آگاه باشید یاد خدا مایه اطمینان است».

3 - عامل باز دارنده از گناه:

یکی از آثار مهم نماز جلوگیری از گناه است: «إنّ الصلوة تنهی عن الفحشا و المنکر». (6) طبیعت نماز از آن جا که انسان را به یاد خدا نیرومندترین عامل بازدارنده یعنی اعتقاد به مبدأ و معاد می‏اندازد، دارای اثر بازدارندگی از فحشا و منکر است. انسان که به نماز می‏ایستد و تکبیر می‏گوید، خدا را از همه چیز بالاتر می‏شمرد... بدون شک در قلب و روح چنین انسانی، جنبشی به سوی حق و حرکت به سوی پاکی و جهشی به سوی تقوا پیدا می‏شود...». (7)

4 - گناه زدایی:

یکی از آثار بسیار مهم نماز گناه زدایی است. نماز وسیله شستشو از گناهان و مغفرت و آمرزش الهی است. (8) پیامبر(ص) از یاران خود سؤال کرد: اگر بر در خانه یکی از شما نهری از آب صاف و پاکیزه باشد و در هر روز پنج بار خود را در آن شستشو دهید، آیا چیزی از آلودگی و کثافت در بدن او می‏ماند؟ در پاسخ عرض کردند، نه. حضرت فرمود: نماز درست همانند این آب جاری است. هر زمان که انسان نماز می‏خواند، گناهانی که در میان دو نماز انجام شده است، از بین می‏رود». (9)

5 - غفلت زدایی:‏

بزرگ‏ترین مصیبت برای رهروان راه حق آن است که هدف آفرینش خود را فراموش کند. و غرق در زندگی مادی و لذائذ زودگذر گردند، اما نماز به حکم این که در فواصل مختلف در هر شبانه روز پنج بار انجام می‏شود، مرتباً به انسان اخطار می‏کند و هشدار می‏دهد و هدف آفرینش او را خاطر نشان می‏سازد... و این نعمت بزرگی است که انسان وسیله‏ای در اختیار داشته باشد که در هر شبانه روز چند مرتبه به او بیدار باش گوید. (10)

6 - تکبر زدایی:‏

یکی از عوامل مهم تکبر زدایی نماز است؛ زیرا انسان در هر شبانه روز هفده رکعت و در هر رکعت دو بار پیشانی بر خاک در برابر خدا می‏گذارد و خود را ذره کوچکی در برابر عظمت او می‏بیند، از این رو پرده‏های غرور و خودخواهی را کنار می‏زند. از این رو علی(ع) بعد از بیان فلسفه عبادت، یکی از آثار نماز را تکبر زدایی بیان نمود: «خداوند ایمان را برای پاکسازی انسانها از شرک واجب کرده است و نماز را برای پاکسازی از کبر». (11)

7 - عامل پرورش فضائل اخلاقی:

نماز روح اخلاص و خداباوری را در انسان افزایش می‏دهد و نتیجه آن پرورش فضایل اخلاقی است، انسان با نماز خواندن خود را از جهان محدود ماده و چهار دیوار طبیعت بیرون می‏برد و به ملکوت آسمان‏ها دعوت می‏کند و با فرشتگان همصدا می‏شود و خدا را در همه حال حاضر و ناظر می‏داند.

8 - همگرایی:

علاوه بر آثار مذکور که معمولاً آثار خودی نماز محسوب می‏شوند، یکی از آثار مهم اجتماعی و سیاسی نماز، همگرایی است، برگزاری نماز جمعه و جماعت، وحدت مسلمانان را به نمایش می‏گذارد؛ زیرا مسلمانان با صفوف فشرده در کنار هم قرار گرفته و با اوضاع سیاسی و اجتماعی جهان آگاهی پیدا می‏کنند. خطیب جمعه با بیان احکام و طرح مسایل سیاسی و اجتماعی به نمازگزاران رشد سیاسی می‏دهد، شاید به خاطر آثار مهم نماز جمعه و جماعت است که در آموزه‏های دینی به این دو فریضه اهمیت خاصی داده شده است. (12) پیامبر اسلام(ص) فرمود: «خداوند نماز جمعه را بر شما واجب کرده است هر کس آن را در حیات من یا بعد از وفات من از روی استخفاف یا انکار ترک کند، خداوند او را پریشان می‏کند و به کار او برکت نمی‏دهد. بدانید نماز او قبول نمی‏شود، بدانید زکات او قبول نمی‏شود، بدانید حج او قبول نمی‏شود،..، تا از این کار توبه کند...». (13)

9 - نفی طاغوت و ایستادگی در مقابل ستم‏:

انسانی که فقط خداوند را عبادت نماید در مقابل او سر تعظیم و تسلیم فرود آورد، هر چه غیر خداوند است، برای او حقیر و کوچک می‏شود و کسی نمی‏تواند با ظلم و ستم بر او چیره شود. و در مقابل گردنکشان و ظالمان سر تسلیم فرود نمی‏آورد و با طاغوت کنار نمی‏آید. خداوند این مسئله را یکی از اهداف بعثت پیامبر(ص) دانسته است: «و در میان هر امتی، پیامبری را مبعوث کردیم تا خداوند را عبادت نمایید و از طاغوت (هر چه در مقابل خدا است) پرهیز کنید.(14)

اما فواید روزه به طور خلاصه چنین است: همانطور که می دانید انسان علاوه بر جنبه مادی و جسمی، دارای جنبه معنوی و روحی هم هست و هر یک از آن ها در رسیدن به کمال مطلوب خود، برنامه های خاصی احتیاج دارند . یکی از برنامه هایی که جنبه معنوی دارد، تقوا و پرهیزگاری است . به این معنا که اگر انسان بخواهد خودش را از جنبه معنوی ارتقاء دهد و به عالم طهارت و رفعت متصل کند، اولین چیزی که باید بدان ملتزم بشود، جلوگیری از افسار گسیختگی خود است . او نباید خود را سرگرم لذت های جسمی و شهوات بدنی کند، باید خود را بزرگتر از آن بداند که زندگی مادی را هدف بپندارد . بهترین، نزدیک ترین، مؤثرترین و عمومی ترین راهی که افراد را در این امر (تقوا) می تواند کمک کند، روزه است که با پرهیز از خوردن، آشامیدن و شهوت جنسی، علاوه بر این که نیروی خویشتن داری از گناهان در آنان قوت می گیرد، به تدریج بر اراده خود مسلط می شوند و در برابر هر گناهی عنان اختیار را از کف نمی دهند .

«یا ایها الذین ءامنوا کتب علیکم الصیام کما کتب علی الذین من قبلکم لعلکم تتقون؛ (15) ای افرادی که ایمان آورده اید! روزه بر شما نوشته شد; همان گونه که پیشینیان از شما نوشته شده تا پرهیزگار شوید». (16)

روزه، علاوه بر فایده معنوی (تقوا)، فایده های دیگری هم دارد:

الف - اثر اجتماعی روزه: روزه، درس مساوات و برابری در میان افراد اجتماع است . با انجام این دستور مذهبی، افراد متمکن، وضع گرسنگان و محرومان اجتماع را به طور محسوس درمی یابند، و این باعث می شود که به کمک محرومان بشتابند . امام صادق ( علیه السلام) می فرماید: «روزه به این دلیل واجب شد که میان فقیر و غنی مساوات برقرار گردد، و این بدان جهت است که غنی، طعم گرسنگی را بچشد و نسبت به فقیر ادای حق کند; چرا که اغنیا معمولا هر چه را بخواهند، برای آن ها فراهم است. خدا می خواهد میان بندگان خود مساوات باشد، و طعم گرسنگی و درد و رنج را به اغنیا بچشاند تا به ضعیفان و گرسنگان رحم کنند».(17)

ب) اثر بهداشتی و درمانی: عامل بسیاری از بیماری ها، زیاده روی در خوردن غذاهای مختلف است; چون مواد اضافی جذب نشده به صورت چربی های مزاحم در نقاط مختلف بدن، یا به صورت چربی و قند اضافی در خون باقی می ماند . این مواد لجنزارهای متعفنی برای پرورش انواع میکروب های عفونی است، و در این حال، بهترین راه برای مبارزه با این بیماری ها، نابود کردن این لجنزارها از طریق روزه است . پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) می فرماید: «معده خانه تمام دردها و امساک (روزه) بالاترین داروهاست). (18)

پینوشت‏ها:

1. ذاریات (51) آیه 56.

2. سيد رضي، نهج البلاغه، دارالهجره، قم، بي تا، کلمات قصار 136ص494.

3. طه (20) آیه 14.

4. مكارم شيرازي، ناصر، تفسیر نمونه، دارالكتب الاسلاميه، تهران، 1374ش، ج 16، ص 289.

5. رعد (13) آیه 28.

6. عنکبوت (29) آیه 45.

7. تفسیر نمونه، همان، ج 16، ص 284.

8. همان، ص 290.

9. عاملي، شيخ حر، وسایل الشیعه، موسسه آل البيت، قم،1409 ق، ج 3، ص 7.

10. تفسیر نمونه، ج 16، ص 290 - 291.

11. نهج البلاغه،همان ،کلمات قصار 252 ص512.

12. جمعه (62) آیه‏ 9، تفسیر نمونه، همان، ج 24، ص 125 به بعد.

13. وسایل الشیعه،همان، ج 5، ص 7.

14. نحل (16) آیه 36.

15. عاملي، شيخ حر، وسایل الشیعه، موسسه آل البيت، قم،1409ق، ج10 ص7.

16. بقره، 183 .

17. علامه طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، انتشارات جامعه مدرسین، قم، 1417ق، ج 2، ص 8 .

18. آیت الله مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، دارالکتب الاسلامیه، تهران، 1379ش، ج 1، ص 631 .

لینک به دیدگاه
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

آيا برای روزه ماه رمضان هر روز نيت روزه کنيم يا در اول ماه يکباره نيت کنيم، کفایت می کند؟

 

 

 

پاسخ:

نظر امام خمینی، آیت الله خامنه ای، آیت الله مکارم، آیت الله شبیری زنجانی و آیت الله صافی گلپایگانی: انسان مىتواند در هر شب از ماه رمضان براى روزۀ فرداى آن نيت كند و بهتر است كه شب اول ماه هم، نيت روزۀ همۀ ماه را بنمايد؛ یعنی در اول ماه قصد روزه گرفتن تا آخر ماه رمضان را داشته باشد و در هر شب نیز قصد روزه گرفتن فردای آن را داشته باشد.

نیّت لازم نیست بر زبان گفته شود که مثلاً فردا را روزه می گیرم و همچنین لازم نیست نیت روزه را از قلب خود بگذراند؛ بلکه همین مقدار که قصد کند که براى خداوند متعال از اذان صبح تا مغرب كارى كه روزه را باطل مىكند، انجام ندهد، كافى است. (1)

نظر آیت الله سيستانى: انسان مىتواند در هر شب از ماه رمضان براى روزۀ فرداى آن نيت كند. (2)

نظر آیت الله وحید خراسانی: انسان مىتواند در هر شب از ماه رمضان براى روزۀ فرداى آن نيت كند و همچنین می تواند شب اوّل ماه نیّت روزه همه ماه را بنماید و تجدید نیّت هرشب لازم نیست و بقای همان نیّت کفایت می کند.(3)

پی نوشت ها:

1. امام خمینی، توضیح المسائل، مسئله 1550 و 1551 (نظر رهبری مطابق نظر امام خمینی است.)؛ آیت الله مکارم، توضیح المسائل، مسئله 1316 و 1318؛ آیت الله شبیری زنجانی، توضیح المسائل، مسئله 1559و1560؛ آیت الله صافی گلپایگانی، توضیح المسائل، مسئله 1559 و 1560.

2. آیت الله سیستانی، توضیح المسائل، مسئله 1532.

3. آیت الله وحید خراسانی، توضیح المسائل، مسئله 1559.

لینک به دیدگاه
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

اگر کسی شک داشته باشد که آخر شعبان است یا اول رمضان، به چه نیتی روزه بگیرد؟

 

 

 

پاسخ:

نظر امام خمینی، رهبری و آیت الله مکارم: روزى را كه انسان شك دارد آخر شعبان است يا اول رمضان، واجب نيست روزه بگيرد و اگر بخواهد روزه بگيرد، نمىتواند نيت روزۀ رمضان كند و اگر به نیت اول رمضان روزه بگیرد، حرام می باشد؛ بلکه اگر روزه قضا دارد، به نیت قضا روزه بگیرد و اگر کسی روزه قضا نداشته باشد، به نیت مستحبی روز آخر شعبان روزه بگیرد. اگر نيت روزۀ قضا و یا مستحبی روزه بگیرد و در بين روز بفهمد كه ماه رمضان است، بايد فوراً نيت روزۀ رمضان كند که در این صورت، روزه اش صحیح است. اگر بعداً معلوم شود که اول رمضان بوده، به جای روزه اول ماه رمضان حساب مىشود. (1)

 

نظر آیت الله سيستانى: روزى را كه انسان شك دارد آخر شعبان است يا اول رمضان، واجب نيست روزه بگيرد و اگر بخواهد روزه بگيرد، نمىتواند نيت روزۀ رمضان كند و اگر به نیت اول رمضان روزه بگیرد، حرام می باشد. ولى اگر نيّت كند كه اگر رمضان است، روزۀ رمضان و اگر رمضان نيست، روزۀ قضا يا مانند آن باشد، صحّت روزهاش بعيد نيست؛ ولى بهتر آن است كه نيّت روزۀ قضا و مانند آن بنمايد؛ یعنی اگر روزه قضا دارد، به نیت قضا روزه بگیرد و اگر کسی روزه قضا نداشته باشد، به نیت مستحبی روز آخر شعبان روزه بگیرد. اگر نيت روزۀ قضا و یا مستحبی روزه بگیرد و در بين روز بفهمد كه ماه رمضان است، بايد فوراً نيت روزۀ رمضان كند که در این صورت، روزه اش صحیح است و چنانچه بعد معلوم شود رمضان بوده، از رمضان حساب مىشود و اگر قصد مطلق روزه را كند و بعد معلوم شود رمضان بوده نيز كافى است. (2)

 

نظر آیت الله زنجانى و آیت الله وحید خراسانی: روزى را كه انسان شك دارد آخر شعبان است يا اول رمضان، واجب نيست، روزه بگيرد و اگر بخواهد روزه بگيرد، نمىتواند نيت روزۀ رمضان كند و اگر به نیت اول رمضان روزه بگیرد، حرام می باشد. همچنین نمی تواند به نیت ما فی الذمه روزه بگیرد؛ یعنی نمی تواند قصد کند که آنچه را فعلاً خداوند متعال از او خواسته انجام می دهد و نیز نمی تواند به این نیت روزه بگیرد که که اگر ماه رمضان است، روزه ماه رمضان و اگر ماه رمضان نیست، روزه قضا یا روزه مستحبی و مانند آن باشد؛ بلکه اگر روزه قضا دارد، به نیت قضا روزه بگیرد و اگر کسی روزه قضا نداشته باشد، به نیت مستحبی روز آخر شعبان روزه بگیرد. اگر نيت روزۀ قضا و یا مستحبی روزه بگیرد و در بين روز بفهمد كه ماه رمضان است، بايد فوراً نيت روزۀ رمضان كند که در این صورت، روزه اش صحیح است و اگر بعداً معلوم شود که اول رمضان بوده، به جای روزه اول ماه رمضان حساب مىشود. (3)

نظر آیت الله صافی: روزى را كه انسان شك دارد آخر شعبان است يا اول رمضان، واجب نيست روزه بگيرد و اگر بخواهد روزه بگيرد، نمىتواند نيت روزۀ رمضان كند و اگر به نیت اول رمضان روزه بگیرد، حرام می باشد؛ بلکه بنا بر احتياط، نيت قضا و مانند آن بنمايد؛ یعنی اگر روزه قضا دارد، به نیت قضا روزه بگیرد و اگر کسی روزه قضا نداشته باشد، به نیت مستحبی روز آخر شعبان روزه بگیرد. اگر نيت روزۀ قضا و یا مستحبی روزه بگیرد و در بين روز بفهمد كه ماه رمضان است، بايد فوراً نيت روزۀ رمضان كند که در این صورت، روزه اش صحیح است. اگر بعداً معلوم شود که اول رمضان بوده، به جای روزه اول ماه رمضان حساب مىشود.(4)

پی نوشت ها:

1. امام خمینی، توضیح المسائل، مسئله 1568، 1739 و 1569 (نظر رهبری مطابق با فتوای امام خمینی می باشد)؛ آیت الله مکارم، توضیح المسائل، مسئله 1332 و 1467.

2. آیت الله سیستانی، توضیح المسائل، مسئله 1549، 1550و 1709.

3. آیت الله شبیری زنجانی، توضیح المسائل، مسئله 1577، 1578 و 1748؛ آیت الله وحید خراسانی، توضیح المسائل، مسئله 1576، 1577 و 1747.

4. آیت الله صافی، توضیح المسائل، مسئله 1577، 1578 و 1748.

لینک به دیدگاه
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

آیا حکم حاکم شرع، در ثبوت اول ماه، برای غیر مقلدان او نیز حجت است؟

 

 

 

پاسخ:

همه (به جز آیت الله سيستانى و آیت الله وحيد): آرى، حكم حاكم شرع در ثبوت اول ماه، براى همه حجت است و بايد به حكم او عمل كنند، مگر آنكه بفهمند حاكم شرع اشتباه كرده است.(1)

آیت الله سيستانى: اول ماه با حكم حاكم شرع ثابت نمى‏ شود.(2)

آيت الله وحيد: بنابراحتياط واجب، اول ماه به حكم حاكم شرع ثابت نمى ‏شود.(3)

پی نوشت:

1. توضيح المسائل مراجع، م 1731؛ آیت الله خامنه‏اى، اجوبة الاستفتاءات، س 842 و 843؛ بهجت، وسيله النجاه، ج 1، م 1162.

2. آیت الله سيستانى، توضيح المسائل، م 1731.

3. آیت الله وحيد، توضيح المسائل، م 1739.

لینک به دیدگاه
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

به گفتگو بپیوندید

هم اکنون می توانید مطلب خود را ارسال نمایید و بعداً ثبت نام کنید. اگر حساب کاربری دارید، برای ارسال با حساب کاربری خود اکنون وارد شوید .

مهمان
ارسال پاسخ به این موضوع ...

×   شما در حال چسباندن محتوایی با قالب بندی هستید.   حذف قالب بندی

  تنها استفاده از 75 اموجی مجاز می باشد.

×   لینک شما به صورت اتوماتیک جای گذاری شد.   نمایش به صورت لینک

×   محتوای قبلی شما بازگردانی شد.   پاک کردن محتوای ویرایشگر

×   شما مستقیما نمی توانید تصویر خود را قرار دهید. یا آن را اینجا بارگذاری کنید یا از یک URL قرار دهید.

×
×
  • اضافه کردن...